Perseidy 2026 już widać. Sierpniowa noc rozbłyśnie meteorami
Pierwsze Perseidy przecinają już letnie niebo. Prawdziwy spektakl nadejdzie jednak w połowie sierpnia, podczas ciemnej, bezksiężycowej nocy.
Perseidy 2026 rozpoczęły swoją wędrówkę po nocnym niebie. Na razie pojawiają się pojedynczo, pozostawiając za sobą krótkie, jasne smugi. Z każdą kolejną nocą będzie ich jednak coraz więcej, aż do maksimum przypadającego w nocy z 12 na 13 sierpnia.
Tegoroczne warunki do obserwacji nieba tego wieczora zapowiadają się znakomicie. Księżyc znajdzie się w nowiu, dlatego jego blask nie odbierze meteorom ani odrobiny uroku. Podczas bezksiężycowej sierpniowej nocy będzie można zobaczyć zarówno najjaśniejsze bolidy, jak i drobniejsze błyski, które w innych latach giną w księżycowej poświacie.
Perseidy można oglądać już teraz
Rój Perseidów jest aktywny od 17 lipca do 24 sierpnia. W lipcu meteorów jest jeszcze niewiele, ale podczas pogodnej nocy można już wypatrzyć pierwsze z nich. Wystarczy wyjechać poza miasto, znaleźć ciemne miejsce i pozwolić oczom przyzwyczaić się do mroku.
Perseidy od lat przyciągają miłośników astronomii, choć do ich obserwacji nie potrzeba specjalistycznej wiedzy. Wystarczy spojrzeć w niebo. Ciepłe wakacyjne noce sprzyjają takim wyprawom, szczególnie nad jeziorami, w górach, na plażach i wszędzie tam, gdzie nie dociera światło ulicznych latarni.
Na początku sezonu trzeba uzbroić się w cierpliwość. Przez kilka lub kilkanaście minut na niebie może nie dziać się nic, a potem nagle pojawi się jasna smuga. Z czasem takich chwil będzie coraz więcej, ponieważ aktywność roju będzie rosła aż do połowy sierpnia.
Misja IGNIS: polskie próbki leków wróciły z kosmosu po 14 miesiącach
Bezksiężycowa sierpniowa noc pełna meteorów
Najwięcej Perseidów zobaczymy w nocy z 12 na 13 sierpnia 2026 roku. Międzynarodowa Organizacja Meteorowa przewiduje główne maksimum 13 sierpnia między godziną 4.00 a 6.00 polskiego czasu. Obserwacje warto jednak rozpocząć znacznie wcześniej – najlepiej około godziny 22–23 i kontynuować je aż do świtu.
Po północy gwiazdozbiór Perseusza będzie wznosił się coraz wyżej, a wraz z nim wzrośnie liczba widocznych meteorów. W idealnych warunkach aktywność roju może sięgnąć około 100 zjawisk na godzinę. Nie oznacza to, że każdy obserwator zobaczy dokładnie tyle błysków. Miejskie światła, chmury, zamglenie i przesłonięty widnokrąg mogą wyraźnie ograniczyć ich liczbę.
W tym roku nie przeszkodzi jednak Księżyc. Nów przypadnie właśnie 12 sierpnia, dlatego noc będzie wyjątkowo ciemna. Jeżeli dopisze pogoda, nad naszymi głowami pojawią się jasne smugi, długie świetliste ślady, a być może również efektowne bolidy, które na kilka chwil potrafią rozświetlić znaczną część nieba.
Perseidy nie spadają w równych odstępach. Czasami trzeba długo czekać na jeden błysk, po czym w ciągu kilku minut pojawia się ich kilka. Właśnie ta nieprzewidywalność sprawia, że obserwowanie roju przypomina nocne polowanie – nie wiadomo, w którym miejscu i w której sekundzie niebo przetnie kolejny meteor.
