Katecheci oskarżają MEN o wypychanie ze szkół. Mogą się przekwalifikować. Tylko czy chcą?
MEN finansuje bezpłatne studia podyplomowe dla nauczycieli. Nowe kierunki to cyberbezpieczeństwo i optoelektronika
Katecheci oskarżają Ministerstwo Edukacji Narodowej o wypychanie ich ze szkół i domagają się przywrócenia dwóch lekcji religii tygodniowo. Tymczasem MEN ogłosiło kolejne całkowicie bezpłatne studia podyplomowe dla nauczycieli. Szkoły potrzebują pedagogów, a katecheci mogą zdobywać nowe kwalifikacje i uczyć innych przedmiotów. Dlaczego więc Stowarzyszenie Katechetów Świeckich walczy o więcej lekcji religii, zamiast zachęcać nauczycieli do przekwalifikowania?
Ministerstwo Edukacji Narodowej finansuje kolejne studia podyplomowe dla nauczycieli. Pedagodzy mogą bezpłatnie zdobyć kwalifikacje do nauczania w zawodzie technik cyberbezpieczeństwa oraz zawodach związanych z optoelektroniką.
Studia trwają trzy semestry i są w całości finansowane przez MEN.
Kształcenie w zakresie cyberbezpieczeństwa prowadzą Politechnika Poznańska, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Uniwersytet Morski w Gdyni oraz Wojskowa Akademia Techniczna w Warszawie. Studia z optoelektroniki organizuje Politechnika Warszawska.
Na studiach z cyberbezpieczeństwa nauczyciele uczą się programowania w Pythonie, zabezpieczania systemów Windows i Linux, administrowania sieciami komputerowymi oraz tworzenia bezpiecznych aplikacji internetowych. Na studiach z optoelektroniki uczą się technologii światłowodowych, obsługi urządzeń optycznych i pomiarów laboratoryjnych.
Katecheci biadolą, że MEN wypycha ich ze szkół. Jest mnóstwo wolnych etatów!
Katecheci tracą godziny i oskarżają MEN
Od września 2025 roku uczniowie mają jedną lekcję religii tygodniowo zamiast dwóch. Zmiana zmniejszyła zapotrzebowanie na nauczycieli tego przedmiotu.
Według Systemu Informacji Oświatowej między 30 września 2024 a 30 września 2025 roku liczba nauczycieli religii spadła z 27 393 do 22 876. To o 4517 osób mniej, czyli około 16,5 proc.
Stowarzyszenie Katechetów Świeckich oskarżyło o tę sytuację ministrę Barbarę Nowacką. Tomasz Sypniewski ze stowarzyszenia mówił Fakty Plus:
– 4515 zwolnionych nauczycieli to jedynie wierzchołek góry lodowej. Naszym zdaniem co najmniej drugie tyle osób zostało wypchniętych z zawodu poprzez tzw. ukryte bezrobocie, przechodzenie na urlopy dla poratowania zdrowia, wcześniejsze emerytury czy nauczycielskie świadczenia kompensacyjne. To również konsekwencje decyzji Ministerstwa Edukacji.
Barbara Nowacka odpowiadała, że liczba nauczycieli religii zmniejszyła się o 16,5 proc., choć liczbę lekcji ograniczono o połowę.
Zwróciła też uwagę, że to Kościoły i związki wyznaniowe decydują, kogo kierują do nauczania religii. Dyrektor szkoły nie może sam zastąpić księdza lub zakonnicy katechetą świeckim.
– Nie ma przy tym żadnych przeciwwskazań, by Kościoły i związki wyznaniowe w pierwszej kolejności kierowały do nauczania religii katechetów świeckich – napisała Barbara Nowacka.
