Fakty plus
Nauka
Nauka

Badacze z Wrocławia znaleźli sposób na zatrzymanie śmierci komórki. Wyniki opublikowało „Nature”
Sławek Gil -
2026-08-13
Badania mogą w przyszłości pomóc w leczeniu sepsy, ostrej niewydolności oddechowej i innych chorób, w których nadmierna śmierć komórek nasila stan zapalny. Naukowcy z Wrocławia znaleźli sposób na zatrzymanie śmierci komórki Naukowcy z Politechniki Wrocławskiej wspólnie z badaczami amerykańskiej firmy biotechnologicznej Genentech znaleźli sposób na zatrzymanie pyroptozy, czyli zapalnej śmierci komórki. Ich odkrycie może pomóc … Continued

Pies w domu to zdrowsze dzieci? Naukowcy znaleźli dowody!
Ewa Gładysz -
2026-08-10
Fińscy naukowcy odkryli związek między mikrobiotą psa a mniejszą liczbą infekcji dróg oddechowych i kuracji antybiotykowych u niemowląt. Małe dzieci, które mają kontakt z psem i mikroorganizmami związanymi z jego mikrobiotą, mogą rzadziej chorować na infekcje dróg oddechowych. Okazuje się, że obecność czworonoga w domu pozwala też ograniczyć stosowanie antybiotyków i zapewnia maluchom więcej tygodni … Continued

Siedem urlopów rocznie? Naukowcy wyjaśniają, dlaczego jeden długi odpoczynek nie wystarcza
Rafał Bernasiński -
2026-08-10
Badania z psychologii pracy i neurobiologii pokazują, że częsty odpoczynek skuteczniej obniża stres niż jednorazowy, długi urlop Jeden urlop w wakacje to za mało Przez dekady tyraliśmy przez większą część roku, a następnie jechaliśmy wybyczyć się w lato na jeden dłuższy urlop. To miał być coroczny, porządny reset dla organizmu, i miał starczyć na kolejny … Continued

Polski naukowiec projektuje silniki wielkości kilku atomów! Napędza je światło!
Sławek Gil -
2026-08-06
Naukowcy zbudowali niezwykle małe silniki, które obracają się pod wpływem światła. W pracach zespołu noblisty Bena Feringi uczestniczy dr Wojciech Danowski z Uniwersytetu Warszawskiego. Silnik nie musi mieć tłoków, wału ani układu zapłonowego. Naukowcy potrafią już zbudować go z pojedynczej cząsteczki, a następnie uruchomić za pomocą zwykłego światła! Najnowsze silniki molekularne nie potrzebują już lasera … Continued

Dlaczego cieszy nas cudze nieszczęście?
Rafał Bernasiński -
2026-07-22
Naukowcy zbadali mechanizm schadenfreude. Ta złośliwa emocja aktywuje w mózgu system nagrody. Na czym polega to dziwnie znajome uczucie, do którego tak trudno się przyznać? Uczucie, gdy uśmiechamy się na widok czyjegoś potknięcia? Serwis naukawpolsce.pl rozmawiał z dr Karoliną Dyduch-Hazar, badaczką z Uniwersytetu w Würzburgu. To ona wraz z zespołem postawiła sobie za cel uchwycić … Continued

Komary nie są najgorsze. Entomolog: są owady, które potrafią zabić krowę
Rafał Bernasiński -
2026-07-06
Komary, meszki i strzyżaki jelenie mogą mocno dokuczać latem. Entomolog wyjaśnia, skąd biorą się plagi owadów krwiopijnych i jak chronić się przed ukąszeniami. Komary, meszki, bąki, gzy, strzyżaki jelenie i bolimuszka kleparka potrafią skutecznie zepsuć lato ludziom i zwierzętom. Prof. Stanisław Ignatowicz, entomolog ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, wyjaśnia w rozmowie z serwisem Nauka w … Continued

Letni sprint plemników. Brytyjscy naukowcy odkryli zaskakujący cykl męskiej płodności
Ewa Gładysz -
2026-05-19
Czerwiec i lipiec to miesiące, w których męskie komórki rozrodcze osiągają szczytową formę. BBC donosi, że to nie liczba plemników, lecz ich zdolność do szybkiego „pływania” decyduje o letnim sukcesie reprodukcyjnym. Co ciekawe, ten mechanizm działa tak samo w mroźnej Danii, jak i w wiecznie słonecznej Florydzie. Wielki test 15 tysięcy mężczyzn Naukowcy z Wielkiej … Continued

Wrocław: naukowcy szukają idealnego dawcy limfocytów do walki z glejakiem
Ewa Gładysz -
2026-05-19
Immunoterapia w leczeniu glejaka – dlaczego standardowe metody zawodzą? Glejak wielopostaciowy to nowotwór mózgu, który poprzez swoją lokalizację tworzy barierę dla standardowych leków. Dodatkowo jego środowisko działa silnie immunosupresyjnie, „wyłączając” układ odpornościowy pacjenta. Statystyki są nieubłagane – 5-letnie przeżycie wynosi zaledwie 5,1%. Nadzieją współczesnej onkologii stała się immunoterapia, w tym przełomowe komórki CAR-T. Dzięki inżynierii genetycznej limfocyty T pacjenta przekształcane są w inteligentny „żywy lek” zdolny do precyzyjnego namierzenia i niszczenia nowotworu. Choć … Continued

Prof. Ignatowicz – od ukąszenia kleszcza możesz przestać jeść mięso!
Natalia Zagrzebska -
2026-05-06
Jedno ukłucie kleszcza może zmienić dietę. W niektórych przypadkach ugryzienie pajęczaka może wywołać alergię na czerwone mięso. Czy mamy do czynienia z naturalną „szczepionką” antymięsną? Jeszcze kilka lat temu kleszcze kojarzyły się głównie z gęstym lasem i wakacyjną wycieczką na Mazury. Dziś wystarczy pół godziny pracy w ogrodzie albo krótki spacer z psem. W mediach … Continued

Naukowcy odkrywają nieznane dotąd umiejętności bakteriofagów
Ewa Gładysz -
2026-04-29
Badacze z UJ odkryli unikalne białka wirusów, które zamiast niszczyć pancerz bakterii, odcinają jego elementy. Nowa strategia walki z antybiotykoopornością. Bakteriofagi, czyli wirusy infekujące bakterie, posługują się znacznie bogatszym zestawem narzędzi niż dotąd sądzono. Badacze z MCB UJ odkryli białka fagów, które w nieznany dotąd sposób potrafią pokonać pancerz ochronny bakterii i zniszczyć ją. Każdy … Continued