USA i Iran podpisały memorandum. Pełne 14 punktów umowy
Donald Trump podpisał dokument w Wersalu. Umowa kończy walki, otwiera cieśninę Ormuz i rozpoczyna rozmowy o atomie oraz sankcjach.
Stany Zjednoczone i Iran podpisały 14-punktowe memorandum, które ma zakończyć działania wojenne, odblokować żeglugę przez cieśninę Ormuz i otworzyć drogę do końcowej umowy dotyczącej irańskiego programu jądrowego oraz sankcji. Donald Trump złożył podpis podczas wizyty we Francji. Po zakończeniu szczytu G7 amerykański prezydent udał się do pałacu w Wersalu, gdzie Emmanuel Macron wydał przyjęcie i kolację z okazji 250. rocznicy niepodległości Stanów Zjednoczonych.
Trump przyjechał na szczyt G7, potem udał się do Wersalu
Donald Trump przebywał we Francji w związku ze szczytem G7, który odbywał się od 15 do 17 czerwca 2026 roku w Évian-les-Bains nad Jeziorem Genewskim. Przywódcy Stanów Zjednoczonych, Francji, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Włoch, Kanady i Japonii omawiali między innymi sytuację na Bliskim Wschodzie, wojnę w Ukrainie, handel, bezpieczeństwo energetyczne oraz stosunki państw zachodnich z Waszyngtonem.
Po zakończeniu obrad Trump poleciał do Paryża i udał się do pałacu w Wersalu. Emmanuel Macron i Brigitte Macron przywitali go przed głównym wejściem do dawnej rezydencji Ludwika XIV. Program wieczoru obejmował prywatne zwiedzanie pałacu, specjalny pokaz oraz kolację.
Francuski prezydent przygotował spotkanie z okazji 250-lecia ogłoszenia niepodległości USA, które przypada 4 lipca 2026 roku. Wersal miał przypomnieć o historycznych związkach obu państw. Francja udzieliła amerykańskim kolonistom wsparcia finansowego, wojskowego i dyplomatycznego podczas wojny o niepodległość przeciwko Wielkiej Brytanii.
Macron wykorzystał uroczystość również do podtrzymania bezpośrednich kontaktów z Trumpem. Francję i Stany Zjednoczone dzielą różnice dotyczące polityki wobec Iranu, wojny w Ukrainie, ceł oraz przyszłości współpracy transatlantyckiej. Pałac w Wersalu miał podkreślić rangę amerykańskiego gościa oraz znaczenie relacji francusko-amerykańskich.
Trump nie ukrywał zachwytu pałacem. Podczas szczytu G7 mówił, że jest miłośnikiem pięknych budowli, a Wersal nazwał prawdopodobnie najpiękniejszym pałacem na świecie.
W trakcie wieczoru, tuż przed uroczystą kolacją, amerykański prezydent podpisał papierowy egzemplarz memorandum USA–Iran. Opuszczając pałac, powiedział dziennikarzom:
– Podpisane. Podpisane w Wersalu, właśnie to podpisałem.
Prezydent Iranu Masud Pezeszkian złożył podpis elektroniczny. Rzecznik irańskiego MSZ Esmail Baghaei poinformował, że dokument przygotowano w języku angielskim i perskim, a podpisy obu prezydentów zakończyły formalną część procedury.
– Tekst memorandum między Iranem a Stanami Zjednoczonymi został już oficjalnie sfinalizowany, ponieważ obie strony go podpisały – oznajmił Baghaei.
Planowana na 19 czerwca ceremonia podpisania dokumentu w Szwajcarii została odwołana. Delegacje obu państw nadal mają jednak spotkać się w tym kraju, aby rozpocząć rozmowy o wykonywaniu memorandum i przygotowaniu końcowej umowy.
Macron pozywają blogerkę. Twierdzi, że Prezydent Francji jest produktem eksperymentów CIA, a jego żona była mężczyzną
Kto pierwszy podał informacje o 14 punktach umowy?
Pierwszą informację o przygotowywanym jednostronicowym memorandum USA–Iran opublikował 6 maja 2026 roku serwis Axios. Dziennikarz Barak Ravid podał, że dokument liczy 14 punktów i jest negocjowany przez wysłanników Trumpa Steve’a Witkoffa oraz Jareda Kushnera, przedstawicieli Iranu i pośredników z państw regionu.
