Nawet 21 mln dorosłych Polaków może mieć za wysoki cholesterol. Trwa kampania, która zachęca do badań i sprawdzania poziomu cholesterolu LDL.

Prawie 21 mln Polaków, czyli około 70 proc. dorosłych, może mieć zbyt wysoki cholesterol. Problem w tym, że przez wiele lat można nie odczuwać żadnych dolegliwości, choć w tym czasie w tętnicach rozwijają się zmiany prowadzące do miażdżycy.

Dlatego w całej Polsce trwa kampania edukacyjna „Cholesterol. Poznaj swoje liczby”. Organizatorzy zachęcają, aby zbadać poziom cholesterolu i sprawdzić przede wszystkim cholesterol LDL, którego zbyt wysokie stężenie zwiększa ryzyko zawału serca i udaru mózgu.

Do oceny poziomu cholesterolu służy badanie krwi nazywane lipidogramem. Pokazuje ono między innymi stężenie cholesterolu całkowitego, LDL, HDL oraz trójglicerydów.

Wysoki cholesterol u Polaków. Wielu nie wie, że ma problem

Podwyższony cholesterol LDL może przez wiele lat nie powodować bólu ani innych wyraźnych objawów. Człowiek może czuć się dobrze, pracować, uprawiać sport i nie wiedzieć, że jego wynik zwiększa ryzyko chorób serca i naczyń.

Na ten problem zwraca uwagę prof. Maciej Banach, prezes Polskiego Towarzystwa Lipidologicznego i przewodniczący Międzynarodowego Panelu Ekspertów Lipidowych.

„Zbyt wysokie stężenie cholesterolu LDL przez lata może nie dawać żadnych objawów, a jednocześnie prowadzić do rozwoju miażdżycy i zwiększać ryzyko zawału, udaru czy choroby tętnic obwodowych. Niestety swoje stężenia cholesterolu z ostatnich 12 miesięcy zna tylko co 8. Polak” – podkreśla w rozmowie z serwisem Nauka w Polsce prof. Maciej Banach.

Dlatego specjaliści zachęcają, aby zbadać cholesterol, zanim pojawią się pierwsze problemy zdrowotne. Wynik badania pozwala wcześniej wychwycić nieprawidłowości i ocenić ryzyko rozwoju chorób sercowo-naczyniowych.

Gwiazdy / Zdrowie

Jacek Rozenek: „Po udarze myślałem, że już nigdy się nie ruszę”. Aktor opowiada, jak wrócił do życia

Połowa Polaków nigdy nie badała cholesterolu

Dane z programu „Moje Zdrowie” pokazują, że wielu Polaków nie zna nawet podstawowych wyników związanych z ryzykiem chorób serca. Według informacji przywoływanych przez organizatorów kampanii 50 proc. Polaków nigdy nie zbadało poziomu cholesterolu.

Wśród osób, które wykonały takie badanie, 18 proc. miało bardzo wysoki poziom LDL. Jednocześnie leczenie otrzymuje tylko część osób z rozpoznanymi zaburzeniami lipidowymi.

Dużą skalę problemu pokazuje również badanie WOBASZ III. Z jego wyników wynika, że hipercholesterolemia dotyczy prawie 60 proc. Polaków.

Oznacza to, że zbyt wysoki cholesterol należy do najczęstszych czynników zwiększających ryzyko chorób serca i naczyń.

Za wysoki cholesterol LDL sprzyja miażdżycy

Szczególne znaczenie ma cholesterol LDL, często nazywany złym cholesterolem. Gdy jego stężenie przez długi czas jest za wysokie, cholesterol zaczyna odkładać się w ścianach tętnic.

W ten sposób rozwija się miażdżyca. Z czasem tętnice tracą elastyczność, a ich światło może się zwężać. Krew przepływa wtedy przez nie z coraz większym trudem.

