Premier Donald Tusk reaguje na zaproszenie Donalda Trumpa dla prezydenta RP. Kancelaria potwierdza: decyzji nie ma, sprawa trafiła do MSZ.
Premier Donald Tusk na Facebooku skomentował zaproszenie Donalda Trumpa do udziału Polski w Radzie Pokoju ds. Gazy. Za udział w projekcie musielibyśmy zapłacić co najmniej miliard dolarów.
Szef rządu napisał:
„Przystąpienie Polski do organizacji międzynarodowej wymaga zgody Rady Ministrów i ratyfikacji przez Sejm. Rząd kierować się będzie wyłącznie interesem i bezpieczeństwem państwa polskiego. I nikomu nie damy się rozegrać”.
Wpis Donalda Tuska na FB
Wpis Tuska jest bezpośrednią odpowiedzią na zaproszenie skierowane do prezydenta Karol Nawrocki. Inicjatywa Trumpa zakłada, że uczestnictwo w Radzie Pokoju ds. Gazy wymaga wpłaty co najmniej 1 miliarda dolarów, przeznaczonego na odbudowę Strefy Gazy.
Stanowisko rządu uzupełniają komunikaty z Pałacu Prezydenckiego. Rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz potwierdził fakt otrzymania zaproszenia:
„Pojawiło się zaproszenie skierowane przez prezydenta Donalda Trumpa do prezydenta Karola Nawrockiego”.
Leśkiewicz zaznaczył jednocześnie, że chodzi o nową formułę zaproponowaną przez prezydenta USA, a analogiczne listy zostały skierowane do około 60 państw. Podkreślił również, że prezydent nie podjął żadnej decyzji w sprawie udziału Polski w Radzie.
Jak poinformowała Kancelaria Prezydenta, sprawa została skierowana do Ministerstwo Spraw Zagranicznych z wnioskiem o opinię formalno-prawną dotyczącą ewentualnego przystąpienia Polski do inicjatywy.
Prezydent RP nie ma kompetencji ani środków, by samodzielnie zadeklarować udział Polski w Radzie Pokoju ds. Gazy ani zobowiązać państwo do wpłaty miliarda dolarów. Decyzja leży wyłącznie po stronie rządu i parlamentu.
Warszawa nie zamierza podejmować miliardowych zobowiązań pod presją politycznych zaproszeń, a udział Polski w projektach międzynarodowych będzie oceniany wyłącznie przez pryzmat interesu i bezpieczeństwa państwa.
Zaproszenie dla Nawrockiego. Skąd Prezydent weźmie miliard?
Prezydent Karol Nawrocki otrzymał zaproszenie od Donald Trump do udziału w nowo powoływanej Radzie Pokoju ds. Gazy. Informację potwierdził Pałac Prezydencki.
Zaproszenie nie ma jednak wyłącznie symbolicznego charakteru. Zgodnie z komunikatem administracji amerykańskiej, udział w Radzie wiąże się z obowiązkiem wniesienia wkładu finansowego w wysokości co najmniej 1 miliarda dolarów. Pieniądze mają zostać przeznaczone na odbudowę zniszczonej wojną Strefy Gazy.
Rzecznik prezydenta RP Rafał Leśkiewicz potwierdził, że zaproszenie zostało przekazane oficjalną drogą dyplomatyczną.
– „Pojawiło się zaproszenie skierowane przez prezydenta Donalda Trumpa do prezydenta Karola Nawrockiego” – potwierdził w TV Republika.
Zaproszenie do Rady jest równoznaczne z zaproszeniem do wpłaty na bliskowschodni projekt deweloperski Donalda Trumpa.
Rada Pokoju ds. Gazy to inicjatywa zaproponowana przez Donalda Trumpa po zakończeniu najbardziej intensywnej fazy wojny w Strefie Gazy. Jej celem jest tymczasowe zarządzanie terytorium do momentu wypracowania trwałych rozwiązań politycznych.
W praktyce Rada ma odpowiadać za bezpieczeństwo, koordynację pomocy humanitarnej oraz odbudowę infrastruktury cywilnej. Chodzi o mieszkalnictwo, szpitale, sieci wodociągowe, energetykę i podstawową administrację. Jednocześnie skala zniszczeń pozostaje ogromna i liczona jest w dziesiątkach miliardów dolarów.
