Fakty plus
Nauka
Nauka

Dziś Dzień Dinozaura. One też miały raka. Wielkie potwory pod mikroskopem
Natalia Zagrzebska -
2026-02-26
Nowotwory, infekcje i zwyrodnienia nie są nowością. Dzięki badaniom skamieniałości odkrywamy, że dinozaury również chorowały – a to może pomóc współczesnej medycynie. Choć często wyobrażamy je sobie jako potężne potwory z przeszłości, dinozaury także chorowały – i to na schorzenia, które dobrze znamy dziś. Guzy, infekcje, artretyzm – to wszystko znajdowało swoje miejsce w prehistorycznym … Continued

Donosowa „szczepionka na wszystko”? BBC donosi o pracach nad jednym lekiem na przeziębienie, grypę i alergie
Ewa Gładysz -
2026-02-20
Naukowcy testują spray do nosa, który ma zwiększać gotowość układu odpornościowego i ograniczać infekcje dróg oddechowych. Wyniki są obiecujące, ale badania są dopiero na wczesnym etapie. Informacje o nowych metodach zapobiegania chorobom układu oddechowego regularnie przyciągają uwagę opinii publicznej, ponieważ infekcje sezonowe pozostają jednym z najczęstszych problemów zdrowotnych na świecie. Każdej jesieni i zimy miliony … Continued

Artemis II: Wielki powrót człowieka na Księżyc. Polka z ESA ujawnia kulisy ochrony astronautów
Ewa Gładysz -
2026-02-04
Dr Anna Fogtman, polska ekspertka z Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), opowiada serwisowi Nauka w Polsce o wyzwaniach misji Artemis II. Dowiedz się, dlaczego ten lot jest nazywany „jednym wielkim testem”, jak astronauci przetrwają burze słoneczne i dlaczego ciśnienie w kapsule Orion będzie niższe niż na Ziemi. Artemis II: Pierwszy załogowy lot na orbitę Księżyca od … Continued

Polscy naukowcy odkryli robaki z dwiema głowami. To troszkę niepokojące
Bartek Kwiryń -
2026-01-26
Nowe badania UW opisują zjawisko spontanicznego powstawania dwugłowych płazińców. To pierwsza taka obserwacja na świecie, która podważa wiedzę o regeneracji zwierząt. Dwugłowe robaki w warszawskiej hodowli. Odkrycie, które zaskoczyło biologów Gdy naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego w poinformowali w serwisie Nauka w Polsce o pojawieniu się w jednej z hodowli płazińców osobników z dwiema głowami, brzmiało … Continued

Okna same się umyją, a porysowany lakier na aucie zniknie bez lakiernika. Noblista prof. Feringa opowada o przyszłości
Rafał Bernasiński -
2026-01-14
Już niebawem nie będziesz musiał myć okien na święta, a porysowany na parkingu samochód naprawi się sam. Nie wspominając o naprawdę ważnych sprawach, jak inteligentne leki, które trafią dokładnie do guza, omijając zdrowe tkanki. To tylko niektóre z wynalazków, które mogą powstać dzięki odkryciom noblisty, prof. Bena L. Feringi – pioniera współczesnej nanochemii. 9 stycznia … Continued

Planety swobodne naprawdę istnieją! Magazyn „Science” potwierdza „Odkrycie dekady”
Sławek Gil -
2026-01-07
Dzięki mikrosoczewkowaniu i danym z satelity Gaia naukowcy po raz pierwszy dokładnie zmierzyli masę planety swobodnej. Takie światy naprawdę istnieją! Przez wiele lat planety swobodne pozostawały ciekawym, lecz nie w pełni potwierdzonym elementem teorii powstawania układów planetarnych. Modele numeryczne i symulacje dynamiki młodych systemów wskazywały, że część planet powinna zostać wyrzucona poza swoje macierzyste układy. … Continued

Czy myślenie może boleć? Naukowy ból głowy
Rafał Bernasiński -
2025-12-31
Naprawdę nie lubimy myśleć!

Młodzi naukowcy nie boją się AI. Młodzi badacze bez obaw, że sztuczna inteligencja ich zastąpi
Ewa Gładysz -
2025-12-13
Młodzi badacze patrzą na sztuczną inteligencję bez lęku i przesadnego entuzjazmu. AI nie budzi w nich obaw, że odbierze im pracę, ale też nie traktują jej jak cudownego rozwiązania wszystkich problemów nauki. Zamiast tego podchodzą do niej pragmatycznie – korzystają, ale sprawdzają. Takie wnioski płyną z badań międzynarodowego projektu „Harbingers of Change”, który od dziesięciu … Continued

Rurka nerwowa z drukarki 3D pomoże odzyskać sprawność po urazie
Anna Sadurska -
2025-12-12
Drukowana w 3D rurka opracowana w Centrum Zaawansowanych Technologii UAM, odtwarza warunki sprzyjające regeneracji przerwanych nerwów. Gdy nerw w ręce lub nodze zostaje przecięty, mózg traci kontakt z mięśniami na długie miesiące. Pacjent przestaje czuć dotyk, pojawia się osłabienie, a niekiedy całkowity paraliż. Zespół badaczy z Poznania oraz współpracujących europejskich ośrodków opracował drukowaną w 3D … Continued

Psy kochają swoich właścicieli bardziej niż jedzenie? Badania mózgu pokazują zaskakujące wyniki
Ewa Gładysz -
2025-12-11
Najnowsze badania fMRI dowodzą, że psy reagują na zapach i głos właściciela silniej niż na jedzenie. Więź psa z człowiekiem jest naprawdę wyjątkowa. Badania mózgu psów pod fMRI: kontakt z człowiekiem jak nagroda Funkcjonalny rezonans magnetyczny, czyli fMRI, pozwala zobaczyć aktywność mózgu w czasie rzeczywistym. Psy, które brały udział w projektach Emory University, przeszły szkolenie … Continued