Od 2025 roku części budowlane instalacji mogą zwiększyć podatek od nieruchomości. Wyjaśniamy, kto płaci, od jakiej kwoty i jak uniknąć dopłaty.

Przepisy podatkowe osobno traktują panele, falownik i przewody, a osobno fundamenty oraz konstrukcje, na których zamontowano instalację. Zanim gmina naliczy podatek, musi również ustalić, do czego właściciel wykorzystuje produkowaną energię. Właśnie ten warunek ma największe znaczenie dla osób posiadających fotowoltaikę na domu lub przydomowej działce.

Fotowoltaika może podwyższyć podatek od nieruchomości

Każdy właściciel domu, działki lub firmowej nieruchomości płaci podatek od nieruchomości. Gmina oblicza go od powierzchni gruntu i budynków. Jeżeli na nieruchomości znajdują się budowle związane z działalnością gospodarczą, do rocznej należności dochodzi również podatek od ich wartości.

Od 1 stycznia 2025 roku do budowli zaliczają się także części budowlane instalacji fotowoltaicznej. Chodzi przede wszystkim o fundamenty, betonowe podstawy, słupy, kotwy i konstrukcje, na których zamontowano panele.

Rada gminy ustala stawkę tego podatku. Może ona wynieść maksymalnie 2 proc. wartości części budowlanych rocznie. Jeżeli fundamenty i konstrukcja kosztowały 20 tys. zł, podatek może wynieść:

20 000 zł × 2 proc. = 400 zł rocznie.

Te 400 zł powiększy podatek od nieruchomości płacony już od gruntu i budynków. Obowiązek nie obejmuje jednak każdej instalacji. O tym, kto zapłaci, decyduje przede wszystkim sposób wykorzystania produkowanej energii.

News

Czarnek zdejmie panele z dachu? Oszczędza dwa razy ale mu się teraz nie podobają

Gmina liczy podatek tylko od części budowlanych

Instalacja fotowoltaiczna składa się z urządzeń wytwarzających prąd oraz elementów, które utrzymują całą konstrukcję na dachu lub na gruncie. Ustawa rozdziela te dwie grupy.

Do urządzeń technicznych należą przede wszystkim:

• panele fotowoltaiczne,
• falownik,
• przewody,
• rozdzielnice,
• urządzenia sterujące,
• osprzęt elektryczny.

Z kolei do części budowlanych gmina może zaliczyć fundamenty, betonowe podstawy, słupy, pale, kotwy oraz konstrukcje wspierające instalację wykonane podczas robót budowlanych.

Dlatego gmina oblicza podatek od wartości fundamentów i konstrukcji, a pomija wartość paneli, falownika oraz osprzętu. Taki sposób obliczania podatku wpływa na jego wysokość przy dużych instalacjach gruntowych i farmach fotowoltaicznych.

Przedsiębiorca powinien zatem zachować faktury i kosztorys z osobno podanymi cenami urządzeń oraz części budowlanych. Ułatwi to później prawidłowe obliczenie należności i ograniczy ryzyko sporu z gminą.

Społeczeństwo

Gietrzwałd ma być miejscem pielgrzymek! Organizacje katolickie nie chcą magazynów, fabryk i fotowoltaiki

O podatku decyduje związek instalacji z działalnością

Samo wyodrębnienie części budowlanych jeszcze nie przesądza o podatku. Ustawa obejmuje nim budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Bezpośredni związek z firmą występuje wtedy, gdy instalacja zasila między innymi:

• halę produkcyjną,
• warsztat,
• sklep,
• pensjonat,
• gabinet,
• magazyn,
• szklarnię lub gospodarstwo prowadzące działalność.

Podobnie wygląda sytuacja farm fotowoltaicznych, które produkują energię przeznaczoną na sprzedaż. Ich właściciele osiągają przychody z elektrowni, dlatego gmina uwzględnia części budowlane podczas obliczania podatku.

Sytuacja komplikuje się, gdy przedsiębiorca mieszka i prowadzi firmę pod jednym adresem. Wtedy urząd sprawdza, gdzie trafia energia i w jakim zakresie instalacja służy działalności. Znaczenie mają sposób podłączenia paneli, zużycie prądu, dokumentacja techniczna oraz rozliczenie kosztów inwestycji.

Dom i ogród

Założył panele i dostał rachunek na 20 000 zł. Jak uniknąć takich błędów?

Domowy prosument nie płaci podatku od fotowoltaiki

Dopiero po uwzględnieniu zasad dotyczących działalności gospodarczej można odpowiedzieć na najważniejsze pytanie właścicieli domów. Domowy prosument nie płaci podatku od fotowoltaiki, jeżeli wykorzystuje energię na potrzeby swojego gospodarstwa domowego.

Panele mogą zasilać sprzęt domowy, oświetlenie, ogrzewanie elektryczne, pompę ciepła albo ładowarkę samochodową. Taka instalacja ma prywatne przeznaczenie, dlatego znajduje się poza zakresem podatku pobieranego od firmowych budowli.

Miejsce montażu tego nie zmienia. Domowa fotowoltaika może znajdować się na dachu domu, garażu, budynku gospodarczego albo na konstrukcji ustawionej w ogrodzie.

Dotyczy to również instalacji gruntowej wyposażonej w fundamenty, kotwy i stalowe stelaże. Gmina pobiera podatek od takich elementów dopiero wtedy, gdy instalacja ma związek z działalnością gospodarczą.

Właściciel domu nie potrzebuje specjalnego zwolnienia ani osobnej decyzji. Jego instalacja od początku nie spełnia warunków opodatkowania budowli związanych z firmą.

Dom i ogród

Jak bezpiecznie kupić działkę pod dom w 2026 roku? Sprawdź to przed podpisaniem umowy

Nadwyżki energii można przekazywać do sieci

W słoneczne dni panele często produkują więcej prądu, niż domownicy mogą od razu wykorzystać. Nadwyżka trafia wtedy do sieci, a sprzedawca energii rozlicza ją w systemie net-billingu.

Takie rozliczenie nie zmienia prywatnego charakteru instalacji. Ustawa o odnawialnych źródłach energii wyraźnie określa, że produkcja i przekazywanie energii do sieci przez prosumenta niebędącego przedsiębiorcą nie są działalnością gospodarczą.

Dlatego sprzedaż nadwyżek energii przez domowego prosumenta nie prowadzi do naliczenia podatku od nieruchomości. Właściciel nadal produkuje prąd przede wszystkim na własne potrzeby, a sprzedawca energii rozlicza jedynie niewykorzystaną część produkcji.

Inaczej należy ocenić instalację wybudowaną głównie w celu sprzedaży prądu. Gmina może wtedy sprawdzić jej moc, sposób finansowania, umowy zawarte ze sprzedawcami energii oraz rzeczywiste przeznaczenie inwestycji

Nasz temat

WT2026 zmienią budowę domów po 2026 roku. Ministerstwo odpowiada Faktom Plus: gaz nie będzie zakazany, ale inwestora czeka energetyczny Tetris

Firma zarejestrowana w domu wymaga sprawdzenia dokumentów

Wiele osób prowadzi działalność pod adresem zamieszkania. O podatku decyduje wtedy faktyczny sposób wykorzystania energii, a nie sam adres podany w ewidencji przedsiębiorców.

Jeżeli właściciel pracuje przy komputerze w jednym pokoju, a instalacja zasila głównie gospodarstwo domowe, zachowuje ona prywatne przeznaczenie. Warto jednak gromadzić dokumenty pokazujące, gdzie trafia produkowany prąd.

Więcej wątpliwości pojawia się, gdy panele zasilają warsztat, gabinet, sklep albo inną wydzieloną część firmową. W takim przypadku warto zamontować osobny licznik lub przygotować dokumentację pokazującą zużycie energii przez firmę i gospodarstwo domowe.

Znaczenie mają również rozliczenia podatkowe. Wprowadzenie fotowoltaiki do firmowej ewidencji środków trwałych, dokonywanie odpisów amortyzacyjnych oraz zaliczanie wydatków do kosztów potwierdzają gospodarcze wykorzystanie instalacji.

Dom i ogród

Remontujesz lub budujesz dom? Nie musisz segregować gruzu – ważne zmiany w przepisach o PSZOK-ach

Jak udokumentować prywatne wykorzystanie fotowoltaiki?

Właściciel domowej instalacji powinien zachować dokumenty związane z zakupem, montażem i późniejszym rozliczaniem energii. Przydadzą się przede wszystkim osobom, które prowadzą działalność pod adresem swojego domu.

Warto przechowywać:

• umowę prosumencką,
• potwierdzenie zgłoszenia mikroinstalacji,
• faktury za zakup i montaż,
• projekt oraz schemat instalacji,
• dokumenty dotyczące dotacji,
• rachunki za energię elektryczną.

Faktury i umowy powinny pokazywać rzeczywisty charakter inwestycji. Jeżeli panele kupiła osoba prywatna na potrzeby domu, właśnie takie dane powinny znaleźć się w dokumentach.

Prywatnej instalacji nie należy wprowadzać do ewidencji firmowych środków trwałych ani rozliczać jej amortyzacji. Takie operacje łączą inwestycję z działalnością gospodarczą i mogą skłonić gminę do dokładniejszego sprawdzenia instalacji.

Jeżeli jedna fotowoltaika zasila dom i firmę, właściciel może wystąpić o indywidualną interpretację podatkową. We wniosku powinien dokładnie opisać miejsce montażu, sposób podłączenia paneli, wykorzystanie energii oraz rozliczenie kosztów inwestycji.

Dom i ogród

Kara za zwożenie gruzu na działkę nawet 1 mln zł. Kiedy ziemia i gruz są odpadem i jak nie złamać przepisów w 2026 roku

Do którego urzędu zwrócić się w sprawie podatku?

Podatek od nieruchomości rozlicza gmina. Właściwym organem jest wójt, burmistrz albo prezydent miasta, na którego terenie znajduje się instalacja.

Jeżeli urząd poprosi o informacje dotyczące domowej fotowoltaiki, właściciel powinien przedstawić umowę prosumencką, faktury, rachunki za prąd i dokumentację techniczną. Na ich podstawie gmina ustali rzeczywiste przeznaczenie instalacji.

W przypadku instalacji firmowej urząd powinien natomiast ustalić wartość jej części budowlanych. Do podstawy opodatkowania wchodzą fundamenty i konstrukcje, natomiast wartość paneli, falownika, przewodów i osprzętu nie zwiększa podatku.

Źródła: Ustawa z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, Ustawa z 19 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1757), Ustawa z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 lipca 2023 r. – sygn. SK 14/21, Ministerstwo Finansów – „Oświadczenie w sprawie nieprawdziwych informacji dotyczących wprowadzenia nowego podatku od fotowoltaiki

Sławek Gil