Opisywany wówczas projekt różnił się od wersji podpisanej w czerwcu. Przewidywał 30 dni dalszych rozmów, wieloletnie ograniczenie wzbogacania uranu oraz stopniowe znoszenie ograniczeń w żegludze przez cieśninę Ormuz.
13 czerwca powiązana z irańskimi władzami agencja Mehr News przedstawiła szczegółową listę proponowanych zapisów, powołując się na osobę z otoczenia irańskich negocjatorów. Projekt obejmował między innymi uwolnienie 24 miliardów dolarów irańskich aktywów, program odbudowy kraju i ograniczenie rozmów do kwestii jądrowych oraz sankcji.
16 czerwca Al Arabiya English poinformowała, że uzyskała kopię 14-punktowego projektu. Dzień później wysoki rangą urzędnik administracji USA odczytał cały tekst dziennikarzom. Reuters i Associated Press opublikowały wtedy pełny zapis dokumentu zatytułowanego „Islamabadzkie memorandum o porozumieniu między Stanami Zjednoczonymi Ameryki a Islamską Republiką Iranu”.
Trump przegrał wojnę z Iranem? USA wstrzymują operację „Project Freedom”
Pełne 14 punktów porozumienia USA–Iran
Poniżej publikujemy wierne tłumaczenie tekstu memorandum odczytanego dziennikarzom przez wysokiego rangą urzędnika administracji Stanów Zjednoczonych.
1. Stany Zjednoczone Ameryki i Islamska Republika Iranu oraz ich sojusznicy w obecnej wojnie, podpisując niniejsze memorandum, ogłaszają natychmiastowe i trwałe zakończenie operacji wojskowych na wszystkich frontach, w tym w Libanie, oraz zobowiązują się od tej chwili nie rozpoczynać przeciwko sobie żadnej wojny ani operacji wojskowej, powstrzymywać się od groźby użycia lub użycia siły przeciwko sobie oraz zapewnić integralność terytorialną i suwerenność Libanu.
Ostateczna umowa potwierdzi trwałe zakończenie wojny na wszystkich frontach, w tym w Libanie, oraz pozostałe postanowienia tego punktu.
2. Stany Zjednoczone Ameryki i Islamska Republika Iranu zobowiązują się szanować wzajemną suwerenność i integralność terytorialną oraz powstrzymywać się od ingerowania w swoje sprawy wewnętrzne.
3. Stany Zjednoczone Ameryki i Islamska Republika Iranu zobowiązują się wynegocjować i zawrzeć ostateczną umowę w maksymalnym terminie 60 dni, który może zostać przedłużony za obopólną zgodą.
4. Natychmiast po podpisaniu niniejszego memorandum Stany Zjednoczone Ameryki rozpoczną usuwanie blokady morskiej oraz wszelkich zakłóceń lub przeszkód wymierzonych w Islamską Republikę Iranu i całkowicie zakończą blokadę morską w ciągu 30 dni. W tym okresie ruch statków będzie przywracany przez Islamską Republikę Iranu proporcjonalnie do poziomu sprzed wojny.
Stany Zjednoczone Ameryki zobowiązują się ponadto wycofać swoje siły z bezpośredniego sąsiedztwa Islamskiej Republiki Iranu w ciągu 30 dni po zawarciu ostatecznej umowy.
5. Po podpisaniu niniejszego memorandum Islamska Republika Iranu podejmie wszelkie możliwe działania w celu zapewnienia bezpiecznego przepływu statków handlowych bez pobierania opłat przez okres wyłącznie 60 dni z Zatoki Perskiej na Morze Omańskie i w przeciwnym kierunku.
Ruch statków handlowych rozpocznie się natychmiast i, z uwzględnieniem konieczności usunięcia przez Islamską Republikę Iranu przeszkód technicznych i wojskowych oraz przeprowadzenia rozminowania, zostanie w pełni przywrócony w ciągu 30 dni.
Islamska Republika Iranu przeprowadzi rozmowy z Sułtanatem Omanu w celu określenia przyszłych zasad zarządzania i świadczenia usług morskich w cieśninie Ormuz, w porozumieniu z innymi państwami położonymi nad Zatoką Perską, zgodnie z właściwym prawem międzynarodowym oraz suwerennymi prawami państw nadbrzeżnych cieśniny Ormuz.
6. Stany Zjednoczone Ameryki zobowiązują się wraz z partnerami regionalnymi opracować ostateczny, wspólnie uzgodniony plan o wartości co najmniej 300 miliardów dolarów, przeznaczony na odbudowę i rozwój gospodarczy Islamskiej Republiki Iranu.
