Czy NASA w lutym poleci na Księżyc?
Artemis II ma być pierwszym załogowym lotem poza niską orbitę Ziemi od 1972 roku.
Po raz pierwszy od ponad pół wieku człowiek zbliży się do powierzchni Księżyca. NASA ogłosiła, że okno startowe dla misji Artemis II może otworzyć się już 5 lutego 2026 roku. To ogromny krok w ramach programu Artemis, którego celem jest nie tylko powrót ludzi na Srebrny Glob, ale także zbudowanie fundamentów pod przyszłe wyprawy na Marsa.
NASA przyspiesza testy Artemis II. Co zrobiono w ostatnich miesiącach
W ostatnich miesiącach NASA znacząco zintensyfikowała prace przygotowawcze do misji Artemis II, która ma być pierwszym od ponad pół wieku załogowym lotem w kierunku Księżyca. Harmonogram misji wszedł w fazę testów, w której każda decyzja techniczna wpływa bezpośrednio na termin startu.
Najpierw NASA zakończyła szczegółową analizę lotu Artemis I, czyli bezzałogowej misji testowej kapsuły Orion. Na tej podstawie agencja zatwierdziła zmodyfikowany profil powrotu kapsuły na Ziemię, aby ograniczyć obciążenia termiczne podczas wejścia w atmosferę.
Jednocześnie NASA kontynuowała testy i integrację systemów podtrzymywania życia Oriona. To kluczowy element misji Artemis II, ponieważ po raz pierwszy od programu Apollo astronauci opuszczą niską orbitę okołoziemską.
Kim Kardashian wątpi w lądowanie na Księżycu. NASA odpowiada: „Byliśmy tam sześć razy!”
Na początku grudnia 2025 roku, NASA przesunęła zaplanowaną próbę dnia startu z udziałem załogi. Decyzję podjęto po wykryciu awarii włazu kapsuły Orion. Następnie, 20 grudnia 2025 roku, NASA przeprowadziła Countdown Demonstration Test. Astronauci założyli skafandry, weszli do kapsuły Orion i przeszli symulację odliczania, co pozwoliło sprawdzić procedury oraz współpracę zespołów naziemnych i załogi.
Na przełomie 2025 i 2026 roku NASA potwierdziła, że kolejnymi etapami będą wyjazd zestawu SLS–Orion na platformę startową oraz test z pełnym tankowaniem rakiety i symulacją odliczania. To właśnie te działania mają przesądzić o gotowości misji do startu.
NASA podkreśla, że termin startu misji Artemis II pozostaje uzależniony od wyników kolejnych testów naziemnych.
Dlaczego Artemis II jest wyjątkowa?
Choć misja Artemis II nie zakłada lądowania, będzie to pierwszy od 1972 roku załogowy lot poza niską orbitę okołoziemską. Ostatnią taką podróż odbyła załoga Apollo 17. Po dekadach przerwy, NASA wraz z partnerami wraca do księżycowych ambicji.
Jak podkreśliła Lakiesha Hawkins, p.o. zastępcy administratora NASA:
„Mamy wspólnie miejsce w pierwszym rzędzie historii”.
Artemis II będzie misją testową – jej zadaniem jest sprawdzenie wszystkich systemów rakiety SLS (Space Launch System) i kapsuły Orion z udziałem ludzi. To warunek konieczny przed kolejnym etapem, czyli planowanym lądowaniem na Księżycu w ramach Artemis III.
Skład załogi – kto poleci wokół Księżyca?
Na pokładzie Oriona znajdzie się czterech astronautów:
- Reid Wiseman – dowódca misji, doświadczony pilot i były członek Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS),
- Victor Glover – pilot, który w 2020 roku zapisał się w historii jako pierwszy Afroamerykanin pełniący długoterminową misję na ISS,
- Christina Koch – rekordzistka wśród kobiet, jeśli chodzi o długość pojedynczego pobytu w kosmosie (328 dni na ISS),
- Jeremy Hansen – astronauta Kanadyjskiej Agencji Kosmicznej, który będzie pierwszym nie-Amerykaninem uczestniczącym w misji księżycowej.
