Pieniądze z ZUS można dziedziczyć. Jak odzyskać środki po śmierci bliskiego lub rozwodzie?
Środki z subkonta ZUS podlegają dziedziczeniu oraz podziałowi w przypadku rozwodu. Sprawdź, jak złożyć wniosek o wypłatę składek i dowiedz się, kiedy pieniądze mogą bezpowrotnie przestać przysługiwać.
Składki emerytalne gromadzone na subkoncie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych stanowią prywatny majątek ubezpieczonego. Przepisy polskiego prawa nakazują podział tych oszczędności w sytuacjach takich jak rozwód, unieważnienie małżeństwa, ustanie małżeńskiej wspólności majątkowej lub śmierć osoby ubezpieczonej. Procedura ta wymaga od osób uprawnionych podjęcia konkretnych działań formalnych, ponieważ ZUS nie wypłaca tych środków automatycznie.
Podział majątku na subkoncie po rozwodzie
Rozwód lub ustanowienie rozdzielności majątkowej obliguje ZUS do podziału składek, które małżonkowie zgromadzili w trakcie trwania wspólności ustawowej. W takim scenariuszu instytucja nie realizuje wypłaty gotówkowej, lecz przesyła środki bezpośrednio na konta emerytalne byłych partnerów.
Zasady te precyzuje Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim, w wypowiedzi dla portalu PulsHR.pl:
„W razie rozwodu, unieważnienia małżeństwa albo ustania wspólności majątkowej część środków przypadająca byłemu współmałżonkowi w wyniku podziału majątku wspólnego jest przekazywana na jego subkonto w ZUS oraz rachunek w OFE. Nie jest to wypłata gotówkowa, lecz zapis tych środków na subkoncie i rachunku w OFE byłego współmałżonka”.
Wzięła ślub na L4, ZUS chciał zabrać zasiłek i nakazał oddanie wszystkich pobranych świadczeń!
Procedura dziedziczenia po śmierci ubezpieczonego
W przypadku śmierci ubezpieczonego zgromadzone oszczędności trafiają do osób wskazanych przez zmarłego za życia. Jeśli zmarły nie wyznaczył uposażonych, pieniądze wchodzą w skład masy spadkowej i należą się spadkobiercom ustawowym. Jeżeli ubezpieczony pozostawał w związku małżeńskim objętym wspólnością majątkową, ZUS przekazuje połowę składek z okresu trwania małżeństwa na subkonto żyjącego współmałżonka. Pozostałą część funduszy otrzymują osoby wskazane lub spadkobiercy.
Miejsce złożenia wniosku zależy od tego, czy zmarły należał do Otwartego Funduszu Emerytalnego (OFE):
- Członkostwo w OFE: Uprawnieni składają wniosek o podział środków bezpośrednio w funduszu, który następnie przesyła niezbędne dane do ZUS.
- Wyłącznie subkonto w ZUS: Osoby bliskie składają wniosek bezpośrednio w placówce Zakładu (formularz USS), co dotyczy m.in. osób objętych mechanizmem „suwaka bezpieczeństwa”.
Pułapka 65 lat i jednorazowa wypłata gwarantowana
Osiągnięcie przez ubezpieczonego konkretnego wieku zmienia zasady dysponowania środkami. ZUS nie dzieli pieniędzy z subkonta w standardowy sposób, jeżeli zmarły ukończył 65 lat i posiadał już przyznaną emeryturę docelową. W takiej sytuacji bliscy mogą ubiegać się wyłącznie o tzw. wypłatę gwarantowana.
Jest to jednorazowe świadczenie pieniężne przysługujące uposażonym, o ile od momentu pobrania przez zmarłego pierwszej emerytury docelowej nie minęły 3 lata. Po upływie tego trzyletniego terminu prawo do wypłaty bezpowrotnie wygasa, a oszczędności pozostają w systemie ubezpieczeń społecznych. Należy również pamiętać, że subkonta zazwyczaj nie posiadają osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 roku, ponieważ system nie przewidywał dla nich członkostwa w OFE.
Jak zabezpieczyć oszczędności dla bliskich?
Każdy właściciel subkonta w ZUS lub rachunku w OFE posiada prawo do wyznaczenia osób, które otrzymają zgromadzone środki na wypadek jego śmierci. Osoby posiadające wyłącznie subkonto składają stosowne oświadczenie bezpośrednio w ZUS, a członkowie OFE – w swoim funduszu. Eksperci zalecają regularną aktualizację danych adresowych uposażonych, aby uniknąć problemów formalnych. ZUS udostępnia dane o członkostwie w funduszu spadkobiercom dopiero po okazaniu prawomocnego wyroku o nabyciu spadku, dlatego warto znać nazwę OFE, do którego należał zmarły członek rodziny.
Źródło: PulsHR
Czytaj więcej
