Czy będzie zjednoczenie Rumunii i Mołdawii?
Prezydentka Mołdawii Maia Sandu zapowiedziała, że w referendum zagłosowałaby za zjednoczeniem z Rumunią.
Maia Sandu: jak zagłosowałaby w referendum o zjednoczeniu z Rumunią
Prezydentka Republiki Mołdawii Maia Sandu 12 stycznia 2026 roku w brytyjskim programie politycznym „The Rest Is Politics” powiedziała, że w przypadku referendum zagłosowałaby za zjednoczeniem Mołdawii z Rumunią.
– Gdyby odbyło się referendum, zagłosowałabym za zjednoczeniem z Rumunią.
Maia Sandu podkreśliła, że nie jest to zapowiedź żadnych działań ani plan polityczny rządu. Powiedziała, że decyzja o ewentualnym zjednoczeniu musiałaby zostać podjęta przez obywateli w drodze referendum i opierać się na wyraźnym poparciu społecznym. Zjednoczenie wzmocniłoby bezpieczeństwo kraju i pozwoliłoby na skuteczniejsze przeciwdziałanie presji ze strony Rosji:
– Dla małego kraju, takiego jak Mołdawia, coraz trudniejsze staje się przetrwanie jako demokracja, jako suwerenne państwo i oczywiście przeciwstawianie się Rosji.
Jednocześnie prezydentka zaznaczyła, że większość społeczeństwa mołdawskiego nie popiera dziś zjednoczenia z Rumunią. Z tego powodu władze w Kiszyniowie koncentrują się na integracji z Unią Europejską, którą uznają za cel politycznie realny i możliwy do zaakceptowania społecznie.
Warto przypomnieć, że w 2021 roku Sandu wypowiadała się znacznie ostrożniej. Wówczas mówiła, że nawet minimalna przewaga zwolenników w referendum nie dawałaby wystarczającej legitymacji do zmiany ustrojowej.
Bóle fantomowe Orbana. Węgierscy agenci złapani na Ukrainie
Zjednoczenie Mołdawii z Rumunią w sondażach. Jak głosowaliby obywatele
Od lat znacząca większość Mołdawian jest przeciwnych zjednoczeniu, uważają, że są ważniejsze tematy, którymi żyje społeczeństwo.
W sondażu ośrodka IMAS z 2025 roku około 28 proc. respondentów opowiedziało się za zjednoczeniem, ponad 60 proc. było przeciw, a pozostali nie mieli zdania lub deklarowali brak udziału w referendum. W badaniach ośrodka iData z tego samego roku poparcie sięgało okresowo 36–37 proc., jednak w kolejnych pomiarach spadło do około 31 proc.
Badania pokazują również wyraźne różnice regionalne. Największe poparcie dla zjednoczenia notuje się w Kiszyniowie oraz w centralnej części kraju. Zdecydowany sprzeciw dominuje w Gagauzji oraz w separatystycznym Naddniestrzu. W tych regionach unia z Rumunią postrzegana jest jako zagrożenie dla autonomii politycznej i stabilności.
Dla znacznej części społeczeństwa ważniejsze od debaty o granicach pozostają kwestie gospodarcze, emigracja zarobkowa oraz perspektywa członkostwa w Unii Europejskiej. Integracja z UE jest oceniana jako cel bardziej osiągalny niż zjednoczenie z Rumunią.
Czy młodzi lekarze chcą uciekać z Polski? Najnowsze badania Ośrodka Badań na Migracjami UW
Mołdawscy politycy o zjednoczeniu
Na mołdawskiej scenie politycznej zjednoczenie z Rumunią jest jednym z głównych kryteriów podziału.
Rządząca Partia Akcji i Solidarności (PAS), zaplecze polityczne Mai Sandu, nie ma w programie zjednoczenia z Rumunią. PAS koncentruje się na reformach instytucjonalnych, walce z korupcją i integracji europejskiej. W oficjalnych dokumentach partii zjednoczenie nie figuruje jako cel polityczny na obecną kadencję.
Zdecydowany sprzeciw wobec zjednoczenia deklaruje Partia Socjalistów Republiki Mołdawii (PSRM), jedna z głównych sił opozycyjnych. Socjaliści mówią o obronie mołdawskiej państwowości i ostrzegają przed destabilizacją kraju oraz konfliktem wewnętrznym.
Przeciwko zjednoczeniu wypowiadają się także ugrupowania regionalne w Gagauzji oraz władze separatystycznego Naddniestrza. W tych środowiskach dominuje przekonanie, że unia z Rumunią mogłaby prowadzić do eskalacji napięć politycznych i społecznych.