Planety swobodne naprawdę istnieją! Magazyn „Science” potwierdza „Odkrycie dekady”
Rakieta SLS – najpotężniejszy nośnik NASA
Do wyniesienia załogi na orbitę zostanie użyta rakieta SLS Block 1, określana jako najpotężniejszy system nośny, jaki kiedykolwiek zbudowano dla misji załogowych. Całość ma 98 metrów wysokości, czyli niemal tyle, co wieżowiec. Dwa pomocnicze silniki na paliwo stałe zapewnią odpowiedni ciąg w pierwszych minutach, a centralny stopień rakiety napędzany czterema silnikami RS-25 wykona dalszą pracę, zanim kapsuła Orion przejdzie na własny napęd.
Sercem misji jest jednak Orion – kapsuła, w której astronauci spędzą dziesięć dni. Orion został zaprojektowany do lotów w głębokim kosmosie, z zaawansowanymi systemami ochrony przed promieniowaniem i systemami podtrzymywania życia, zdolnymi do misji trwających nawet kilka tygodni.
Jakie wnioski z misji Artemis I
W listopadzie 2022 roku NASA przeprowadziła misję Artemis I, podczas której Orion okrążył Księżyc bez załogi i bezpiecznie powrócił na Ziemię. Misja trwała 25 dni i była w dużej mierze sukcesem, choć ujawniła problem z osłoną termiczną kapsuły przy wejściu w atmosferę. Od tamtej pory inżynierowie wprowadzili poprawki, a Artemis II będzie pierwszym testem tych zmian z udziałem ludzi.
Dlaczego ludzie nie wierzą w ISS i lądowanie na Księżycu? Teorie spiskowe mają się dobrze
Cel lutowego startu
Artemis Launch Director, Charlie Blackwell-Thompson, poinformowała, że rakieta SLS jest już niemal w pełni zintegrowana, a „praktycznie wszystko jest gotowe do startu”. Wciąż trwają jednak testy końcowe kapsuły Orion i systemów naziemnych. NASA podkreśla, że lutowa data nie jest ostateczna, a bezpieczeństwo załogi jest priorytetem.
Artemis II ma nie tylko udowodnić, że systemy rakiety i kapsuły działają zgodnie z planem. To również moment, który ma symbolicznie otworzyć nową erę eksploracji kosmosu – po latach dominacji niskiej orbity i rutynowych lotów na ISS.
Życie w ciasnej kapsule Orion
Czterech astronautów spędzi dziesięć dni w kapsule Orion, której przestrzeń mieszkalna wynosi nieco ponad 9 m³. To tyle, co średnia łazienka – a w tym czasie trzeba jeść, spać, wykonywać eksperymenty i utrzymywać łączność z Ziemią. Orion został zaprojektowany tak, by zapewnić jak największą funkcjonalność przy minimalnej przestrzeni. Załoga będzie miała do dyspozycji systemy recyrkulacji powietrza, ekrany dotykowe sterujące lotem oraz specjalne fotele pochłaniające przeciążenia startowe i lądowania.
Codzienny rytm pracy astronautów obejmie nie tylko procedury techniczne, ale też ćwiczenia fizyczne zapobiegające zanikowi mięśni i kości w warunkach mikrograwitacji. Każdy dzień będzie również czasem na badania naukowe – część z nich dotyczy zdrowia samych astronautów.
Eksperymenty medyczne i naukowe
Jednym z kluczowych elementów Artemis II będą eksperymenty biomedyczne. Naukowcy z NASA planują hodowlę organoidów, czyli miniaturowych struktur tkankowych wyhodowanych z krwi astronautów. Organoidy te będą badane przed i po locie, by porównać, jak warunki promieniowania i mikrograwitacji wpłynęły na organizm.
Jak wyjaśnia dr Nicky Fox, szefowa działu nauki NASA, analiza organoidów pozwala zajrzeć „do wnętrza” biologicznych procesów bez potrzeby inwazyjnych badań astronautów.
„Nie możemy przecież kroić ludzi po locie, ale możemy dokładnie analizować te próbki i sprawdzić, co zmieniło się w ich komórkach”
– tłumaczyła podczas konferencji prasowej.
