Fakty plus
Technologie
Technologie

Roman leci w kosmos. Teleskop NASA gotowy przed startem w 2026 r.
Rafał Bernasiński -
2026-01-13
Wielki Teleskop Kosmiczny Nancy Grace Roman zakończył budowę i wchodzi w fazę testów. Ma badać ciemną energię, setki milionów gwiazd i tysiące planet. W kluczowej części projektu uczestniczą naukowcy z Polski. Inżynierowie NASA wreszcie zmontowali kompletnego ROMANA. To moment, który w projektach kosmicznych oznacza, że inżynieria zrobiła swoje, teraz zaczyna się nauka. Wielki Teleskop Kosmiczny … Continued

Jak małpy korzystają z iPadów? Zaskakujące, że podobają nam się te same rzeczy
Natalia Zagrzebska -
2026-01-13
Naczelne są do nas bardzo podobne, gdy dać im do ręki tableta. Dlaczego badacze sięgnęli po tablety Naukowcy zajmujący się badaniem zachowań naczelnych od lat mierzyli się z tym samym ograniczeniem. Klasyczne badania behawioralne wymagały długiego etapu przygotowawczego, w którym zwierzęta uczyły się obsługi dźwigni, przycisków lub specjalistycznych aparatów. Taki trening trwał tygodniami i wpływał … Continued

Czy NASA w lutym poleci na Księżyc?
Rafał Bernasiński -
2026-01-09
Artemis II ma być pierwszym załogowym lotem poza niską orbitę Ziemi od 1972 roku. Po raz pierwszy od ponad pół wieku człowiek zbliży się do powierzchni Księżyca. NASA ogłosiła, że okno startowe dla misji Artemis II może otworzyć się już 5 lutego 2026 roku. To ogromny krok w ramach programu Artemis, którego celem jest nie … Continued

Planety swobodne naprawdę istnieją! Magazyn „Science” potwierdza „Odkrycie dekady”
Sławek Gil -
2026-01-07
Dzięki mikrosoczewkowaniu i danym z satelity Gaia naukowcy po raz pierwszy dokładnie zmierzyli masę planety swobodnej. Takie światy naprawdę istnieją! Przez wiele lat planety swobodne pozostawały ciekawym, lecz nie w pełni potwierdzonym elementem teorii powstawania układów planetarnych. Modele numeryczne i symulacje dynamiki młodych systemów wskazywały, że część planet powinna zostać wyrzucona poza swoje macierzyste układy. … Continued

Do lekarza bez kolejki w 2026r.! E-rejestracja zaczyna działać od stycznia
Ewa Gładysz -
2026-01-05
Już za miesiąc pacjenci zapiszą się online na wizyty u kardiologa oraz na badania profilaktyczne. Pełne wdrożenie systemu w połowie przyszłego roku Prezydent podpisał ustawę o centralnej e-rejestracji 7 listopada 2025 r. Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę o centralnej e-rejestracji, przygotowaną przez Ministerstwo Zdrowia. To jedna z najważniejszych reform cyfrowych w polskim systemie ochrony zdrowia … Continued

Polski rząd idzie na wojnę z TikTokiem. Komisja Europejska może nałożyć gigantyczną karę
Rafał Bernasiński -
2025-12-31
Wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski złożył do Komisji Europejskiej wniosek o wszczęcie postępowania wobec TikToka. Chodzi o masowe rozpowszechnianie treści generowanych przez sztuczną inteligencję, które nawołują do wystąpienia Polski z Unii Europejskiej. Rząd reaguje na dezinformację w mediach społecznościowych Ministerstwo Cyfryzacji skierowało do Komisji Europejskiej formalny wniosek o podjęcie działań wobec platformy TikTok. Powodem są masowo … Continued

E-Doręczenia od 2026 roku. Koniec wizyt na poczcie po odbiór listu z urzędu
Anna Sadurska -
2025-12-30
Od 1 stycznia 2026 r. e-Doręczenia staną się podstawowym sposobem kontaktu z administracją. Koniec papierowych listów poleconych Rok 2026 przyniesie jedną z najważniejszych zmian w sposobie kontaktu obywateli z administracją publiczną od momentu wprowadzenia Profilu Zaufanego. Od 1 stycznia e-Doręczenia staną się podstawowym kanałem komunikacji pomiędzy urzędami, obywatelami i firmami. Oznacza to, że tradycyjne listy … Continued

PSE ujawniają dane: OZE rosną, ale węgiel wciąż trzyma system
Rafał Bernasiński -
2025-12-30
Najnowsze dane operatora sieci pokazują, że choć odnawialne źródła energii mają już większą moc niż elektrownie węglowe, to w listopadzie to właśnie węgiel odpowiadał za większość wytworzonej energii w Polsce. Przyszłość zależy od morskich farm wiatrowych i energetyki jądrowej. Rekord mocy OZE – zmiany na rynku energii ale to nie jest rewolucja Polska energetyka weszła … Continued

Młodzi naukowcy nie boją się AI. Młodzi badacze bez obaw, że sztuczna inteligencja ich zastąpi
Ewa Gładysz -
2025-12-13
Młodzi badacze patrzą na sztuczną inteligencję bez lęku i przesadnego entuzjazmu. AI nie budzi w nich obaw, że odbierze im pracę, ale też nie traktują jej jak cudownego rozwiązania wszystkich problemów nauki. Zamiast tego podchodzą do niej pragmatycznie – korzystają, ale sprawdzają. Takie wnioski płyną z badań międzynarodowego projektu „Harbingers of Change”, który od dziesięciu … Continued

Rurka nerwowa z drukarki 3D pomoże odzyskać sprawność po urazie
Anna Sadurska -
2025-12-12
Drukowana w 3D rurka opracowana w Centrum Zaawansowanych Technologii UAM, odtwarza warunki sprzyjające regeneracji przerwanych nerwów. Gdy nerw w ręce lub nodze zostaje przecięty, mózg traci kontakt z mięśniami na długie miesiące. Pacjent przestaje czuć dotyk, pojawia się osłabienie, a niekiedy całkowity paraliż. Zespół badaczy z Poznania oraz współpracujących europejskich ośrodków opracował drukowaną w 3D … Continued