Polska celuje w gwiazdy. ESA: nasz kraj może zostać liderem europejskiego przemysłu kosmicznego
Najpierw zaćmienie Słońca, później Perseidy
Nocne widowisko poprzedzi inne rzadkie zjawisko. 12 sierpnia 2026 roku nastąpi zaćmienie Słońca. Nad Grenlandią, Islandią i częścią Hiszpanii będzie ono całkowite, natomiast w Polsce zobaczymy zaćmienie częściowe.
Zjawisko rozpocznie się wieczorem, gdy Słońce będzie już nisko nad zachodnim horyzontem. Dlatego najlepiej znaleźć miejsce z otwartym widokiem w tym kierunku – plażę, brzeg jeziora, rozległe pole albo wzniesienie. Dokładny przebieg zaćmienia będzie zależał od regionu kraju. NASA podaje, że w Krakowie Księżyc zasłoni maksymalnie około 64 proc. powierzchni słonecznej tarczy.
W niektórych materiałach można spotkać wartości przekraczające 80 proc. Odnoszą się one do fazy zaćmienia, czyli części średnicy Słońca przesłoniętej przez Księżyc, a nie do zakrytej powierzchni całej tarczy.
Tego dnia niebo przygotuje więc podwójny spektakl. Wieczorem Księżyc zacznie przesłaniać Słońce, a po zapadnięciu ciemności nad Polską rozbłysną Perseidy. Zaćmienie wolno jednak oglądać wyłącznie przez specjalne okulary lub filtry słoneczne. Zwykłe okulary przeciwsłoneczne nie chronią wzroku.
Roman leci w kosmos. Teleskop NASA gotowy przed startem w 2026 r.
Jak oglądać Perseidy bez teleskopu?
Do obserwacji Perseidów nie potrzeba teleskopu ani lornetki. Takie urządzenia zawężają pole widzenia, podczas gdy meteor może pojawić się w dowolnym miejscu na niebie. Najlepiej zabrać koc lub leżak, położyć się wygodnie i patrzeć wysoko nad horyzont.
Po przyjeździe w ciemne miejsce warto odłożyć telefon. Oczy potrzebują przynajmniej kilkunastu minut, aby przyzwyczaić się do mroku. Każde spojrzenie na jasny ekran sprawia, że proces zaczyna się niemal od początku, a słabsze meteory ponownie stają się niewidoczne.
Nie trzeba również wpatrywać się bezpośrednio w gwiazdozbiór Perseusza. To właśnie tam znajduje się radiant roju, czyli punkt, z którego Perseidy pozornie wybiegają. Dłuższe i bardziej efektowne smugi zobaczymy jednak nieco dalej od niego.
Najważniejsze będą bezchmurne niebo, szeroki widok i brak sztucznego światła. Jeżeli te warunki się spełnią, bezksiężycowa sierpniowa noc może przynieść jedno z najpiękniejszych astronomicznych widowisk tego lata.
Planety lżejsze od waty cukrowej. Są wielkości Jowisza
Skąd biorą się „spadające gwiazdy”?
Perseidy nie są prawdziwymi gwiazdami. Powstają, gdy Ziemia przelatuje przez strumień pyłu i skalnych drobin pozostawionych przez kometę 109P/Swift-Tuttle. Kometa obiega Słońce mniej więcej raz na 133 lata, ale pozostawiony przez nią materiał przecina ziemską orbitę każdego roku.
Drobina znajdująca się jeszcze w przestrzeni kosmicznej nazywana jest meteoroidem. Gdy wpada w atmosferę, gwałtownie się nagrzewa i tworzy jasną smugę – meteor. Perseidy pędzą z prędkością około 59 kilometrów na sekundę, dlatego całe zjawisko trwa zazwyczaj zaledwie ułamek sekundy.
Większość tych drobin całkowicie spalają się wysoko nad Ziemią. Dopiero ten fragment, który przetrwa lot przez atmosferę i dotrze do powierzchni naszej planety, nazywamy meteorytem. W przypadku Perseidów zdarza się to niezwykle rzadko. Zostaje po nich przede wszystkim krótki błysk, na który warto czekać przez całą sierpniową noc.
Czy chińskie motocykle to szpiedzy na dwóch kółkach?
„Dziki, dziki wschód” Jana Holoubka w konkursie TIFF