Sposób wykonania tego planu zostanie ostatecznie uzgodniony jako część końcowej umowy w ciągu 60 dni. Stany Zjednoczone Ameryki udzielą wszystkich wymaganych licencji, zwolnień i zezwoleń potrzebnych do przeprowadzenia odpowiednich transakcji finansowych.
7. Stany Zjednoczone Ameryki zobowiązują się zakończyć stosowanie wszystkich rodzajów sankcji wobec Islamskiej Republiki Iranu, w tym restrykcji wynikających z rezolucji Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych i Rady Gubernatorów Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej, a także wszystkich jednostronnych sankcji amerykańskich, pierwotnych i wtórnych, zgodnie z harmonogramem uzgodnionym w ramach ostatecznej umowy.
Islamska Republika Iranu i Stany Zjednoczone Ameryki uznają kluczowe znaczenie kwestii zakończenia sankcji i wyrażają zamiar natychmiastowego zajęcia się nią podczas negocjacji w celu osiągnięcia wzajemnego porozumienia.
8. Islamska Republika Iranu ponownie potwierdza, że nie będzie pozyskiwać ani rozwijać broni jądrowej.
Stany Zjednoczone Ameryki i Islamska Republika Iranu uzgodniły rozwiązanie kwestii zgromadzonych zapasów wzbogaconego materiału zgodnie z procedurą, którą wspólnie ustalą, i zgodnie z harmonogramem wymienionym w punkcie siódmym, przy czym minimalnym rozwiązaniem będzie rozcieńczenie materiału na terytorium Iranu pod nadzorem Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej.
Obie strony zgodziły się również omówić kwestię wzbogacania uranu oraz inne wspólnie uzgodnione zagadnienia związane z potrzebami jądrowymi Islamskiej Republiki Iranu na podstawie odpowiednich ram uzgodnionych w ostatecznej umowie. Końcowa umowa potwierdzi postanowienia tego punktu.
WSJ: Trump nudzi się wojną z Iranem. Chce porzucić piaskownicę i zostawić bałagan sojusznikom
Stany Zjednoczone Ameryki i Islamska Republika Iranu uznają kluczowe znaczenie wymienionych kwestii jądrowych i wyrażają zamiar natychmiastowego zajęcia się nimi podczas negocjacji w celu osiągnięcia wzajemnego porozumienia.
9. Do czasu zawarcia ostatecznej umowy Stany Zjednoczone Ameryki i Islamska Republika Iranu zgadzają się utrzymać obecny stan.
Islamska Republika Iranu utrzyma obecny poziom swojego programu jądrowego, a Stany Zjednoczone Ameryki nie nałożą żadnych nowych sankcji i nie rozmieszczą dodatkowych sił w regionie.
10. Stany Zjednoczone Ameryki zobowiązują się, że natychmiast po podpisaniu niniejszego memorandum i do czasu zakończenia sankcji Departament Skarbu Stanów Zjednoczonych będzie wydawał zwolnienia umożliwiające eksport irańskiej ropy naftowej, produktów naftowych i ich pochodnych oraz świadczenie wszystkich związanych z tym usług, w tym przeprowadzanie transakcji bankowych, ubezpieczeń i transportu.
11. Stany Zjednoczone Ameryki zobowiązują się w pełni udostępnić do wykorzystania zamrożone lub ograniczone fundusze i aktywa Islamskiej Republiki Iranu.
Po rozpoczęciu wykonywania niniejszego memorandum Stany Zjednoczone Ameryki i Islamska Republika Iranu wspólnie uzgodnią podczas negocjacji procedury dotyczące uwolnienia tych środków.
Fundusze, niezależnie od tego, czy zostaną zachowane na pierwotnym rachunku, czy przeniesione, będą mogły być w pełni wykorzystywane do płatności na rzecz każdego końcowego odbiorcy wskazanego przez Bank Centralny Islamskiej Republiki Iranu. Stany Zjednoczone Ameryki zobowiązują się wydać wszystkie potrzebne licencje i zezwolenia.
12. Stany Zjednoczone Ameryki i Islamska Republika Iranu zgadzają się utworzyć system wykonawczy, który będzie kontrolować prawidłowe wykonywanie niniejszego memorandum oraz przyszłe przestrzeganie ostatecznej umowy.
