Fakty plus
Nauka
Nauka

Letni sprint plemników. Brytyjscy naukowcy odkryli zaskakujący cykl męskiej płodności
Ewa Gładysz -
6 dni temu
Czerwiec i lipiec to miesiące, w których męskie komórki rozrodcze osiągają szczytową formę. BBC donosi, że to nie liczba plemników, lecz ich zdolność do szybkiego „pływania” decyduje o letnim sukcesie reprodukcyjnym. Co ciekawe, ten mechanizm działa tak samo w mroźnej Danii, jak i w wiecznie słonecznej Florydzie. Wielki test 15 tysięcy mężczyzn Naukowcy z Wielkiej … Continued

Na co szkodzi sól? To nie tylko nadciśnienie! Polskie badanie dowodzi, że niszczy nerki, kości i mózg, o czym nie wiedzą nawet lekarze.
Bartek Kwiryń -
2026-03-03
Czy biała śmierć to tylko puste hasło? Dowiedz się, jak ukryta sól w żywności przetworzonej wpływa na Twoje naczynia krwionośne, ryzyko nowotworów żołądka oraz procesy poznawcze. Współczesna dieta opiera się na intensywnym smaku, a nic nie podbija go tak skutecznie jak chlorek sodu. Choć od dekad instytucje zdrowia publicznego alarmują o jego szkodliwości, statystyki są … Continued

Dziś Dzień Dinozaura. One też miały raka. Wielkie potwory pod mikroskopem
Natalia Zagrzebska -
2026-02-26
Nowotwory, infekcje i zwyrodnienia nie są nowością. Dzięki badaniom skamieniałości odkrywamy, że dinozaury również chorowały – a to może pomóc współczesnej medycynie. Choć często wyobrażamy je sobie jako potężne potwory z przeszłości, dinozaury także chorowały – i to na schorzenia, które dobrze znamy dziś. Guzy, infekcje, artretyzm – to wszystko znajdowało swoje miejsce w prehistorycznym … Continued

Ultramaratony jednak nie są zdrowe. Ekstremalne biegi niszczą erytrocyty szybciej, niż zakładano
Rafał Bernasiński -
2026-02-26
Czy morderczy wysiłek fizyczny zawsze sprzyja budowaniu zdrowia? Najnowsze analizy opublikowane w prestiżowym czasopiśmie naukowym „Blood Red Cells & Iron”, wydawanym przez Amerykańskie Towarzystwo Hematologiczne, rzucają nowe i niepokojące światło na fizjologię sportów wytrzymałościowych. Badacze udowodnili, że udział w ultramaratonach drastycznie przyspiesza procesy uszkodzenia oraz rozpadu czerwonych krwinek. Zjawisko to narasta wraz z każdym przebytym … Continued

Siedem urlopów rocznie? Naukowcy wyjaśniają, dlaczego jeden długi odpoczynek nie wystarcza
Rafał Bernasiński -
2026-02-24
Badania z psychologii pracy i neurobiologii pokazują, że częsty odpoczynek skuteczniej obniża stres niż jednorazowy, długi urlop Jeden urlop w wakacje to za mało Przez dekady intensywnie pracowaliśmy przez większą część roku, a następnie jechaliśmy w lato na jeden dłuższy urlop, który miał „zresetować” organizm. Jednak ten model był skuteczny w czasach, gdy praca miała … Continued

Donosowa „szczepionka na wszystko”? BBC donosi o pracach nad jednym lekiem na przeziębienie, grypę i alergie
Ewa Gładysz -
2026-02-20
Naukowcy testują spray do nosa, który ma zwiększać gotowość układu odpornościowego i ograniczać infekcje dróg oddechowych. Wyniki są obiecujące, ale badania są dopiero na wczesnym etapie. Informacje o nowych metodach zapobiegania chorobom układu oddechowego regularnie przyciągają uwagę opinii publicznej, ponieważ infekcje sezonowe pozostają jednym z najczęstszych problemów zdrowotnych na świecie. Każdej jesieni i zimy miliony … Continued

40 proc. dzieci w Krakowie ma astmę. Podobnie jest w innych miastach – rozmowa z dr Wojciechem Feleszko
redakcja -
2026-02-10
Polscy naukowcy tworzą aplikację, która pomoże wykrywać alergie już na wczesnym etapie i analizować wpływ środowiska na zdrowie najmłodszych. Alergie pokarmowe i wziewne u dzieci stają się powszechnym problemem zdrowotnym. Dr Wojciech Feleszko wyjaśnia, jak skóra może być „wrotami” dla alergenów i jak sztuczna inteligencja w aplikacji Allerscan ma pomóc rodzicom w walce o zdrowie … Continued

Artemis II: Wielki powrót człowieka na Księżyc. Polka z ESA ujawnia kulisy ochrony astronautów
Ewa Gładysz -
2026-02-04
Dr Anna Fogtman, polska ekspertka z Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), opowiada serwisowi Nauka w Polsce o wyzwaniach misji Artemis II. Dowiedz się, dlaczego ten lot jest nazywany „jednym wielkim testem”, jak astronauci przetrwają burze słoneczne i dlaczego ciśnienie w kapsule Orion będzie niższe niż na Ziemi. Artemis II: Pierwszy załogowy lot na orbitę Księżyca od … Continued

Polscy naukowcy odkryli robaki z dwiema głowami. To troszkę niepokojące
Bartek Kwiryń -
2026-01-26
Nowe badania UW opisują zjawisko spontanicznego powstawania dwugłowych płazińców. To pierwsza taka obserwacja na świecie, która podważa wiedzę o regeneracji zwierząt. Dwugłowe robaki w warszawskiej hodowli. Odkrycie, które zaskoczyło biologów Gdy naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego w poinformowali w serwisie Nauka w Polsce o pojawieniu się w jednej z hodowli płazińców osobników z dwiema głowami, brzmiało … Continued

Okna same się umyją, a porysowany lakier na aucie zniknie bez lakiernika. Noblista prof. Feringa opowada o przyszłości
Rafał Bernasiński -
2026-01-14
Już niebawem nie będziesz musiał myć okien na święta, a porysowany na parkingu samochód naprawi się sam. Nie wspominając o naprawdę ważnych sprawach, jak inteligentne leki, które trafią dokładnie do guza, omijając zdrowe tkanki. To tylko niektóre z wynalazków, które mogą powstać dzięki odkryciom noblisty, prof. Bena L. Feringi – pioniera współczesnej nanochemii. 9 stycznia … Continued