Zielona niespodzianka z laboratorium SGGW: naukowcy odkrywają bogactwo związków bioaktywnych w szypułkach truskawek

Czy wiesz, że to, co zwykle ląduje w koszu po zjedzeniu truskawki, może być zdrowotnym skarbem? Najnowsze badania SGGW i Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego dowodzą, że szypułki truskawek są bogatym źródłem związków o właściwościach przeciwzapalnych, antyoksydacyjnych i wspierających wzrok. I co najważniejsze — można je z powodzeniem wykorzystać w kuchni.

Zielona szypułka – samo zdrowie

Truskawki to bez wątpienia jedne z najpopularniejszych owoców w Polsce, a ich sezon trwa zaledwie kilka tygodni. Choć to soczyste czerwone owoce skupiają całą uwagę, naukowcy z SGGW i Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego postanowili zbadać to, co najczęściej odruchowo wyrzucamy: szypułki. Wyniki badań zaskoczyły nawet samych badaczy.

Okazuje się, że zielone ogonki truskawek są bogate w błonnik, witaminy C i E, a także nienasycone kwasy tłuszczowe omega-3, polifenole, luteinę i beta-karoten. Wszystkie te związki wspierają zdrowie oczu, działają przeciwzapalnie, a nawet mogą spowalniać procesy starzenia.

Szypułka pod mikroskopem

Jak wyjaśnił doktorant Radosław Bogusz ze Szkoły Doktorskiej SGGW, szypułki zawierają m.in. kwas elagowy, kwas chlorogenowy, rutynę i katechinę — związki należące do grupy polifenoli.

„Obecność luteiny i beta-karotenu sprawia, że mogą one wspomagać ochronę siatkówki oka, chronić przed promieniowaniem UV i wspierać widzenie o zmierzchu”

— dodaje Bogusz.

Co więcej, nienasycone kwasy omega-3, które występują w szypułkach, mają znane działanie przeciwzapalne i wspierają funkcjonowanie mózgu. Nie do przecenienia jest także rola błonnika, który wspiera pracę układu trawiennego.

Zero waste z naukowym poparciem

Szypułki truskawek idealnie wpisują się w filozofię zero waste. Jak zaznacza Bogusz, można je bezpiecznie dodawać do smoothie, koktajli, przygotowywać z nich pesto, suszyć na herbaty, a nawet stosować jako element ziołowych mieszanek.

„W przyszłości widzę także możliwość przemysłowego wykorzystania szypułek, np. jako ekstrakty do żywności funkcjonalnej”

— przewiduje naukowiec.

Sport / Zdrowie

Nowość na sportowej mapie Polski: 5 biegów po owocowych plantacjach

Truskawka: owoc wielozadaniowy

Truskawka to jeden z najbardziej wartościowych owoców sezonowych. Jej miąższ dostarcza dużych ilości witaminy C, błonnika pokarmowego, kwasu foliowego oraz licznych związków bioaktywnych.

Naukowcy zwracają szczególną uwagę na obecność polifenoli, w tym flawonoidów, antocyjanów i kwasów fenolowych, które wykazują właściwości przeciwutleniające i przeciwzapalne.

W 100 gramach świeżych truskawek znajduje się przeciętnie od 55 do 70 mg witaminy C, dzięki czemu jedna porcja owoców może pokryć znaczną część dziennego zapotrzebowania osoby dorosłej. Pod tym względem truskawki należą do ścisłej czołówki owoców uprawianych w Polsce, choć więcej witaminy C zawiera m.in. czarna porzeczka.

Truskawki dostarczają także składników mineralnych, takich jak potas, mangan, magnez, wapń i niewielkie ilości żelaza. Szczególnie ważny jest potas, który pomaga regulować ciśnienie tętnicze i wspiera pracę mięśni oraz układu nerwowego.

Coraz więcej badań wskazuje również na korzystny wpływ regularnego spożywania truskawek na układ sercowo-naczyniowy. Zawarte w nich antocyjany i elagotaniny mogą wspierać funkcjonowanie naczyń krwionośnych, pomagać w utrzymaniu właściwego poziomu cholesterolu oraz ograniczać stany zapalne w organizmie.

Warto jednak zaznaczyć, że określenie truskawek jako „lidera pod względem zawartości żelaza i fosforu wśród owoców” nie znajduje potwierdzenia we współczesnych tabelach wartości odżywczych. Zawierają one te składniki, ale nie należą do rekordzistów. Ich największym atutem pozostają wysoka zawartość witaminy C, bogactwo przeciwutleniaczy oraz bardzo niska kaloryczność, wynosząca około 30–35 kcal na 100 gramów.

Dlatego dietetycy często zaliczają truskawki do owoców o wyjątkowo korzystnym stosunku wartości odżywczej do liczby kalorii. Są smaczne, niskokaloryczne i mogą wspierać odporność, serce oraz ogólną kondycję organizmu.

Zdrowie

Dieta bogata w tłuszcze i cukry może pogarszać pamięć – potwierdzają badania

Pogromca komórek „zombie”

Te popularne owoce zawierają fisetynę – naturalny flawonoid, który w badaniach wykazał zdolność eliminacji tzw. komórek senescentnych, czyli „komórek zombie”. To komórki, które przestają się dzielić, ale nie umierają – zamiast tego wydzielają substancje przyspieszające starzenie i rozwój chorób.

W eksperymentach na myszach (Mayo Clinic, 2018) podawanie fisetyny przedłużyło życie zwierząt i zmniejszyło stan zapalny. Dziś trwają już pierwsze badania kliniczne na ludziach – seniorach z objawami kruchości.

Choć ilość fisetyny w truskawkach nie dorównuje laboratoryjnym dawkom, są one jej najbogatszym naturalnym źródłem (średnio 160 µg/g masy owocu – 5–6 razy więcej niż w jabłkach). Wspierają też odporność dzięki dużej zawartości witaminy C i błonnika, mają niski indeks glikemiczny i dobrze nawodniają.

Suplementy z fisetyną dostępne online budzą zastrzeżenia – ich skuteczność i bezpieczeństwo nie zostały jeszcze potwierdzone. Dlatego eksperci zalecają ostrożność i stawianie na naturalne źródła.

Kuchnia / News / Zdrowie

Borówka – superowoc, który przepisałby Ci okulista

Małe owoce na wielkie choroby

Bogusz zaznacza, że truskawki i ich szypułki wykazują działanie przeciwutleniające, przeciwwirusowe, a nawet przeciwnowotworowe. Regularne spożywanie truskawek może zmniejszyć ryzyko rozwoju chorób cywilizacyjnych, w tym cukrzycy typu 2, Alzheimera czy choroby Parkinsona.

„Ich bioaktywne składniki wspierają także pamięć, koncentrację i ogólną odporność”

— mówi doktorant SGGW.

Polska truskawkowa potęga

Polska jest jednym z czołowych producentów truskawek na świecie. W 2024 roku zbiory wyniosły około 159 tys. ton, co stawia nasz kraj na drugim miejscu w Unii Europejskiej (po Hiszpanii) i piątym na świecie. To nie tylko powód do dumy, ale i szansa na rozwój społecznej świadomości – nie wyrzucajmy zdrowia do kosza.

Źródło: naukawpolsce.pl

Anna Sadurska