Ponadto Orion przetestuje system komunikacji optycznej O2O – przesył danych laserem z prędkością do 260 Mb/s. To rewolucja wobec tradycyjnych fal radiowych i zapowiedź technologii, które w przyszłości umożliwią przesyłanie ogromnych ilości danych z Marsa czy innych misji międzyplanetarnych.
Kosmos: Człowiek daleko nie doleci, wyślemy tam roboty
Planowanie trajektorii lotu
Artemis II odbędzie podróż w tzw. trajektorii „free-return”. Start z Centrum Kosmicznego Kennedy’ego na Florydzie rozpocznie się od potężnego ciągu dwóch boosterów na paliwo stałe i centralnego stopnia SLS. Po ośmiu minutach lotu booster i pierwszy stopień odłączą się, a kapsuła z drugim stopniem i modułem serwisowym wejdzie na orbitę okołoziemską.
Następnie załoga przeprowadzi serię testów manewrowych i kontrolnych, w tym próbne podejście do modułu napędowego ICPS – manewr nazwany „space ballet”. To ćwiczenie ma symulować przyszłe dokowania do lądowników księżycowych.
Po około dobie Orion wykona Translunar Injection (TLI) – manewr wynoszący kapsułę na kurs ku Księżycowi. W ciągu czterech dni lotu astronauci znajdą się w odległości 9,200 km za Księżycem – dalej, niż kiedykolwiek poleciał człowiek.
Powrót Oriona na Ziemię. Sprawdzian misji Artemis II
Najbardziej wymagający moment misji Artemis II nastąpi podczas powrotu kapsuły Orion na Ziemię.
Kapsuła Orion w której astronauci powrócą na Ziemię wejdzie w atmosferę z prędkością około 39 tys. km/h.
Wejście w atmosferę rozpocznie się na bardzo dużej wysokości, gdzie powietrze jest silnie rozrzedzone. Energia kinetyczna rozpędzonego Oriona zamieni się w ciepło. Powierzchnia osłony termicznej rozgrzeje się do około 2 700–3 000 stopni Celsjusza. To właśnie ten moment stanowi najważniejszy test ulepszonej osłony termicznej, zmodyfikowanej po doświadczeniach z bezzałogowej misji Artemis I.
Plazma otaczająca kapsułę spowoduje czasową utratę łączności radiowej z Ziemią. Tzw. blackout komunikacyjny potrwa zazwyczaj od trzech do pięciu minut. W tym czasie kapsuła będzie działać w pełni autonomicznie, a kontrola misji nie będzie miała dostępu do bieżących danych.
Następnie Orion zacznie gwałtownie wytracać prędkość. Następnie ustabilizuje orientację i uruchomi sekwencję lądowania. Rozłożą się spadochrony stabilizujące, a później trzy główne spadochrony, które zmniejszą prędkość aby umożliwić bezpieczne wodowanie w Pacyfiku. Na miejscu będą już czekały jednostki US Navy, które zabezpieczą kapsułę i podejmą załogę.
NASA: Na Marsa polecą ogórki!
Lot bez lądowania? Czy to ma sens?
Udana misja Artemis II otworzy drogę do kolejnego etapu programu, czyli Artemis III – pierwszego od ponad pół wieku lądowania ludzi na Księżycu. Jednak kluczowym dla kolejnego etapu powrotu NASA na naszego satelitę jest sprawny lądownik księżycowy Starship, rozwijany przez SpaceX.
W ostatnich miesiącach SpaceX prowadziła wiele testów Starshipa. Jednak program regularnie napotykał przy tym trudności techniczne. Próby orbitalne kończyły się awariami na różnych etapach lotu, co każdorazowo wymuszało analizy, zmiany konstrukcyjne i korekty harmonogramu.
Z tego powodu termin realizacji misji Artemis III nie jest jeszcze dokładnie określony. NASA oficjalnie mówi o dacie „nie wcześniej niż w 2027 roku”, jednak realność tego scenariusza zależy bezpośrednio od postępów prac nad lądownikiem. Nawet pełna gotowość rakiety SLS i kapsuły Orion nie wystarczy, jeśli Starship nie zapewni bezpiecznego lądowania na Księżycu i powrotu z jego powierzchni.
Źródło: NASA
Rekordowa ilość Polaków na śmieciówkach. A Tusk utopił reformę PIP
