Najważniejszy człowiek na Ziemi podczas misji kosmicznej? Kto może zostać dyrektorem lotu NASA?
Misja Apollo 13 pokazała, ile zależy od dyrektora lotu. NASA zakończyła nabór, a ESA szuka specjalistów, także z Polski.
NASA właśnie zakończyła nabór na stanowiska dyrektorów lotów kosmicznych (flight directors). Dyrektor lotu kieruje operacjami z centrum kontroli w Houston i podejmuje decyzje, od których może zależeć życie astronautów. Nowi specjaliści będą uczestniczyć w prowadzeniu misji na Międzynarodową Stację Kosmiczną, wypraw na Księżyc, a w przyszłości również lotów na Marsa. Kandydaci muszą spełnić wysokie wymagania, ale nie musza mieć doświadczenia w NASA.
Dyrektor lotu NASA. Od jego decyzji zależy bezpieczeństwo astronautów
Dyrektor lotu odpowiada za planowanie i prowadzenie operacji kosmicznych. Kieruje zespołem kontrolerów, współpracuje z astronautami i inżynierami, zatwierdza procedury oraz ocenia zagrożenia dla załogi i statku. Może również decydować o zmianie planu misji, jeżeli wymagają tego względy bezpieczeństwa.
Podczas awarii jego odpowiedzialność jest szczególnie duża. Musi szybko reagować, ocenić informacje przekazywane przez kontrolerów, wybrać odpowiednie procedury i skoordynować działania zespołów. Błędna decyzja może zagrozić życiu astronautów i doprowadzić do utraty sprzętu wartego miliardy dolarów.
Jak wielkie znaczenie ma ta praca, pokazała misja Apollo 13 w kwietniu 1970 roku.
Liftoff! NASA wystrzeliła misję Artemis II. Historyczny powrót ludzi na Księżyc
Gene Kranz i Apollo 13. Dramat 320 tysięcy kilometrów od Ziemi
13 kwietnia 1970 roku, podczas podróży na Księżyc, na pokładzie Apollo 13 eksplodował zbiornik tlenu w module serwisowym. Awaria doprowadziła do utraty zapasów tlenu i poważnych problemów z zasilaniem elektrycznym. Astronauci James Lovell, Jack Swigert i Fred Haise znajdowali się wówczas około 320 tysięcy kilometrów od Ziemi.
Planowane lądowanie na Księżycu trzeba było odwołać, a priorytetem stało się uratowanie załogi.
W centrum kontroli lotów w Houston jednym z kierujących akcją ratunkową był Gene Kranz, legendarny dyrektor lotu NASA. Jego zespół rozpoczął analizę uszkodzeń i przygotowywanie planu powrotu. Sytuacja była jednak niezwykle trudna, ponieważ moduł dowodzenia Odyssey tracił energię, a jego systemy podtrzymywania życia nie mogły zapewnić astronautom bezpieczeństwa przez całą podróż.
Jak dyrektorzy lotów uratowali załogę Apollo 13?
Kontrolerzy zdecydowali się wykorzystać moduł księżycowy Aquarius jako prowizoryczną szalupę ratunkową. Operacją wyłączenia systemów modułu dowodzenia i przeniesienia załogi do Aquariusa kierował kolejny dyrektor lotu, Glynn Lunney.
Problem polegał na tym, że moduł księżycowy zaprojektowano dla dwóch astronautów na około dwa dni. Tymczasem musiał utrzymać przy życiu trzech ludzi przez niemal cztery doby.
Inżynierowie opracowali więc procedury oszczędzania energii i usuwania dwutlenku węgla. Jednocześnie kontrolerzy przygotowywali manewry, które umożliwiły skorygowanie trajektorii lotu i skierowanie statku z powrotem na Ziemię.
17 kwietnia 1970 roku astronauci bezpiecznie wodowali na Pacyfiku.
Akcja ratunkowa była sukcesem całego zespołu NASA, ale Gene Kranz i Glynn Lunney odegrali w niej szczególnie ważne role. Kierowali pracą kontrolerów, którzy musieli znaleźć sposób na sprowadzenie astronautów do domu.
Teleskop Roman już w kosmosie. Polacy pomogą szukać kolejnych planet
Kto może zostać dyrektorem lotu NASA?
Kandydat nie musi być astronautą ani wcześniej pracować jako kontroler lotów kosmicznych. NASA poszukuje przede wszystkim osób z dużym doświadczeniem technicznym, zdolnościami przywódczymi i umiejętnością podejmowania decyzji pod presją czasu.