Jednak Trump od początku postawił jasne warunki. Do procesu decyzyjnego dopuszcza wyłącznie państwa, które wniosą realny wkład finansowy. Minimalną stawkę udziału ustalił na 1 miliard dolarów.
W rezultacie Rada Pokoju to nie inicjatywa dyplomatyczna tylko biznesowa. To międzynarodowy mechanizm zbierania pieniędzy, który ma być prowadzony pod kontrolą Stanów Zjednoczonych.
Odbudowa po konfliktach zbrojnych. Mechanizmy finansowania
Tego rodzaju konstrukcje nie są zjawiskiem nowym w polityce międzynarodowej.
Po obaleniu Saddama Husajna w Iraku w 2003 roku funkcjonowała Coalition Provisional Authority. Tymczasowa Administracja Koalicyjna, kierowana przez Stany Zjednoczone i ich sojuszników, przejęła pełnię władzy administracyjnej i finansowej nad krajem. Jej działania w dużej mierze opierały się na międzynarodowych środkach przeznaczonych na odbudowę Iraku. Finansowanie miało znaczenie zasadnicze, lecz nie stanowiło formalnego kryterium uczestnictwa w procesie decyzyjnym.
Zbliżony model zastosowano w Timorze Wschodnim po interwencji społeczności międzynarodowej. UNTAET, czyli Tymczasowa Administracja Narodów Zjednoczonych, przejęła zarządzanie terytorium, odpowiadając za bezpieczeństwo, administrację oraz odbudowę struktur państwowych. Kluczową różnicą był jednak mandat ONZ, który nadawał działaniom szeroką legitymację międzynarodową i rozkładał odpowiedzialność na wiele państw.
Również w przypadku Afganistanu po 2001 roku czynnik finansowy odgrywał istotną rolę. Konferencje darczyńców stały się podstawowym narzędziem finansowania odbudowy, a państwa deklarujące najwyższe wpłaty zyskiwały większy wpływ na kierunki działań. Mimo to decyzje formalnie zapadały w ramach struktur międzynarodowych, a nie pod wyłącznym patronatem jednego państwa.
Na czele Rady Pokoju ds. Gazy ma stanąć Donald Trump. W skład inicjatywy mają wejść m.in. sekretarz stanu USA Marco Rubio, specjalny wysłannik Steve Witkoff, doradca prezydenta USA Jared Kushner oraz były premier Wielkiej Brytanii Tony Blair.
Zaproszenie do udziału w Radzie przyjął już Viktor Orbán, który ma mieć status członka-założyciela projektu Donalda Trumpa. Oznacza to więc, żę Węgry muszą znaleźć skłądkowy miliard dolarów.. Ciekawe skąd, skoro Węgry od 2022 roku pozostają częściowo odcięte od środków unijnych, a Komisja Europejska wstrzymała wypłatę ok. 20–22 mld euro z funduszy spójności i KPO z powodu naruszeń zasad praworządności, podczas gdy węgierska gospodarka zmaga się z wysoką inflacją, osłabionym forintem i spowolnieniem wzrostu, a deficyt finansów publicznych w 2024 roku przekraczał unijne progi ostrożnościowe.
Dodatkowo sytuację Orbána komplikują wybory parlamentarne na Węgrzec, zaplanowane na wiosnę 2026 roku.
Atualnie sondaże pokazują około 10 procentową przewagę opozycji, skupionej wokół Pétera Magyara i jego ruchu TISZA. Po raz pierwszy od wielu lat pojawia się realny scenariusz, w którym Orbán może utracić władzę.
Udział w projekcie Donalda Trumpa może być zabezpieczeniem pozycji Orbána na wypadek porażki wyborczej. Stała obecność w strukturze firmowanej przez Trumpa może pełnić funkcję politycznej „emerytury” lub miękkiego lądowania poza krajową sceną polityczną.
Zaproszenie do udziału w Radzie otrzymał także Władimir Putin. Prezydent Rosji jest ścigany przez Międzynarodowy Trybunał Karny w Hadze, który w marcu 2023 roku wydał nakaz jego aresztowania w związku z odpowiedzialnością za nielegalne deportacje ukraińskich dzieci z terenów okupowanych.