Masz prawo nie wierzyć! Fundacja Wolność od Religii interweniuje w sprawie szkolnych katechez
O 5730 mniej katechetów uczących wyłącznie religii
Nasza redakcja wysłała do Ministerstwa Edukacji Narodowej pytania dotyczące zatrudnienia katechetów. Chcieliśmy ustalić, ilu nauczycieli uczy wyłącznie religii, ilu prowadzi również inne przedmioty oraz ilu skorzystało z dofinansowania na zdobycie dodatkowych kwalifikacji. W odpowiedzi MEN przekazało nam dane z Systemu Informacji Oświatowej.
15 czerwca 2025 roku wyłącznie religii uczyło 15 979 nauczycieli. Rok później, 15 czerwca 2026 roku, było ich już tylko 10 249.
W ciągu roku liczba katechetów uczących wyłącznie religii zmniejszyła się o 5730 osób, czyli aż o 35,9 proc. Z tej grupy ubył więc więcej niż co trzeci nauczyciel.
Ale nie oznacza to jednak, że wszyscy stracili pracę. Część katechetów może nadal pracować w oświacie, uczyć innych przedmiotów lub prowadzić dodatkowe zajęcia.
MEN poinformowało nas również, że nauczyciele religii uczą także języka polskiego, matematyki, historii, biologii, geografii, języków obcych oraz edukacji wczesnoszkolnej. Pracują również w świetlicach i bibliotekach, a także jako pedagodzy, psychologowie i nauczyciele współorganizujący kształcenie.
Koalicja Ateistyczna: katechetów nie powinno być w szkołach
MEN potwierdza: katecheci mogą dostać dofinansowanie
Zapytaliśmy także ministerstwo o możliwości zdobywania nowych kwalifikacji przez katechetów.
MEN odpowiedziało:
– Każdy zatrudniony w szkole lub placówce systemu oświaty nauczyciel ma prawo do dofinansowania doskonalenia zawodowego, niezależnie od przedmiotu, którego naucza.
Nauczyciel może złożyć wniosek do dyrektora szkoły, który przekazuje go organowi prowadzącemu, najczęściej gminie lub powiatowi. Ze środków samorządowych można dofinansować studia podyplomowe, kursy kwalifikacyjne i inne formy doskonalenia zawodowego. Z takiej możliwości mogą korzystać także katecheci.
Do zdobywania nowych kwalifikacji zachęca również sytuacja kadrowa w szkołach.
Według ofert zebranych ze stron kuratoriów oświaty 1 lipca 2026 roku dyrektorzy prowadzili rekrutacje na około 6500 etatów nauczycielskich.
Najwięcej dotyczyło wychowania przedszkolnego – 941 etatów, nauczycieli współorganizujących kształcenie – 686, matematyki – 528, języka polskiego – 484 i psychologów – 385.
Szkoły szukały również nauczycieli przedmiotów zawodowych – 370 etatów, anglistów – 327, nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej – 300 oraz wychowawców świetlic – 198.
To nasze dane z lipca 2026 roku, więc część stanowisk została już obsadzona. Pokazują jednak zapotrzebowanie szkół na nauczycieli innych specjalności.
AKTUALIZACJA: Ile MSWiA da na kościelne schrony? Fundacja Wolność od Religii: „Nadużycia Kościoła są w zasadzie pewne”
Ilu katechetów zdobywa nowe kwalifikacje?
Skoro możliwości dofinansowania istnieją, zapytaliśmy MEN, ilu nauczycieli religii z nich korzysta.
– MEN nie gromadzi informacji na temat liczby nauczycieli poszczególnych przedmiotów i zajęć, w tym nauczycieli religii, którzy otrzymali dofinansowanie do studiów podyplomowych i innych form kwalifikacyjnych – poinformowała Ewelina Gorczyca, rzeczniczka prasowa MEN.
Zapytaliśmy katechetów, dlaczego chcą dwóch lekcji religii
Stowarzyszenie Katechetów Świeckich domaga się przywrócenia dwóch godzin religii tygodniowo.
Nasza redakcja Fakty Plus wysłała Stowarzyszeniu pytania dotyczących ich żądań, zainteresowania uczniów katechezą i finansowania religii w szkołach publicznych.
