Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej analizuje nowe przepisy, które pozwolą kobietom kończyć pracę w wieku 53 lat, a mężczyznom po osiągnięciu 58 roku życia.

Resort pracy potwierdza zaawansowane projekty ustaw

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oficjalnie przywraca temat emerytur stażowych na rządową agendę. Rząd analizuje obecnie rozwiązania, które umożliwią zakończenie aktywności zawodowej nawet o siedem lat wcześniej niż przewidują obecne normy. Ponadto, Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, szefowa resortu, nadzoruje prace nad dokumentami. Te dokumenty mają zreformować dotychczasowy system emerytalny. Nowe przepisy stanowią odpowiedź na potrzeby osób, które rozpoczęły pracę zarobkową w bardzo młodym wieku.

Projekty ustaw trafiły już do Sejmu, gdzie przeszły pierwsze czytanie i obecnie znajdują się w Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Ministerstwo przygotowało już stanowisko rządu. Aktualnie propozycja jest w tzw. uzgodnieniach międzyresortowych. Wiceminister Sebastian Gajewski podkreśla, że resort dostarcza komisji niezbędne analizy i dane statystyczne. Rząd traktuje te regulacje jako wyraz docenienia ubezpieczonych, którzy przez dekady rzetelnie opłacali składki do systemu.

Kto zyska prawo do wcześniejszego świadczenia?

Emerytury stażowe wprowadzą zupełnie nowe kryteria przyznawania świadczeń. Będą opierać się głównie na stażu ubezpieczeniowym. Kobiety uzyskają prawo do emerytury po wypracowaniu 35 lat stażu. W praktyce pozwoli im to na zakończenie pracy już w wieku 53 lat. Mężczyźni będą musieli udokumentować 40-letni staż pracy. To otworzy im drogę do świadczenia w wieku 58 lat. System uwzględni przy tym zarówno okresy składkowe, jak i nieskładkowe. Dzięki temu stworzy sprawiedliwy mechanizm naliczania uprawnień.

Warunkiem koniecznym pozostanie jednak uzbieranie kapitału pozwalającego na wypłatę co najmniej minimalnej emerytury. Od 1 marca 2026 roku najniższe świadczenie wynosi 1 978,49 zł. Resort pracy zaznacza, że nowe prawo obejmie przede wszystkim osoby wykonujące ciężką pracę fizyczną. Długi okres zatrudnienia często powoduje utratę sił, która uniemożliwia kontynuowanie pracy do 60. lub 65. roku życia.

Emerytura jako dobrowolny wybór pracownika

Nowy plan rządu zakłada pełną dobrowolność w korzystaniu z nadchodzących przywilejów stażowych. Ubezpieczony sam zdecyduje, czy chce przejść na zasłużony odpoczynek, czy zamierza kontynuować aktywność zawodową bez żadnych ograniczeń. Autorzy projektu traktują wcześniejsze świadczenie jako nagrodę za wczesne wejście na rynek pracy. Natomiast nie traktują tego jako przymusowe usunięcie z zawodu. Osoba uprawniona może zatem pracować dalej. W ten sposób buduje wyższy kapitał na przyszłość.

Politycy zwracają uwagę na alarmujące statystyki dotyczące przeżywalności mężczyzn w naszym kraju. Poseł Marcin Józefaciuk przypomina, że około 25 procent polskich mężczyzn nie dożywa obecnego wieku emerytalnego. Emerytury stażowe mają szansę zmienić tę sytuację, dając ludziom czas na regenerację i cieszenie się jesienią życia. Rząd rozważa różne warianty wdrożenia. Jednocześnie chce zachować stabilność Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i zwiększyć elastyczność systemu.

Solidarność i projekty poselskie łączą siły w Sejmie

Sejm proceduje obecnie dwa główne dokumenty: obywatelski projekt NSZZ „Solidarność” oraz nowszą propozycję poselską. Oba projekty zakładają podobne ramy czasowe i wymagania dotyczące stażu pracy dla kobiet oraz mężczyzn. Komisja Polityki Społecznej i Rodziny intensywnie wypracowuje teraz kompromisowy kształt ostatecznej ustawy. Ministerstwo ocenia ideę stażówek przychylnie. Widz w niej sprawiedliwy społecznie mechanizm dystrybucji środków emerytalnych.

Obecny wiek emerytalny (60 lat dla kobiet i 65 dla mężczyzn) faworyzuje jedynie wybrane grupy zawodowe, jak górnicy czy nauczyciele. Nowe rozwiązanie wyrówna szanse osób z innych sektorów gospodarki, które również legitymują się wieloletnim stażem. Gospodarka musi przygotować się na te zmiany, ponieważ wpłyną one na dostępność kadr na rynku pracy. Polska dołączy tym samym do krajów oferujących bardziej elastyczne modele kończenia kariery zawodowej.

Kamil Chołuj