Na liście zaproszonych znajdują się również przywódcy Białorusi – Alaksandr Łukaszenka, złośliwie nazywany „kartoflanym dyktatorem”. Reżim Łukaszenki odmarca 2021 roku przetrzymuje w białoruskim więzieniu Andrzeja Poczobuta, polskiego dziennikarza i działacza mniejszości polskiej. W 2023 roku został skazany przez sąd w Grodnie na osiem lat kolonii karnej pod zarzutem „wzniecania nienawiści” i „rehabilitacji nazizmu”. Polska oraz instytucje międzynarodowe uznają go za więźnia politycznego.
Tzw. Rada Pokoju ds. Gazy przestaje być wyłącznie projektem odbudowy po wojnie. To miejsce, w którym mogą się spotkać przywódcy państw demokratycznych, autorytarnych oraz politycy objęci sankcjami i międzynarodowymi nakazami aresztowania.
Decyzja o udziale niesie ze sobą nie tylko koszty, lecz także dylematy polityczne, wizerunkowe i moralne.
Prezydent dysponuje wyłącznie budżetem Kancelarii Prezydenta RP, który w ostatnich latach wynosił około 280–300 mln zł rocznie. Miliard dolarów to obecnie ponad 4 miliardy złotych. To kwota porównywalna z dużymi programami społecznymi albo rocznymi wydatkami na wybrane segmenty ochrony zdrowia lub infrastruktury.
Po składkę dla Trumpa Nawrocki musiałby więc uśmiechnąć się do rządu Donalda Tuska.
Decyzja leży więc po stronie szefa rządu. Bez jego zgody oraz zabezpieczenia środków w ustawie budżetowej udział Polski w Radzie Pokoju ds. Gazy jest niemożliwy. Taki scenariusz nie jest wprawdzie niemożliwy, ale Nawrocki musiałby coś zaoferować Tuskowi w zamian za miliardy z budżetu państwa.
Tym bardziej że Polska już dziś stoi przed znacznie większym wyzwaniem finansowym. Odbudowa Ukrainy po wojnie może kosztować ponad 500 mld dolarów. Polska zakłada swój udział w tym projekcie. Polski budżet będzie musiał znaleźć pieniądze na własny udział w odbudowie Ukrainy, która jest dla Warszawy ważniejsza niż Gaza.
Trump: „czas zamienić marzenia w rzeczywistość”
W liście skierowanym do zaproszonych przywódców Donald Trump napisał:
„Nadszedł czas zamienić marzenia w rzeczywistość”.
Określił Radę Pokoju ds. Gazy jako „najbardziej imponujące i najważniejsze gremium, jakie kiedykolwiek zostało powołane”.
W praktyce oznacza to próbę przeniesienia ciężaru odbudowy Strefy Gazy na społeczność międzynarodową, przy jednoczesnym zachowaniu 100% kontroli projektu przez Waszyngton.
Aby zapewnić jak najlepsze wrażenia, korzystamy z technologii, takich jak pliki cookie, do przechowywania i/lub uzyskiwania dostępu do informacji o urządzeniu. Zgoda na te technologie pozwoli nam przetwarzać dane, takie jak zachowanie podczas przeglądania lub unikalne identyfikatory na tej stronie. Brak wyrażenia zgody lub wycofanie zgody może niekorzystnie wpłynąć na niektóre cechy i funkcje.
Funkcjonalne
Zawsze aktywne
Przechowywanie lub dostęp do danych technicznych jest ściśle konieczny do uzasadnionego celu umożliwienia korzystania z konkretnej usługi wyraźnie żądanej przez subskrybenta lub użytkownika, lub wyłącznie w celu przeprowadzenia transmisji komunikatu przez sieć łączności elektronicznej.
Preferencje
Przechowywanie lub dostęp techniczny jest niezbędny do uzasadnionego celu przechowywania preferencji, o które nie prosi subskrybent lub użytkownik.
Statystyka
Przechowywanie techniczne lub dostęp, który jest używany wyłącznie do celów statystycznych.Przechowywanie techniczne lub dostęp, który jest używany wyłącznie do anonimowych celów statystycznych. Bez wezwania do sądu, dobrowolnego podporządkowania się dostawcy usług internetowych lub dodatkowych zapisów od strony trzeciej, informacje przechowywane lub pobierane wyłącznie w tym celu zwykle nie mogą być wykorzystywane do identyfikacji użytkownika.
Marketing
Przechowywanie lub dostęp techniczny jest wymagany do tworzenia profili użytkowników w celu wysyłania reklam lub śledzenia użytkownika na stronie internetowej lub na kilku stronach internetowych w podobnych celach marketingowych.