Rumunia jest raczej na tak
W Rumunii sympatia dla idei zjednoczenia z Mołdawią jest większa, jednak partie i politycy raczej wypowiadają się na ten temat ostrożne.
Prezydent Nicușor Dan wielokrotnie podkreślał, że decyzja należy do obywateli Mołdawii. W jednym z wywiadów powiedział:
– Osobiście chciałbym zjednoczenia z Mołdawią, ale w pełni szanuję wolę obywateli sąsiedniej republiki.
Rządzące partie – Partia Narodowo-Liberalna (PNL) oraz Partia Socjaldemokratyczna (PSD) – nie mają w programach szybkiego zjednoczenia. Obie formacje wskazują na konieczność stabilności regionalnej i wspierania Mołdawii w procesie integracji europejskiej.
Bardziej jednoznaczne stanowisko prezentuje Sojusz na rzecz Jedności Rumunów (AUR), partia narodowo-konserwatywna. Zjednoczenie z Mołdawią stanowi element jej tożsamości politycznej, jednak wpływ AUR na decyzje rządu pozostaje ograniczony.
Czy cudzoziemcy opłacają się Polsce? Sprawdzamy dane ZUS
Bezpieczeństwo Mołdawii, UE i Rosja
Wypowiedź Maia Sandu padła w czasie rosnących napięć w Europie Wschodniej. Wojna w Ukrainie trwa od 2022 roku. Mołdawia graniczy z państwem objętym konfliktem. Dlatego kwestia bezpieczeństwa stała się jednym z kluczowych tematów politycznych w Kiszyniowie.
Mołdawia jest krajem neutralnym. Kraj nie należy do NATO. W efekcie nie korzysta z żadnych gwarancji sojuszniczych. Jednocześnie państwo nie dysponuje realnymi militarnymi zdolnościami do odstraszania.
Budżet obronny Mołdawii należy do najniższych w Europie. Wydatki wynoszą około 0,4–0,5 proc. PKB. Armia liczy kilka tysięcy żołnierzy. Sprzęt wojskowy w dużej mierze pochodzi z czasów radzieckich. Modernizacja postępuje wolno. Ponadto zależy głównie od pomocy zagranicznej.
Szczególnym problemem pozostaje Naddniestrze. Region ten znajduje się poza kontrolą Kiszyniowa od początku lat 90. Stacjonują tam rosyjskie wojska. Znajdują się tam także składy amunicji. Władze Mołdawii uznają ich obecność za czynnik destabilizujący. Jednocześnie traktują ją jako narzędzie presji politycznej Moskwy.
Dlatego rząd w Kiszyniowie wskazuje integrację z Unią Europejską jako główny kierunek wzmacniania bezpieczeństwa państwa. UE zwiększyła wsparcie finansowe i instytucjonalne dla Mołdawii. Obejmuje ono także odporność na zagrożenia hybrydowe i cyberataki. Jednak integracja europejska nie daje gwarancji militarnych.
Dlaczego istnieją dwa państwa rumuńskie
Podział Rumunii i Mołdawii jest skutkiem wydarzeń XX wieku. W 1918 roku Besarabia połączyła się z Rumunią. W 1940 roku region został zajęty przez Związek Radziecki i przekształcony w Mołdawską SRR.
W okresie radzieckim prowadzono politykę budowania odrębnej tożsamości mołdawskiej. Po rozpadzie ZSRR w 1991 roku Mołdawia ogłosiła niepodległość, a konflikt w Naddniestrzu utrwalił podział na dwa kraje i odrębne społeczeństwa..
Od tamtej pory oba państwa funkcjonują osobno, mimo wspólnego języka i kultury.
Szlak szczurów – ucieczki nazistowskich zbrodniarzy do Ameryki Południowej.
Zjednoczenie Mołdawii z Rumunią bez większości
W Mołdawii nie ma dziś większości społecznej dla zjednoczenia z Rumunią, a rządząca partia nie traktuje tego scenariusza jako celu politycznego.
W Rumunii sympatia dla idei jest większa, lecz władze podkreślają, że decyzja należy do obywateli Mołdawii. Brak jest planów działań prowadzących do realizacji tego scenariusza w najbliższych latach.
Dlatego zjednoczenie Mołdawii z Rumunią pozostaje tematem obecnym w debacie publicznej od kilkudziesięciu lat, lecz bez politycznego i społecznego zaplecza, które umożliwiłoby jego realizację.
Czytaj więcej
