Pani Beata zamiast „wysysać” system, wybrała pracę na pół etatu. Nie ma prawa do zasiłku, choć pracowała bez przerw przez ostatnie 20 lat. Przepisy nie wspierają aktywnych.

W polskim systemie prawnym od lat pokutuje przekonanie, że przepisy mają chronić pracowników. Niestety, rzeczywistość po zmianach z 2025 roku bywa inna. Historia Pani Beaty, ekonomistki z Poznania, pokazuje systemową wadę Ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia, która weszła w życie w czerwcu 2025 roku. Przepisy nadal premiują kombinowanie i ucieczki na L4.

Kariera dyrektora HR a rzeczywistość rynkowa – historia pani Beaty

Pani Beata, rocznik ’76, po ukończeniu Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu nieustannie pracowała, aż do 2026 roku. Ma naprawdę spore dośwaidczenie – od działów kadr w sieciach handlowych, przez stanowiska kierownicze w logistyce, aż po fotel szefa HR w dużym niemieckim koncernie chemicznym. Nigdy nie korzystała z zasiłków, nigdy nie była ciężarem dla państwa.

Praca na wysokich obrotach ma jednak swoją cenę. Lata delegacji, stresu i tysięcy kilometrów spędzonych za kierownicą doprowadziły do poważnych problemów z kręgosłupem. W 2024 roku diagnoza była nieubłagana: zaawansowana dyskopatia i konieczność natychmiastowej rehabilitacji.

„Mogłam iść na długie zwolnienie lekarskie, bo mój stan zdrowia w pełni to uzasadniał, ale to nie w moim stylu. Nie lubię bezczynności, nie lubię czuć, że system mnie utrzymuje. Chciałam pracy, która pozwoli mi wrócić do sprawności, ale wciąż pozwoli być aktywną zawodowo” – wspomina pani Beata.

Społeczeństwo

Praca zdalna ratunkiem dla demografii? Nowe badanie – praca home office ułatwia podjęcie decyzji o dziecku

Warunki przyznania zasiłku dla bezrobotnych – pułapka art. 218 ustawy

W styczniu 2025 roku Beata podjęła pracę na umowę na zastępstwo. Przez 339 dni rzetelnie wypełniała swoje obowiązki na pełnym etacie, odprowadzając składki od wynagrodzenia znacznie przewyższającego krajowe minimum. Gdy umowa wygasła, zamiast rejestrować się w urzędzie po zasiłek (który wtedy bezdyskusyjnie by otrzymała), od razu znalazła kolejne zatrudnienie: pół etatu blisko domu w firmie produkcyjnej. Chciała po prostu pracować, być wśród ludzi i łączyć to z rehabilitacją. Niestety, to właśnie ten wybór – w świetle nowych, „uszczelnionych” przepisów – okazał się pułapką.

Pod koniec lutego 2026 roku jej stanowisko zostało zlikwidowane. Przy rejestracji w urzędzie pracy okazało się, że nowoczesny, cyfrowy system weryfikacji składek jest bezlitosny. Kluczowy problem leży w brzmieniu art. 218 nowej ustawy. Choć wymóg 365 dni pracy istniał już wcześniej, obecne przepisy są stosowane w sposób bardziej formalny i zero-jedynkowy – okresy zatrudnienia z wynagrodzeniem niższym niż minimalne nie są wliczane do stażu uprawniającego do zasiłku, niezależnie od długoletniej historii pracy..

Pani Beata udała się do urzędu pracy. Złożyła dokumenty, myśląc, że to tylko formalność. Jednak trzy dni później, gdy urzędnicy przeanalizowali jej okresy składkowe, usłyszała wyrok.

Urzędniczka PUP: „Pani Beato, weryfikuję Pani wniosek i mamy problem. Ta praca na pół etatu w styczniu i lutym w ogóle nie liczy się do zasiłku. Ponieważ Pani wynagrodzenie było niższe niż pełna płaca minimalna, od tej umowy nie odprowadzano składki na Fundusz Pracy. Dla nas te dwa miesiące są pustą plamą. Ma Pani tylko 339 dni z poprzedniej firmy. Brakuje Pani dokładnie 26 dni”.

Pani Beata: „Przecież mam za sobą 20 lat nieprzerwanej pracy! Jak to możliwe, że te dwa miesiące realnej pracy po prostu zniknęły?”

