Co 36 minut próba wyłudzenia kredytu. Zastrzeż PESEL i chroń swoje dane

Przed świętami rośnie liczba prób wyłudzeń kredytów. Zastrzeżenie numeru PESEL w aplikacji mObywatel to prosty sposób na ochronę danych i finansów.

Próby wyłudzeń nasilają się przed świętami

Końcówka roku to okres wzmożonych zakupów, ale także czas zwiększonej aktywności oszustów finansowych. Z najnowszego raportu Związku Banków Polskich wynika, że w III kwartale 2025 roku próby wyłudzenia kredytu w Polsce pojawiały się średnio co 36 minut. Łącznie odnotowano ponad 3,5 tys. takich przypadków, a łączna kwota prób wyłudzeń sięgnęła 78,3 mln zł.

Właśnie dlatego Ministerstwo Cyfryzacji przypomina o usłudze Zastrzeż PESEL, dostępnej w aplikacji mObywatel. To jedno z najskuteczniejszych narzędzi ograniczających skutki kradzieży tożsamości – proste, bezpłatne i dostępne bez wizyty w urzędzie.

Blisko 7,5 mln osób już zastrzegło PESEL

Z danych Ministerstwa Cyfryzacji wynika, że swój numer PESEL zastrzegło już blisko 7,5 mln Polek i Polaków, a około 75 procent wszystkich zastrzeżeń wykonano bezpośrednio w aplikacji mObywatel. Z usługi może skorzystać każda osoba pełnoletnia posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych.

Po aktywowaniu zastrzeżenia instytucje finansowe, operatorzy telekomunikacyjni oraz notariusze mają obowiązek sprawdzić status numeru PESEL. Jeżeli numer jest zastrzeżony, wykonanie określonych czynności staje się niemożliwe – nawet dla właściciela danych.

Co blokuje zastrzeżony numer PESEL

Po włączeniu ochrony nie można:

• zaciągnąć kredytu ani pożyczki, w tym kupić sprzętu na raty,
• wypłacić gotówki w kwocie przekraczającej trzykrotność minimalnego wynagrodzenia,
• otworzyć rachunku bankowego,
• uzyskać duplikatu karty SIM,
• dokonać u notariusza czynności dotyczących nieruchomości, takich jak kupno lub sprzedaż mieszkania.

To właśnie w tych obszarach najczęściej dochodzi do nadużyć i prób wykorzystania cudzych danych.

Ochronę można w każdej chwili wyłączyć

Zastrzeżenie numeru PESEL nie jest blokadą stałą. Właściciel numeru może w dowolnym momencie cofnąć ochronę – na przykład przed podpisaniem umowy kredytowej lub wypłatą większej kwoty gotówki.

Cofnięcie zastrzeżenia działa natychmiast. Po wykonaniu wymaganej czynności ochronę można ponownie włączyć po 30 minutach. Operację tę można powtarzać dowolną liczbę razy, przez całą dobę i siedem dni w tygodniu.

Zastrzeżony PESEL nie utrudnia codziennego życia

Wbrew obawom wielu osób, zastrzeżenie numeru PESEL nie blokuje zwykłych czynności życiowych. Osoba objęta ochroną bez problemu:

• wykupi leki na receptę,
• zarejestruje się do lekarza,
• wyrobi nowy dowód osobisty,
• podpisze umowę o pracę,
• zawrze związek małżeński,
• wyjedzie na urlop za granicę.

Ochrona dotyczy wyłącznie czynności obarczonych wysokim ryzykiem finansowym lub prawnym.

Instytucje muszą sprawdzać PESEL

Banki, operatorzy sieci komórkowych i inne instytucje mają ustawowy obowiązek weryfikowania statusu numeru PESEL. Jeśli mimo tej weryfikacji dojdzie do bezprawnego wykorzystania zastrzeżonego numeru, jego właściciel nie ponosi żadnych konsekwencji finansowych.

Oznacza to, że nie musi spłacać zobowiązań zaciągniętych bez jego wiedzy ani udowadniać przed sądem, że padł ofiarą kradzieży tożsamości.

Jak zastrzec PESEL w aplikacji mObywatel

Aktywacja ochrony zajmuje tylko chwilę. W aplikacji mObywatel wystarczy:

• wejść w zakładkę Usługi,
• wybrać Zastrzeż PESEL,
• kliknąć Zastrzeż i potwierdzić decyzję.

Cofnięcie zastrzeżenia jest dostępne w tym samym miejscu i działa natychmiast.

Sprawdź, kto weryfikował Twój PESEL

mObywatel umożliwia również sprawdzenie historii zapytań o numer PESEL. W opcji Kto sprawdzał Twój PESEL użytkownik widzi listę instytucji wraz z datą i godziną weryfikacji.

Jeśli pojawią się zapytania, których nie da się powiązać z żadną własną czynnością, warto zachować szczególną ostrożność i skontaktować się z instytucją wskazaną w aplikacji.

Prosta ochrona na najbardziej ryzykowny okres w roku

Zastrzeżenie numeru PESEL to dziś jedno z najskuteczniejszych narzędzi ograniczających skutki kradzieży tożsamości. Usługę można uruchomić nie tylko w aplikacji mObywatel, ale także w urzędzie gminy.

W okresie przedświątecznym, gdy liczba transakcji i prób wyłudzeń wyraźnie rośnie, to rozwiązanie pozwala zachować realną kontrolę nad własnymi danymi i finansami – bez kosztów i bez skomplikowanych formalności.

Źródło: MC

Anna Sadurska