13. Po podpisaniu niniejszego memorandum, pod warunkiem rozpoczęcia wykonywania punktów 1, 4, 5, 10 i 11 oraz dalszego wykonywania tych zobowiązań, Stany Zjednoczone Ameryki i Islamska Republika Iranu rozpoczną negocjacje dotyczące ostatecznej umowy wyłącznie w odniesieniu do pozostałych punktów.
14. Ostateczna umowa zostanie zatwierdzona wiążącą rezolucją Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych.
Rekordowo niskie notowania Trumpa. Dlaczego Amerykanie odwracają się od prezydenta?
USA: Trump broni umowy, część Republikanów ją krytykuje
Donald Trump przedstawia porozumienie z Iranem jako sposób na zakończenie wojny, otwarcie cieśniny Ormuz i zahamowanie wzrostu cen energii. Podczas konferencji prasowej ostrzegł jednak, że Stany Zjednoczone mogą wznowić ataki, jeżeli Teheran nie będzie wykonywał przyjętych zobowiązań.
Prezydent podkreślił również, że memorandum nie jest jeszcze końcową umową. Najtrudniejsze rozmowy dotyczące programu jądrowego, wzbogacania uranu i znoszenia sankcji mają odbyć się w ciągu kolejnych 60 dni.
Stanowisko Trumpa spotkało się z krytyką części polityków Partii Republikańskiej. Senator Bill Cassidy nazwał dokument jedną z najpoważniejszych pomyłek amerykańskiej polityki zagranicznej ostatnich dekad:
– Reagan przewraca się w grobie. – skomentował podobno.
Krytycy wskazują, że memorandum nie obejmuje irańskich rakiet balistycznych ani wsparcia dla Hezbollahu i innych organizacji zbrojnych. Iran otrzymuje też możliwość sprzedaży ropy jeszcze przed zawarciem końcowej umowy jądrowej.
Senator Lindsey Graham po rozmowie ze Steve’em Witkoffem poparł dokument. Uznał, że przerwanie walk i rozpoczęcie rozmów daje szansę na przygotowanie umowy, którą będzie można kontrolować.
Demokraci oraz część Republikanów domagali się przekazania pełnego tekstu Kongresowi. Chuck Schumer żądał odprawy dla liderów komisji wywiadu, a republikański senator Thom Tillis pytał, jak można oceniać porozumienie, którego parlamentarzyści wcześniej nie otrzymali.
Trump zapowiedział, że przekaże memorandum Kongresowi. Amerykańskie prawo wymaga kontroli parlamentarnej nad umowami dotyczącymi irańskiego programu jądrowego przed zniesieniem części sankcji.
Wojna w Iranie: Trump zapowiada wenezuelski scenariusz. Operacja potrwa 4 tygodnie
Iran: władze ogłaszają sukces i ostrzegają USA
Irańskie władze przedstawiają podpisanie dokumentu jako efekt wytrzymałości kraju podczas wojny i skuteczności zespołu negocjacyjnego. Mohammad Bagher Ghalibaf, który prowadził rozmowy po stronie irańskiej, ocenił w telewizji państwowej, że negocjacje przyniosły Iranowi znacznie więcej niż działania wojskowe.
Rzecznik MSZ Esmail Baghaei zaznaczył, że podpisanie tekstu nie kończy pracy. Iran zamierza dokładnie kontrolować wykonywanie amerykańskich zobowiązań.
– Jeżeli Amerykanie zawahają się przy wykonywaniu swoich zobowiązań, my także się zawahamy – powiedział Baghaei.
Teheran podkreśla, że irańskie rakiety nie będą przedmiotem rozmów. Irańskie władze nie zgadzają się także na wywiezienie wzbogaconego uranu za granicę. Dokument dopuszcza jego rozcieńczenie na terytorium Iranu pod nadzorem MAEA.
Baghaei przekazał również, że Iran chce w przyszłości pobierać opłaty za usługi świadczone w cieśninie Ormuz. Bezpłatny przepływ statków przewidziano w memorandum jedynie na 60 dni. Dalsze zasady mają zostać uzgodnione z Omanem i innymi państwami regionu.
Umowa wywołała krytykę najbardziej nieustępliwych środowisk politycznych w Iranie. Ich przedstawiciele uważają, że po przetrwaniu amerykańskich i izraelskich ataków Teheran powinien był domagać się korzystniejszych warunków oraz przeznaczyć większe środki na odbudowę sił zbrojnych.