Społeczeństwo

Praca na zleceniu coraz bardziej popularne. Ponad 1,5 mln Polaków pracuje bez etatu – czy PIP ukróci ten trend?

Stary system vs nowa ustawa o rynku pracy 2025 – dlaczego kiedyś byłoby łatwiej?

Warto zadać pytanie: co się właściwie zmieniło? Przecież wymóg roku pracy w ciągu ostatnich 18 miesięcy nie jest nowy. Diabeł tkwi jednak w sposobie weryfikacji i „dziurach” starego systemu, które paradoksalnie chroniły ludzi przed absurdami. W dawnym stanie prawnym system był mniej zbiurokratyzowany i „cyfrowy”. Urzędnicy mieli większą możliwość łączenia różnych podstaw ubezpieczenia. Często wystarczyło, że pracownik wykazał roczny staż, a drobne różnice w kwocie składek z ostatniego miesiąca nie powodowały automatycznego „wycięcia” całego okresu z licznika. Stary system dopuszczał interpretację na korzyść pracownika.

Nowa ustawa z 2025 roku miała za zadanie uszczelnić system i wyeliminować nadużycia osób, które miały podejrzanie wiele krótkich okresów zatrudnienia. Uszczelnienie zadziałało tak „skutecznie”, że uderzyło w ludzi, którzy zamiast kalkulować, jak oszukać system, po prostu idą do pracy. W starym systemie 20 lat składek pani Beaty spotkałoby się z większym zrozumieniem urzędnika. Dziś urzędnik ma związane ręce przez  art. 218. To klasyczny przykład tego, jak dążenie do „uszczelnienia” uderza rykoszetem w najbardziej uczciwą grupę społeczną.

Biznes / News

Praca zdalna 2025 – nowe regulacje, obowiązki i prawa pracownika

Praca na pół etatu a prawo do zasiłku – system promuje bierność

System promuje postawy, które można określić jako pasywne lub wręcz pasożytnicze na budżecie państwa. Gdyby pani Beata w grudniu 2025 roku, zamiast szukać nowej pracy, poszła na miesięczne zwolnienie lekarskie, jej licznik dobiłby do wymaganych 365 dni (okres choroby na etacie wlicza się do stażu zasiłkowego). Wybierając uczciwą pracę w mniejszym wymiarze, paradoksalnie straciła prawo do jakiejkolwiek ochrony.

Obecne przepisy mówią pracownikowi wprost: „Nie opłaca Ci się pracować mniej, lepiej nie rób nic lub idź na chorobowe”. To niszczy etos pracy, na którym tacy ludzie jak pani Beata budowali Polskę przez ostatnie ćwierć wieku. Konieczna jest zmiana regulacji, która uwzględnia historię składek.

Biznes / News / Społeczeństwo

ZUS: wakacyjna praca studenta – jakie składki i jakie świadczenia? Ekspert wyjaśnia zasady

Nowa rzeczywistość rynkowa i powrót na start

Mimo biurokratycznych absurdów i poczucia niesprawiedliwości, pani Beata nie zamierza się poddawać. Choć system nie podał jej ręki wtedy, gdy tego potrzebowała, ona sama nie traci energii na narzekanie.

„Nie potrafię po prostu siedzieć w domu. Może to kwestia tych 20 lat w ciągłym biegu, ale ja po prostu nie lubię 'nic nie robić’. Taką mam już naturę. Praca zawsze dawała mi poczucie sensu, więc teraz po prostu szukam nowej. Choć muszę przyznać, że rynek pracy nie jest już taki jak kiedyś.” – zauważa.

Nasza bohaterka jest już po jednej, obiecującej rozmowie kwalifikacyjnej. Nie interesuje jej „wysysanie” urzędów czy szukanie luk w systemie – interesuje ją powrót do środowiska, w którym jej wiedza i doświadczenie zostaną docenione.

„Byłam na spotkaniu i poczułam cześć tej dawnej energii. Mam wielką nadzieję, że wkrótce wrócę pomiędzy ludzi, do wspólnych projektów i biurowych wyzwań. Pracuję, bo to lubię, bo to mnie napędza. – podsumowuje.

Historia pani Beaty to dowód na to, że rzetelność i kompetencje są silniejsze niż wadliwe regulacje. Czas jednak, by system przestał rzucać kłody pod nogi tym, którzy zamiast prosić o pomoc, wybierają pracę.

Rafał Bernasiński