Pfizer odciął PAŻP od pieniędzy. Chce od Polski 5,6 mld zł za szczepionki
Eurocontrol wstrzymał przekazywanie Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej pieniędzy z opłat trasowych. To skutek wyroku w sprawie nieodebranych szczepionek przeciw COVID-19. PAŻP zapowiada sprzeciw.
Pfizer rozpoczął egzekwowanie roszczeń wobec Polski za szczepionki przeciw COVID-19, których rząd Mateusza Morawieckiego nie odebrał i za które nie zapłacił. Skutki postępowania odczuła Polska Agencja Żeglugi Powietrznej, choć nie była stroną kontraktu ani procesu.
PAŻP poinformowała, że 1 lipca 2026 roku otrzymała od Europejskiej Organizacji ds. Bezpieczeństwa Żeglugi Powietrznej Eurocontrol wiadomość o zajęciu wierzytelności z tytułu opłat trasowych. Są to pieniądze pobierane od przewoźników za obsługę samolotów korzystających z polskiej przestrzeni powietrznej.
Eurocontrol musi teraz wstrzymać przekazywanie PAŻP zarówno środków już zgromadzonych, jak i kolejnych wpływów. Blokada ma obowiązywać do zaspokojenia roszczeń Pfizera albo wydania innego rozstrzygnięcia w tej sprawie.
Sprawę wyroku przeciwko Polsce opisywaliśmy już w Fakty Plus w artykule „Tusk: »Będziemy musieli zapłacić za skrajną głupotę PiS«. Polska przegrywa z Pfizerem”. Sąd pierwszej instancji w Brukseli nakazał Polsce zapłatę ponad 5,6 mld zł, odbiór około 64 mln dawek szczepionek oraz pokrycie dodatkowych kosztów.
Tusk: „Będziemy musieli zapłacić za skrajną głupotę PiS”. Polska przegrywa z Pfizerem
Pfizer zajął pieniądze należne PAŻP z opłat trasowych
Polska Agencja Żeglugi Powietrznej odpowiada za zarządzanie ruchem lotniczym w polskiej przestrzeni powietrznej. Agencja zapewnia kontrolę ruchu samolotów, a przewoźnicy wnoszą za tę usługę opłaty trasowe. Pieniądze pobiera i rozlicza Eurocontrol, a następnie przekazuje je PAŻP.
To właśnie te należności objęło zajęcie związane z roszczeniami Pfizera. Opłaty trasowe zapewniają około 80 proc. przychodów Agencji i są jej głównym źródłem finansowania.
– Otrzymanie przez Eurocontrol tytułu wykonawczego oznacza obowiązek wstrzymania przekazywania PAŻP wszelkich środków pochodzących z opłat trasowych, zarówno zgromadzonych obecnie, jak i wpływających w przyszłości, do czasu zaspokojenia roszczenia Pfizer lub innego rozstrzygnięcia sprawy – wyjaśnił rzecznik PAŻP Marcin Hadaj.
Agencja podkreśla, że postępowanie przeciwko Polsce nie dotyczyło PAŻP i nie miało żadnego związku z wykonywaniem przez nią ustawowych zadań. Zapowiedziała złożenie formalnego sprzeciwu wobec zajęcia.
Sytuacja nie oznacza automatycznego wstrzymania kontroli ruchu lotniczego nad Polską. Uderza jednak w podstawowe źródło przychodów instytucji, która musi przez całą dobę finansować pracę kontrolerów, systemy łączności, radary oraz infrastrukturę potrzebną do bezpiecznego prowadzenia samolotów.
Miliardy złotych kary za szczepionki na COVID. To wynik 11 dni spóźnienia rządu Morawieckiego
Polska ma zapłacić za około 64 mln dawek szczepionek
Sprawa dotyczy umowy zawartej przez Komisję Europejską z Pfizerem w 2021 roku. Kontrakt obejmował dostawy szczepionek przeciw COVID-19 dla państw członkowskich, w tym Polski.
W 2022 roku rząd Mateusza Morawieckiego odmówił przyjmowania kolejnych dostaw i zapłaty za zamówione preparaty. Polska powołała się na siłę wyższą związaną z pełnoskalową wojną w Ukrainie, napływem uchodźców oraz dodatkowymi wydatkami ponoszonymi przez państwo.
Pfizer nie przyjął tej argumentacji i skierował sprawę do sądu w Belgii. Francuskojęzyczny Sąd Pierwszej Instancji w Brukseli orzekł 1 kwietnia 2026 roku, że wskazane przez Polskę okoliczności nie pozwalały na jednostronne odstąpienie od zobowiązań.
Sąd zasądził na rzecz Pfizer Export około 5,644 mld zł wraz z odsetkami. Polska ma również odebrać około 64 mln dawek szczepionek przeciw COVID-19. Do tej kwoty mogą dojść koszty sądowe i egzekucyjne. Ministerstwo Zdrowia informowało, że same dodatkowe koszty mogą sięgać około 170 mln zł.
Wyrok pierwszej instancji nie zakończył postępowania. Polska otrzymała jego kopię wykonawczą w czerwcu 2026 roku i zapowiedziała apelację. Na jej wniesienie ma 60 dni od doręczenia dokumentów. Samo odwołanie nie zatrzymało jednak działań podejmowanych przez Pfizera w Belgii wobec środków należnych polskim instytucjom.
Raport NIK o pandemii COVID-19: rząd Morawieckiego w kompletnym chaosie, zmarnowane 10 mld złotych
PAŻP zapowiada sprzeciw wobec zajęcia pieniędzy
PAŻP zamierza podważyć zajęcie wierzytelności, ponieważ Agencja nie zawierała umowy na zakup szczepionek i nie uczestniczyła w postępowaniu między Pfizerem a Rzecząpospolitą Polską.
Sprawa pokazuje jednak, że koncern szuka majątku i należności powiązanych z polskim państwem poza granicami kraju. Eurocontrol ma siedzibę w Belgii, dlatego wierzytelności PAŻP znajdujące się w jego dyspozycji mogły zostać objęte postępowaniem prowadzonym na podstawie belgijskiego tytułu wykonawczego.
Podobne działania Pfizer podjął wobec Rumunii, która również nie odebrała części zamówionych szczepionek przeciw COVID-19. Koncern dochodzi od państw zapłaty wynikającej z kontraktów zawartych w czasie pandemii.
Polskie władze mogą jednocześnie prowadzić rozmowy z Pfizerem w sprawie ugody. Business Insider Polska zwrócił uwagę, że państwo przekazuje koncernowi znaczne środki poprzez refundację leków. W 2025 roku refundacja produktów Pfizera kosztowała budżet 919 mln zł, podczas gdy rok wcześniej było to 399 mln zł.
Największy wpływ na wzrost wydatków miała refundacja szczepionki Abrysvo przeciw RSV. W 2025 roku państwo przeznaczyło na nią 448,4 mln zł. Skala refundacji może mieć znaczenie podczas ewentualnych negocjacji, ale sama w sobie nie zwalnia Polski z obowiązków wynikających z wyroku.
Na razie Pfizer dysponuje korzystnym orzeczeniem pierwszej instancji, a pieniądze należne PAŻP zostały zablokowane. Polska musi więc prowadzić równolegle apelację w sprawie szczepionek oraz postępowanie dotyczące ochrony środków potrzebnych do finansowania kontroli ruchu lotniczego.
Źródła: Fakty Plus, Business Insider
Ponad 4500 katechetów zniknęło ze szkół. SKŚ oskarża minister Nowacką
Czytaj więcej
