Komornicy i asesorzy mogą pracować o pięć lat dłużej. Ustawa zmieniła zasady wykonywania zawodu, ale nie podniosła wieku emerytalnego.

Ustawa wydłużająca dopuszczalny wiek wykonywania zawodu komornika z 65 do 70 lat weszła w życie 12 sierpnia 2025 roku. Dzięki zmianie przepisów komornicy sądowi i asesorzy komorniczy mogą pracować o pięć lat dłużej. Nowelizacja zakończyła również wieloletnie spory prawne dotyczące obowiązkowego odwoływania starszych pracowników. Jednocześnie zachowali oni prawo do wcześniejszego przejścia na emeryturę.

Komornicy mogą pracować do 70. roku życia zamiast 65

Do niedawna komornicy sądowi musieli kończyć pracę po ukończeniu 65 lat. Nawet jeśli byli zdrowi, mieli wieloletnie doświadczenie i chcieli nadal prowadzić kancelarię, minister sprawiedliwości miał obowiązek odwołać ich ze stanowiska.

Nowelizacja ustawy o komornikach sądowych podniosła tę granicę do 70 lat. Od sierpnia 2025 roku komornicy mogą więc wykonywać zawód o pięć lat dłużej. Takie same zasady dotyczą asesorów komorniczych, których ze stanowiska odwołuje prezes właściwego sądu apelacyjnego.

Dzięki zmianie osoby, które wcześniej musiały kończyć pracę w wieku 65 lat, mogą nadal prowadzić sprawy egzekucyjne i pracować w kancelariach. Ministerstwo Sprawiedliwości uzasadniało tę decyzję potrzebą zatrzymania doświadczonych pracowników oraz zakończenia sporów dotyczących ich odwoływania.

Wiceminister sprawiedliwości Arkadiusz Myrcha wyjaśniał:

Dłuższa aktywność zawodowa komorników pozwoli lepiej wykorzystać ich wiedzę i doświadczenie. Przyczyni się również do zakończenia sporów sądowych […]

Dlaczego komornicy musieli kończyć pracę w wieku 65 lat?

Obowiązek odwoływania komorników po ukończeniu 65 lat wprowadzono ustawą z 2018 roku. Przepisy zaczęły obowiązywać 1 stycznia 2019 roku. Wcześniej komornicy mogli wykonywać zawód do ukończenia 70 lat.

Obniżenie granicy wieku doprowadziło jednak do sporów prawnych. Komornicy chcący nadal pracować, zaczęli zaskarżać decyzje ministra sprawiedliwości. Argumentowali, że sam wiek nie powinien przesądzać o możliwości dalszego wykonywania zawodu.

Sądy administracyjne przyznawały im rację. W uzasadnieniach wyroków powoływały się na dyrektywę Rady Unii Europejskiej 2000/78/WE, która zakazuje dyskryminacji ze względu na wiek w zatrudnieniu. Podobne zastrzeżenia do polskich przepisów zgłaszał Rzecznik Praw Obywatelskich.

W związku z tym Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało nowelizację przywracającą granicę wieku sprzed 2019 roku. Rząd przyjął projekt 29 kwietnia 2025 roku, a Sejm uchwalił ustawę 25 czerwca. Następnie dokument zaakceptował Senat i podpisał prezydent Andrzej Duda.

Notariusze mogą pracować do 70 lat, adwokaci nawet dłużej

Za zmianą przepisów przemawiały również różnice między zawodami prawniczymi. Podczas gdy komornik musiał kończyć pracę w wieku 65 lat, przedstawiciele innych zawodów mogli wykonywać swoje obowiązki znacznie dłużej.

Przykładowo notariusze mogą pracować do ukończenia 70 lat. Dopiero po osiągnięciu tego wieku minister sprawiedliwości ma obowiązek odwołać ich ze stanowiska.

Nieco inaczej wygląda sytuacja sędziów. Co do zasady przechodzą oni w stan spoczynku po ukończeniu 65 lat. Mogą jednak nadal orzekać, jeśli spełnią warunki określone w ustawie i otrzymają zgodę Krajowej Rady Sądownictwa. Wówczas mogą pracować do ukończenia 70 lat.

Z kolei adwokaci i radcowie prawni nie mają ustawowo określonej górnej granicy wieku wykonywania zawodu. Dlatego mogą nadal przyjmować klientów i prowadzić sprawy również po siedemdziesiątce.

Ministerstwo Sprawiedliwości uznało więc, że utrzymywanie niższej granicy wieku wyłącznie dla komorników jest nieuzasadnione. Nowelizacja wyrównała zasady dotyczące komorników i notariuszy, a jednocześnie dostosowała polskie przepisy do unijnych zasad przeciwdziałania dyskryminacji.

Społeczeństwo

Eksmisja na Osiedlu Maltańskim. 421 mln zł dla kurii. Za kościelne biznesy zapłaci samorząd

Koniec sześcioletniego limitu pracy asesorów komorniczych

Nowelizacja zmieniła również zasady zatrudniania asesorów komorniczych. Są to osoby, które zdobyły odpowiednie kwalifikacje i przygotowują się do samodzielnego wykonywania zawodu komornika.

Wcześniej asesor mógł pracować na tym stanowisku maksymalnie przez sześć lat. Jeżeli w tym czasie nie został powołany na stanowisko komornika, musiał zakończyć asesurę. W ten sposób kancelarie traciły pracowników, którzy mieli już kilkuletnie doświadczenie zawodowe.

Ministerstwo Sprawiedliwości uznało, że takie ograniczenie jest niepotrzebne. Dlatego nowelizacja zniosła sześcioletni limit asesury komorniczej.

Dzięki temu asesorzy mogą dłużej pracować w kancelariach i zdobywać doświadczenie. Nie muszą już rezygnować z dotychczasowego zajęcia tylko dlatego, że przez sześć lat nie otrzymali powołania na stanowisko komornika.

Komornicy odwołani z powodu wieku mogą wrócić do pracy

Zmiana przepisów otworzyła również drogę do powrotu do zawodu osobom, które musiały przejść na emeryturę po ukończeniu 65 lat.

Komornicy odwołani na podstawie dawnych zasad mogą ponownie ubiegać się o powołanie, jeśli nie ukończyli jeszcze 70 lat. Podobną możliwość otrzymali asesorzy, których odwołano z powodu wieku.

Ponadto nowe przepisy pozwalają wrócić do zawodu asesorom, którzy wcześniej musieli odejść po upływie sześciu lat asesury. Jeśli jednak przez co najmniej pięć lat nie pracowali na tym stanowisku, muszą ponownie zdać egzamin komorniczy.

Ustawę z 25 czerwca 2025 roku opublikowano w Dzienniku Ustaw pod pozycją 1018. Przepisy obowiązują od 12 sierpnia 2025 roku i dotyczą komorników sądowych oraz asesorów komorniczych.

Źródła: Ministerstwo Sprawiedliwości, Dziennik Ustaw, Sejm RP, Rzecznik Praw Obywatelskich, Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Bartek Kwiryń