Zapytaliśmy:
1. Dlaczego Stowarzyszenie chce przywrócenia dwóch lekcji religii tygodniowo? W całym cyklu nauki oznaczałoby to więcej godzin niż w przypadku historii, biologii, geografii, chemii czy fizyki. Na jakiej podstawie uważają Państwo, że religia potrzebuje więcej czasu niż te przedmioty?
2. Czy i dlaczego dwie godziny religii tygodniowo mają wg Państwa dawać uczniom większe korzyści niż jedna godzina? Czy chodzi o zabezpieczenie miejsc pracy i pensji katechetów?
3. Według CBOS ograniczenie religii do jednej godziny tygodniowo popierało 58 proc. badanych w 2024 roku i 54 proc. w 2025 roku. W 2025 roku zmianę popierało także 52 proc. rodziców dzieci w wieku szkolnym i 83 proc. osób w wieku 18–24 lata. Czy Stowarzyszenie uznaje prawo większości badanych Polaków do popierania jednej godziny religii tygodniowo? Jeśli nie, dlaczego stanowisko katechetów miałoby być ważniejsze niż opinia większości społeczeństwa?
4. Badanie „Młodzież 2025” wykazało, że w lekcjach religii uczestniczyło 35 proc. uczniów ostatnich klas szkół ponadpodstawowych. W 2010 roku było to 93 proc. Dlaczego, zdaniem Stowarzyszenia, młodzież tak masowo rezygnuje z katechezy? Czy część odpowiedzialności za ten spadek ponoszą także katecheci, Kościół, program zajęć i sposób prowadzenia lekcji?
5. W tym samym badaniu 55 proc. młodzieży określiło się jako wierząca lub głęboko wierząca, ale tylko 35 proc. chodziło na religię. Czy nie oznacza to, że przeważająca część młodych ludzi odrzuca szkolną katechezę? Jak Stowarzyszenie wyjaśnia tę różnicę?
6. Czy Stowarzyszenie uważa, że nauczanie prawd konkretnego wyznania należy do zadań szkoły publicznej? Dlaczego lekcje religii mają być finansowane także z podatków ateistów, osób niepraktykujących, przedstawicieli innych wyznań oraz wierzących, którzy nie chcą katechezy w szkołach?
Stowarzyszenie Katechetów Świeckich nie odpowiedziało na żadne z tych pytań.
Zapłaciła 400 zł za grób, teraz parafia żąda 3000 zł. Kiedy nie trzeba płacić?
Więcej religii czy nowe kwalifikacje? Katecheci muszą zdecydować
Przywrócenie dwóch lekcji religii zwiększyłoby liczbę godzin pracy katechetów. Nie zwiększyłoby jednak zainteresowania uczniów tym przedmiotem ani nie pomogłoby szkołom szukającym matematyków, polonistów, anglistów i nauczycieli zawodowych.
Zdobywanie nowych kwalifikacji wymaga czasu i wysiłku. Nie każdy katecheta może zostać informatykiem, psychologiem czy nauczycielem fizyki. Może jednak choćby zainteresować się, jakie studia powinien ukończyć, aby zwiększyć swoje możliwości zatrudnienia.
MEN daje nauczycielom kolejne możliwości bezpłatnego kształcenia. Samorządy mogą dofinansowywać zdobywanie dodatkowych kwalifikacji. Szkoły potrzebują specjalistów.
Katecheci mają prawo walczyć o pracę, ale dlaczego odpowiedzią na zmniejszenie liczby godzin religii ma być zwiększanie liczby lekcji dla uczniów?
Dlaczego Stowarzyszenie Katechetów Świeckich walczy o dodatkową godzinę religii, zamiast przede wszystkim zachęcać katechetów do przekwalifikowania?
Samo oskarżanie MEN o wypychanie ze szkół nie zapewni nauczycielom nowych miejsc pracy. Zdobycie dodatkowych kwalifikacji może im w tym pomóc.
Źródła: MEN, Fakty Plus
Czytaj więcej
