Ministerstwo Edukacji Narodowej wprowadzi zakaz używania komórek od 1 września 2026 r. Decyzja zapadła po rozmowie z premierem i publikacji „Diagnozy Młodzieży 2026”.

Ministra edukacji Barbara Nowacka ogłosiła w Olsztynie radykalną zmianę w polskich szkołach podstawowych. Resort edukacji finalizuje właśnie prace nad dużą zmianą legislacyjną, która wejdzie w życie za kilka miesięcy. 

„W ministerstwie właśnie kończymy prace nad dużą zmianą legislacyjną, bardzo istotną dla szkół, która spowoduje, że od 1 września 2026 r. w szkołach podstawowych wprowadzimy zakaz używania telefonów komórkowych” – powiedziała szefowa MEN.

Podkreśliła przy tym, że jest to „decyzja przyspieszona”, którą podjęła po bezpośredniej rozmowie z premierem Donaldem Tuskiem. Rząd reaguje w ten sposób na dramatyczne wyniki raportu „Diagnoza Młodzieży 2026”, którego redaktorem merytorycznym jest polonista, dziennikarz i psycholog Paweł Rabiej. Dokument zaprezentowany 12 marca wskazuje na głęboki kryzys młodego pokolenia. Według raportu młodzież młodzież szkolna jest przebodźcowana, osamotniona, ma problemy ze stresem i przemocą.

Raport 2026: Dzieci spędzają w sieci średnio 5 godzin dziennie

Wyniki „Diagnozy Młodzieży 2026” pokazują skalę cyfrowego uzależnienia młodego pokolenia. Przeciętny uczeń spędza w sieci średnio 5 godzin i 15 minut dziennie, a w weekendy czas ten przekracza 7 godzin. Raport wskazuje, że niemal 98 proc. nastolatków korzysta ze smartfona codziennie, co przenosi ich życie relacyjne niemal całkowicie do sfery wirtualnej. Ministra Nowacka argumentuje, że nowe przepisy realnie zmienią codzienność uczniów:

 „takie przepisy spowodują, że dzieci nie będą mogły korzystać z telefonów na lekcjach”.

Szefowa MEN zaznaczyła, że telefony nie mogą dominować w szkole, „bo widzimy jak bardzo uzależnione są dzieci od internetu”. To uzależnienie koreluje z dramatycznymi statystykami przemocy, gdyż aż 62 proc. uczniów doświadcza bullyingu rówieśniczego. Nowe prawo dopuszcza jednak pewne odstępstwa od ogólnej reguły. „Wyjątkiem może być proces dydaktyczny i decyzja nauczyciela, ale nie może być to norma” – wyjaśniła ministra. Szkoła ma dzięki temu odzyskać swój pierwotny charakter, wolny od ciągłego rozpraszania uwagi.

Cyfrowy chaos: Pornografia i dezinformacja bez żadnej osłony

Środowisko cyfrowe stało się dla młodych głównym czynnikiem ryzyka rozwojowego, przed którym system edukacji nie daje żadnej osłony. Raport ujawnia, że ponad 80 proc. dzieci zakłada konta w mediach społecznościowych przed ukończeniem 13. roku życia. Średni wiek pierwszego kontaktu z pornografią spadł do 11 lat, a brak kontroli nad urządzeniami w szkole tylko ułatwia dostęp do szkodliwych treści. Barbara Nowacka wskazała, że „higiena cyfrowa wchodzi do szkół razem ze zmianami w podstawach programowych”, ale pewne kroki trzeba wykonać natychmiast.

Zanurzenie w chaotycznym internecie sprawia, że aż 44 proc. nastolatków ma dziś trudność z odróżnieniem prawdy od fałszu w sieci. Brak higieny cyfrowej czyni ich bezbronnymi wobec manipulacji, co potęguje lęk i poczucie dezorientacji. Ministra powtórzyła w Olsztynie: „pewne działania trzeba podjąć już. I tym działaniem jest zakaz telefonów komórkowych w szkołach podstawowych od 1 września 2026 r.”. Nowe prawo ma stać się tamą dla przebodźcowania, które uniemożliwia uczniom regenerację i budowanie zdrowych relacji.

Świat wypowiada wojnę smartfonom: Francja była pierwsza, Australia idzie najdalej

Polska dołącza do koalicji państw, które uznały smartfony za realne zagrożenie dla zdrowia psychicznego. Pierwszym krajem, który podjął radykalne kroki, była Francja – już w 2018 roku wprowadzono tam zakaz używania telefonów w podstawówkach. W 2022 roku w ślady Paryża poszły Włochy. W 2024 roku, gdy Holandia i Wielka Brytania zaczęły rugować sprzęt elektroniczny z klas lekcyjnych w celu poprawy koncentracji uczniów.

Najbardziej restrykcyjne przepisy wprowadziła niedawno Australia, wdrażając limit wieku na korzystanie z mediów społecznościowych. Listę zamyka Dania, która w 2025 roku wprowadziła depozyty na telefony, aby wymusić na dzieciach aktywność fizyczną i budowanie realnych więzi. Wszystkie te kraje łączy wspólny cel: poprawa dobrostanu psychicznego uczniów. Nowacka podkreśla, że Polska musi działać równie pilnie, by zatrzymać narastający kryzys relacyjny i chronić dzieci przed skutkami cyfrowego przebodźcowania.

Źródło: Serwis Samorządowy PAP

Natalia Zagrzebska