Rekordowa rekrutacja na studia. Podwójny rocznik rusza na uczelnie
Ponad 300 polskich uczelni rozpoczyna rok akademicki 2026/2027. Rekrutacja przyniosła rekordowe wyniki, ale rektorzy ostrzegają, że demografia szybko przypomni o sobie.
Październik oznacza powrót studentów na polskie uczelnie. W tym roku powodów do zadowolenia mają również rektorzy. Rekrutacja na rok akademicki 2026/2027 była wyjątkowo mocna, a część szkół wyższych odnotowała jedne z najlepszych wyników w swojej historii. Za wzrost odpowiada przede wszystkim tzw. podwójny rocznik maturzystów.
Dokładnej liczby nowych studentów jeszcze nie znamy. Ostatnie nabory nadal trwają, a pełne dane trafią do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz GUS dopiero późną jesienią. Wiadomo jednak, że uczelnie przyjęły więcej osób niż przed rokiem.
Najmniej oblegane kierunki na topowych uczelniach. Dlaczego warto iść tam, gdzie nikt nie idzie?
Podwójny rocznik ruszył na studia
Większa liczba kandydatów to efekt zmian w systemie edukacji z lat 2014–2016. Wtedy obowiązkiem szkolnym objęto sześciolatki. Później z tego rozwiązania zrezygnowano, ale skutki wcześniejszych decyzji demograficznych i edukacyjnych widać dziś przy rekrutacji na studia.
Na uczelnie trafił pierwszy z tzw. podwójnych roczników. Kolejny jest obecnie w klasie maturalnej i będzie walczył o indeksy w rekrutacji na rok akademicki 2027/2028.
W roku akademickim 2025/2026 na pierwszy rok studiów w uczelniach podlegających ministrowi nauki i szkolnictwa wyższego przyjęto około 450 tys. osób. Do tej liczby nie wliczano wszystkich studentów w Polsce, ponieważ część uczelni podlega innym resortom. Uniwersytety medyczne nadzoruje m.in. Ministerstwo Zdrowia, a akademie wojskowe Ministerstwo Obrony Narodowej.
W tym roku liczba nowych studentów ma być wyższa.
Politechnika Śląska uruchamia nowy kierunek studiów „Technologie inżynierskie w kryminalistyce”
Uczelnie odetchnęły, ale tylko na chwilę
Rekordowa rekrutacja przyniosła szkołom wyższym krótką ulgę po latach dyskusji o niżu demograficznym. Prof. Bogumiła Kaniewska, rektorka Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza i przewodnicząca Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich, przestrzega jednak przed nadmiernym optymizmem.
– Ale musimy mieć świadomość, że to jest tylko na chwilę; że ta dobra rekrutacja to jest taki, powiedziałabym, kwiat przed zwiędnięciem. On pięknie rozkwitł, ale za chwilę niestety zwiędnie, tak to bywa w przyrodzie – i będziemy się mierzyli ze stałym niżem demograficznym – powiedziała prof. Bogumiła Kaniewska w Studiu PAP podczas Forum Ekonomicznego w Karpaczu.
Tegoroczny napływ kandydatów może więc tylko na pewien czas poprawić sytuację uczelni. Po przejściu dwóch liczniejszych roczników liczba młodych ludzi kończących szkoły średnie znów zacznie spadać.
UOKiK: uczelnie oddadzą czesne. Milionowe kary dla SWPS i Politechniki Lubelskiej
W Polsce studiuje ponad 1,28 mln osób
Ostatnie pełne dane GUS pokazują siłę polskiego szkolnictwa wyższego. W roku akademickim 2024/2025 na uczelniach studiowało ponad 1,28 mln osób.
Około dwóch na trzech studentów wybierało uczelnie publiczne. Jednocześnie przeciętny koszt kształcenia jednego studenta przekraczał 34,6 tys. zł.
Studia kosztują jednak również samych studentów. Według opublikowanego we wrześniu raportu „Portfel Studenta” przeciętne miesięczne wydatki przekraczają 4 tys. zł. Kwota utrzymała się na poziomie zbliżonym do ubiegłorocznego.
Najwięcej pieniędzy pochłaniają mieszkanie, jedzenie oraz czesne. Szczególnie duże znaczenie mają więc koszty życia w największych ośrodkach akademickich.
Afera Collegium Humanum. CBA zatrzymała prorektora uczelni na przejściu w Medyce!
Co piąty pracownik uczelni myśli o zmianie pracy
Nowy rok akademicki zaczyna się również w cieniu danych dotyczących osób zatrudnionych w szkolnictwie wyższym.
Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy przygotował raport „Wypalenie zawodowe wśród osób pracujących w systemie szkolnictwa wyższego i nauki”. Badanie przeprowadzono w 2025 roku na zlecenie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
19 proc. pracowników uczelni i nauki deklaruje, że w ciągu najbliższego roku chce zmienić pracę. Najczęściej rozważają całkowite odejście z systemu szkolnictwa wyższego i nauki.
Jeszcze gorzej wygląda wynik dotyczący obciążenia psychicznego. 45 proc. badanych przyznało, że często lub zawsze doświadcza psychicznego wyczerpania.
W Polsce brakuje nawet 400 tys. miejsc dla studentów
E-dyplomy od 2027 roku
Rok akademicki 2026/2027 przyniesie również kilka zmian w przepisach. Jedna z nich dotyczy stypendiów rektora. Nowe regulacje mają ułatwić uczelniom wydawanie pieniędzy przeznaczonych na tę formę wsparcia studentów.
Większa nowość pojawi się od 1 stycznia 2027 roku. Wtedy wejdą w życie przepisy dotyczące e-dyplomów.
Dyplomy ukończenia studiów, dyplomy doktorskie oraz habilitacyjne będą mogły być wydawane w postaci elektronicznej.
Na razie jednak ponad 300 uczelni rozpoczyna nowy rok akademicki po wyjątkowo udanej rekrutacji. Podwójny rocznik dał szkołom wyższym wyraźny wzrost liczby kandydatów. Kolejny przyjdzie za rok, a później uczelnie ponownie będą musiały zmierzyć się z coraz mniejszą liczbą młodych ludzi.
Źródła: Nauka w Polsce, PAP, GUS, Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy
