Nadleśnictwo Wałbrzych: ogień zniszczył 3 hektary lasu na Górze Małosz. Przez jedno ognisko przepadła dekada pracy leśników, a sprawcom grozi 30 tys. zł kary.

Miejsce, które leśnicy pielęgnowali przez ostatnią dekadę, w kilka chwil zamieniło się w jałowe pogorzelisko.
Nadleśnictwo Wałbrzych poinformowało, że przez niedogaszone ognisko, ogień strawił aż 3 hektary młodnika oraz cennej uprawy leśnej w okolicach Góry Małosz. To, co rosło i cieszyło oko przez ostatnią dekadę, w kilka godzin zamieniło się w jałowe pogorzelisko.

Ten pożar to jednak nie tylko tragedia dla natury. To również ostrzeżenie dla turystów. Od niedawna obowiązują bowiem nowe, drastyczne przepisy przeciwpożarowe, które sprawiają, że za błąd pod tytułem „myślałem, że zgasło”, zapłacisz wysoką karę.

Jak doszło do tragedii na Górze Małosz?

Przyczyną pożaru na Górze Małosz było niedogaszone ognisko. Sprawcy prawdopodobnie odjechali z przekonaniem, że ogień wygasł. Niestety, w popiele często pozostaje tlący się żar, którego nie widać gołym okiem. Może on przetrwać w ziemi lub pod warstwą popiołu nawet przez kilkanaście godzin, czekając na odpowiednie warunki.

Czasem wystarczy podmuch wiatru. Iskry przeskakują na suchą ściółkę. W warunkach panującej obecnie suszy, ogień nie potrzebuje zaproszenia. Błyskawicznie zajmuje trawy, krzewy i wchodzi w młode drzewa, które płoną jak zapałki. Na Górze Małosz ogień pochłonął młode sosny i świerki. Ze względu na dużą zawartość żywicy, młode drzewka gwałtownie się palą.

Stracona dekada: Dlaczego odbudowa lasu to mordercza praca?

3 hektary – może się wydawać, że to niewielki kawałek ziemi. Las na Górze Małosz miał około 10 lat. To wiek, w którym drzewa zaczynają już stabilnie rosnąć i dawać zwierzętom schronienie

Odbudowa lasu po takim zdarzeniu to proces, który dzieli się na kilka bolesnych etapów:

1. Uprzątnięcie zgliszcz: Trzeba ręcznie lub mechanicznie usunąć spalone kikuty drzew.
2. Regeneracja gleby: Wysoka temperatura podczas pożaru sterylizuje ziemię. Giną mikroorganizmy, grzyby mikoryzowe i dżdżownice, które tworzą próchnicę. Gleba traci swoją strukturę, staje się twarda i nieprzepuszczalna dla wody.
3. Nowe sadzenie: Dopiero po przygotowaniu terenu leśnicy mogą posadzić nowe drzewka.
4. Utrata bioróżnorodności: W płomieniach giną owady zapylające, płazy, gady i drobne ssaki, jak jeże czy zające. Zwierzęta, które przeżyły, tracą swój dom i bazę pokarmową na długie lata.

Służby w pełnej gotowości: Straż Leśna to nie tylko „pan w zielonym mundurze”

Wiele osób błędnie zakłada, że w głębi lasu panuje bezprawie, bo „radiowóz tam nie wjedzie”. To niebezpieczny mit. Nad bezpieczeństwem pożarowym czuwają wyspecjalizowane formacje, które mają pełne prawo do legitymowania, kontrolowania, a przede wszystkim nakładania bardzo wysokich kar.

Kto pilnuje lasu i jakie ma uprawnienia?