Podstawowym warunkiem jest obywatelstwo amerykańskie. Kandydaci muszą również posiadać odpowiednie wykształcenie wyższe. NASA wymienia między innymi inżynierię, fizykę, informatykę, matematykę i nauki biologiczne.
Istotne jest także doświadczenie w zarządzaniu złożonymi przedsięwzięciami technicznymi, szczególnie w sytuacjach wymagających szybkiej oceny zagrożeń. NASA dopuszcza przy tym osoby, które zdobywały kwalifikacje poza centrum kontroli misji.
„Osiągnięcie tych ambitnych celów wymaga dyrektorów lotów, którzy potrafią łączyć działania wielu zespołów i specjalistów z różnych dziedzin w jedno spójne przedsięwzięcie. Ta kluczowa rola pokazuje to, co najlepsze w innowacyjności i pracy zespołowej” – powiedziała Emily Nelson, główna dyrektorka lotów w Centrum Kosmicznym Johnsona.
Planety lżejsze od waty cukrowej. Są wielkości Jowisza
Ile zarabia dyrektor lotu NASA?
NASA oferuje wynagrodzenie od 145 052 do 197 200 dolarów rocznie. Wysokość pensji zależy od kwalifikacji i poziomu stanowiska.
Praca wymaga dyspozycyjności również w nocy, weekendy i święta, ponieważ harmonogram obowiązków jest dostosowany do przebiegu misji kosmicznych. Kandydaci muszą także przejść badania lekarskie oraz wymagane procedury bezpieczeństwa.
Po zatrudnieniu nowi dyrektorzy przechodzą intensywne szkolenie techniczne i uczestniczą w symulacjach sytuacji awaryjnych. Uzyskanie pierwszego certyfikatu uprawniającego do kierowania lotami może potrwać nawet 16 miesięcy.
NASA zamierza wybrać nowych dyrektorów do końca 2026 roku.
Polacy również mogą pracować przy misjach kosmicznych. ESA daje taką możliwość
Wymóg amerykańskiego obywatelstwa ogranicza Polakom dostęp do pracy w NASA. Jednak polscy inżynierowie, informatycy i naukowcy mogą ubiegać się o pracę w Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), do której Polska należy od listopada 2012 roku.
ESA posiada własne centrum kontroli misji kosmicznych w Darmstadt w Niemczech. Europejskie Centrum Operacji Kosmicznych (ESOC) odpowiada za prowadzenie operacji satelitarnych i misji sond międzyplanetarnych, planowanie manewrów orbitalnych oraz utrzymywanie łączności ze statkami kosmicznymi.
Specjaliści zatrudnieni w Darmstadt opracowują również procedury awaryjne i nadzorują systemy, których niezawodność ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa misji.
Chociaż to nie to samo, co kierowanie załogowymi wyprawami NASA, jednak praca wymaga podobnych kompetencji w zakresie analizy ryzyka, zarządzania zespołami i prowadzenia skomplikowanych operacji technicznych.
Kosmiczna geologia: James Webb bada skład powierzchni egzoplanety LHS 3844 b
Polka pomagała chronić astronautów misji Artemis II
Polscy specjaliści już pracują w ESA przy projektach związanych z bezpieczeństwem astronautów.
Jedną z takich osób jest dr Anna Fogtman, specjalistka medycyny kosmicznej z Europejskiego Centrum Astronautów w Kolonii. Polka kieruje operacjami ochrony radiologicznej i uczestniczyła w przygotowaniach zabezpieczenia załogi misji Artemis II przed promieniowaniem kosmicznym.
Jej zespół pracował między innymi nad procedurami chroniącymi astronautów podczas gwałtownej aktywności słonecznej. Jeśli poziom promieniowania przekroczyłby bezpieczne granice, załoga musiałaby przekształcić wnętrze statku Orion w prowizoryczne schronienie, wykorzystując dostępne wyposażenie jako dodatkową osłonę.
To jeden z przykładów bezpośredniego udziału polskich specjalistów w przygotowaniu załogowych wypraw poza orbitę okołoziemską.
Artemis II: Wielki powrót człowieka na Księżyc. Polka z ESA ujawnia kulisy ochrony astronautów
Sławosz Uznański-Wiśniewski pracuje przy projekcie księżycowym
Z ESA związany jest również Sławosz Uznański-Wiśniewski, który w 2025 roku poleciał na Międzynarodową Stację Kosmiczną podczas misji IGNIS. Po zakończeniu kontraktu astronauty projektowego rozpoczął w styczniu 2026 roku pracę jako inżynier przy projekcie księżycowej stacji Gateway.
Polacy obejmują też wysokie stanowiska kierownicze w europejskim sektorze kosmicznym. 22 października 2026 roku Rada ESA zatwierdziła nominację Andrzeja Banasiaka na dyrektora ds. komercjalizacji i partnerstwa przemysłowego.
Banasiak obejmie funkcję 1 stycznia 2027 roku w centrum ESA w Harwell w Wielkiej Brytanii. Ma ponad 25 lat doświadczenia w przemyśle kosmicznym, lotniczym, obronnym i zaawansowanych technologiach.
Polacy sprawdzą, co opłaca się wydobywać na Księżycu. ESA zleciła badania
ESA szuka pracowników. Polacy mogą aplikować do centrum kontroli misji
Europejska Agencja Kosmiczna prowadzi obecnie rekrutacje związane z bezpieczeństwem, infrastrukturą i operacjami kosmicznymi.
Jedna z ofert dotyczy stanowiska Junior Professional in Resilient and Secure Ground Operations Services w centrum ESOC w Darmstadt. Pracownik będzie zajmował się niezawodnością i cyberbezpieczeństwem infrastruktury wykorzystywanej do obsługi misji kosmicznych oraz utrzymywania łączności z satelitami.
ESA poszukuje absolwentów studiów magisterskich z inżynierii, informatyki lub pokrewnych dziedzin, którzy mają najwyżej trzy lata odpowiedniego doświadczenia zawodowego po ukończeniu studiów. Przydatna jest znajomość systemów Linux, cyberbezpieczeństwa i technologii satelitarnych.
Termin składania zgłoszeń upływa 12 listopada 2026 roku. Szczegóły znajdują się w oficjalnym ogłoszeniu ESA.
W tym samym ośrodku agencja poszukuje również kierownika sekcji systemów i wsparcia projektów. Osoba zatrudniona na stanowisku Head of the Systems and Project Support Section będzie odpowiadać za rozwój infrastruktury europejskiej sieci stacji naziemnych ESTRACK, zapewniającej łączność z satelitami i sondami kosmicznymi.
Od kandydatów wymagane jest wykształcenie techniczne i przynajmniej pięć lat odpowiedniego doświadczenia zawodowego. Nabór trwa do 12 listopada 2026 roku.
Polska celuje w gwiazdy. ESA: nasz kraj może zostać liderem europejskiego przemysłu kosmicznego
Praca w ESA także w Holandii i Gujanie Francuskiej
Kolejna oferta dotyczy stanowiska Product Assurance and Safety Engineer w centrum ESTEC w holenderskim Noordwijk. Specjalista będzie pracował przy projekcie LISA, czyli przyszłym kosmicznym obserwatorium fal grawitacyjnych. Do jego obowiązków należeć będzie nadzór nad jakością, niezawodnością i bezpieczeństwem systemów kosmicznych.
ESA wymaga odpowiedniego wykształcenia technicznego i doświadczenia zawodowego. Zgłoszenia można składać do 11 listopada 2026 roku.
Agencja poszukuje także doświadczonego menedżera do europejskiego portu kosmicznego w Kourou w Gujanie Francuskiej. Szef działu operacji i infrastruktury będzie odpowiadał za nadzorowanie przedsięwzięć związanych z funkcjonowaniem kosmodromu i przygotowaniem infrastruktury do startów rakiet.
Na to stanowisko wymagane jest co najmniej 15 lat odpowiedniego doświadczenia zawodowego. Termin rekrutacji upływa 9 listopada 2026 roku.
Obywatele polscy mogą kandydować na te wszystkie stanowiska, pod warunkiem oczywiście, że spełniają wymagania dotyczące wykształcenia, doświadczenia i pozostałych warunków zatrudnienia.
Rekrutacje te pozwalają polskim specjalistom uczestniczyć w przygotowaniu i prowadzeniu misji kosmicznych. Od ich pracy zależą między innymi bezpieczeństwo systemów, niezawodność łączności oraz sprawne działanie infrastruktury, bez której współczesne loty kosmiczne nie byłyby możliwe.
Źródła: NASA, USAJOBS, Europejska Agencja Kosmiczna (ESA), ESA Careers
Czytaj więcej