Najgroźniej robi się wtedy, gdy blaszka miażdżycowa pęka i powstaje zakrzep. Jeśli zamknie on tętnicę doprowadzającą krew do serca, może dojść do zawału serca. Jeżeli zakrzep zablokuje naczynie w mózgu, może dojść do udaru mózgu.

Choroby sercowo-naczyniowe nadal są główną przyczyną zgonów w Polsce. Odpowiadają za prawie 40 proc. wszystkich przypadków śmierci.

Zdrowie

Polak mądry przed zawałem? Wiemy, co niszczy nasze serca, ale i tak to robimy [BADANIE]

Jaki poziom cholesterolu LDL jest prawidłowy?

W przypadku cholesterolu LDL nie ma jednej prawidłowej wartości dla wszystkich. Lekarz ocenia wynik razem z całym ryzykiem rozwoju chorób serca i naczyń.

U osoby z niskim ryzykiem sercowo-naczyniowym poziom LDL powinien być niższy niż 115 mg/dl. Przy umiarkowanym ryzyku zalecana wartość spada poniżej 100 mg/dl.

Jeszcze niższe wyniki są potrzebne u osób, które mają większe ryzyko zawału, udaru lub innych powikłań miażdżycy.

Dlatego lekarz nie ocenia samego wyniku LDL. Bierze pod uwagę również wiek pacjenta, ciśnienie tętnicze, palenie papierosów, cukrzycę, inne choroby oraz wcześniejsze problemy z sercem i naczyniami.

Kuchnia

Właściwości gruszek. Dlaczego serce i jelita tak bardzo je lubią?

Nie tylko cholesterol zwiększa ryzyko chorób serca

Organizatorzy kampanii „Cholesterol. Poznaj swoje liczby” przypominają, że na ryzyko zawału i udaru wpływa więcej czynników.

Do najważniejszych należą podwyższone ciśnienie tętnicze, zbyt wysoki poziom glukozy we krwi oraz nadmierna masa ciała. Jeśli kilka takich problemów występuje jednocześnie, ryzyko chorób sercowo-naczyniowych rośnie jeszcze bardziej.

Prof. Maciej Banach zwraca uwagę również na inne wyniki badań związanych z gospodarką tłuszczową organizmu.

– Obecnie, biorąc pod uwagę leczenie niefarmakologiczne, zmianę stylu życia oraz leki, potrafimy bardzo skutecznie radzić sobie z zaburzeniami lipidowymi. Jeśli chcemy z sukcesem zapobiegać miażdżycy, musimy pamiętać też o innych składowych profilu lipidowego – nie-HDL, triglicerydach czy lipoproteinie(a), o co zawsze powinniśmy także zapytać swojego lekarza – podkreśla specjalista.

Kampania „Cholesterol. Poznaj swoje liczby” trwa w całej Polsce

Ogólnopolska kampania „Cholesterol. Poznaj swoje liczby” rozpoczęła się 28 września. Organizatorzy chcą przekonać Polaków, aby częściej badali poziom cholesterolu i znali swoje wyniki.

Dzień później, podczas Światowego Dnia Serca, w wielu polskich miastach podświetlono charakterystyczne budynki i obiekty. Do kampanii włączyły się między innymi Szczecin, Poznań, Gdańsk, Białystok, Kraków, Warszawa, Lublin i Katowice.

Wysoki cholesterol może przez lata nie powodować żadnych objawów. Dlatego nie warto czekać, aż pojawią się problemy z krążeniem albo pierwszy zawał czy udar.

Badanie krwi pozwala sprawdzić poziom cholesterolu, zanim jego nadmiar doprowadzi do poważnych problemów zdrowotnych. Jeśli wynik jest nieprawidłowy, lekarz może ocenić ryzyko i dobrać odpowiednie postępowanie.

Źródła: naukawpolsce.pl , Polskie Towarzystwo Lipidologiczne, kampania „Cholesterol. Poznaj swoje liczby”, WOBASZ III

Anna Sadurska