Znaczna część irańskiego społeczeństwa oczekuje natomiast poprawy sytuacji gospodarczej. Wojna pogłębiła problemy wywołane inflacją, spadkiem wartości waluty, bezrobociem i wieloletnimi sankcjami. Dostęp do zamrożonych aktywów oraz eksportu ropy może przynieść władzom środki potrzebne do odbudowy infrastruktury i wsparcia gospodarki.
Trump wskazał winnego autyzmu: paracetamol. Naukowcy z całego świata protestują
Izrael nie uznaje się za związany zapisami dotyczącymi Libanu
Izrael nie podpisał memorandum USA–Iran, choć pierwszy punkt obejmuje zakończenie działań wojskowych w Libanie. Dokument nie wymienia Izraela ani Hezbollahu z nazwy, lecz USA i Iran zobowiązują się doprowadzić do zakończenia walk prowadzonych przez swoich sojuszników.
Benjamin Netanjahu unika bezpośredniego ataku na Trumpa, ale izraelskie władze nie akceptują wszystkich warunków. Premier zapowiedział, że izraelskie wojska zachowają pozycje w południowym Libanie oraz możliwość prowadzenia działań przeciwko Hezbollahowi.
– Jestem odpowiedzialny za interesy bezpieczeństwa Izraela – powiedział Netanjahu.
Izraelscy urzędnicy przekazywali Reutersowi, że oceniają memorandum bardzo negatywnie. Obawiają się, że 60-dniowy okres rozmów ograniczy swobodę działania izraelskiego wojska, podczas gdy kwestie irańskich rakiet i wsparcia dla organizacji zbrojnych nie zostały objęte ustaleniami.
Największe zastrzeżenia Izraela dotyczą zapisów o Libanie. Netanjahu przekonuje, że wycofanie izraelskich sił może nastąpić dopiero po rozbrojeniu Hezbollahu. Biały Dom odpowiada, że zawieszenie walk nie oznacza zakazu odpowiedzi na ewentualny atak.
Drugą kwestią sporną jest jest irański program jądrowy. Memorandum nie nakazuje likwidacji instalacji jądrowych ani natychmiastowego wywiezienia zapasów wzbogaconego uranu. Szczegółowe ograniczenia mają zostać ustalone dopiero podczas następnych rozmów.
Izraelska opozycja wykorzystuje podpisanie dokumentu do krytyki Netanjahu. Zarzuca mu, że prowadził wojnę wspólnie ze Stanami Zjednoczonymi, lecz nie uzyskał wpływu na końcowe warunki przedstawione Iranowi.
Trump Mobile: Donald w każdym amerykańskim smartfonie
Rozmowy przenoszą się do Szwajcarii
Podpisanie memorandum uruchomiło 60-dniowy okres rozmów USA z Iranem. Przedstawiciele obu państw mają spotkać się w ośrodku Bürgenstock w Szwajcarii. Delegacji amerykańskiej ma przewodniczyć wiceprezydent JD Vance, a irańskiej przewodniczący parlamentu Mohammad Bagher Ghalibaf.
Negocjatorzy muszą ustalić kolejność wykonywania poszczególnych zobowiązań. Iran oczekuje szybkiego dostępu do eksportu ropy i zamrożonych środków. Stany Zjednoczone chcą uzyskać możliwe do sprawdzenia ograniczenia programu jądrowego oraz rozwiązanie kwestii zapasów wzbogaconego uranu.
Końcowa umowa ma zostać przyjęta w formie wiążącej rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ. Wymagałoby to zgody pięciu stałych członków posiadających prawo weta: Stanów Zjednoczonych, Chin, Rosji, Francji i Wielkiej Brytanii.
Memorandum zatrzymało dotychczasowy etap walk, lecz nie przesądza jeszcze o trwałym zakończeniu konfliktu. Obie strony mogą wycofać się z ustaleń, jeżeli nie uzgodnią kolejności działań albo uznają, że druga strona nie wykonuje przyjętych zobowiązań.
Źródła: Reuters, Associated Press, Axios, CNN, The New York Times, Mehr News, Al Arabiya English, Iran International, The Times of Israel, The Guardian
Niemcy chcą płacić Polakom o 20 proc. mniej. Koniec wyjazdów na saksy?
Podwyżki medyków mają zwolnić. AOTMiT nie ujawnia wyliczeń
Czytaj więcej