• Straż Leśna i Straż Parku: To funkcjonariusze, którzy maj a prawo do noszenia broni. Na swoim terenie mają uprawnienia niemal identyczne jak Policja. Strażnik ma prawo Cię zatrzymać, wylegitymować, a nawet przeszukać Twój samochód, jeśli podejrzewa złamanie prawa. Są oni wyposażeni w środki przymusu bezpośredniego i coraz częściej korzystają z nowoczesnego wsparcia: dronów z kamerami termowizyjnymi, oraz fotopułapek ukrytych przy popularnych szlakach.
• Policja i Straż Pożarna: Często prowadzą wspólne patrole ze Strażą Leśną (np. na quadach czy motocyklach). Co ważne, po każdym pożarze, takim jak ten na Górze Małosz, Straż Pożarna bierze udział w ustalaniu sprawcy.

Ważne: Dyskusja z funkcjonariuszem w lesie to najgorsza możliwa strategia. Większość patroli korzysta obecnie z kamer nasobnych, więc każde agresywne zachowanie jest rejestrowane i stanowi dowód w sądzie. Odmowa przyjęcia mandatu oznacza automatyczne skierowanie sprawy do sądu rejonowego, gdzie kary są wielokrotnie wyższe.

Taryfikator kar 2026: Koniec z pouczeniami, czas na mandaty

Służby leśne i policja zmieniają taktykę. Ze względu na drastyczny wzrost liczby pożarów, funkcjonariusze nie stosują już ustnych upomnień ani pouczeń. Jeśli zostaniesz przyłapany na rozpalaniu ognia w miejscu niedozwolonym, interwencja od razu kończy się wypisaniem mandatu lub skierowaniem wniosku do sądu.

Ustawodawca całkowicie wykreślił „naganę” z katalogu kar (art. 82 Kodeksu wykroczeń), co oznacza, że mundurowi mają teraz obowiązek nakładania realnych, dotkliwych sankcji.

1. Mandat karny (wystawiany na miejscu)

To najszybsza kara, którą nakłada Policja lub Straż Leśna bezpośrednio w lesie.

• Do 5 000 zł – standardowa kwota za jedno wykroczenie (np. rozpalenie ogniska poza wyznaczonym miejscem).
• Do 6 000 zł – kara w przypadku tzw. zbiegu wykroczeń (np. gdy nielegalnie wjedziesz autem do lasu i dodatkowo rozpalisz ogień).
• Fakt: To wzrost o 1000% w stosunku do starych przepisów, gdzie maksymalny mandat wynosił 500 zł.

2. Grzywna sądowa

Jeśli sprawa trafi na wokandę – bo np. skala zniszczeń jest tak duża jak na Górze Małosz lub odmówisz przyjęcia mandatu – kwoty drastycznie rosną.

• Do 30 000 zł – to maksymalna granica grzywny, jaką może nałożyć sędzia. Po usunięciu kary nagany, sąd musi zasądzić karę finansową lub izolacyjną.

3. Areszt i ograniczenie wolności

W miejsce „pustych” upomnień wprowadzono kary, które mają realnie odstraszać:

• Ograniczenie wolności: np. obowiązek wykonywania nieodpłatnych prac społecznych.
• Areszt: od 5 do 30 dni za kratami.

Koszty cywilne! Kara finansowa to dopiero początek. Sprawca pożaru musi liczyć się z koniecznością pokrycia kosztów akcji gaśniczej (praca ludzi, paliwo, loty samolotów gaśniczych) oraz wypłaty odszkodowania za zniszczony drzewostan. Przy 3 hektarach lasu, jakie spłonęły pod Wałbrzychem, mówimy o kwotach idących w setki tysięcy złotych.

Gdzie legalnie rozpalić ognisko? Poradnik bezpiecznego turysty

Wiele osób zadaje sobie pytanie: czy w ogóle można palić ogień w lesie? Odpowiedź brzmi: tak, ale wyłącznie w miejscach do tego wyznaczonych. Prawo (Ustawa o lasach) zabrania rozniecania ognia w lasach, na terenach śródleśnych oraz w odległości mniejszej niż 100 metrów od granicy lasu, poza miejscami wyznaczonymi przez nadleśniczego.

Jak znaleźć bezpieczne miejsce na ognisko?

• Strony internetowe nadleśnictw: Wejdź na stronę lokalnego nadleśnictwa (np. walbrzych.wroclaw.lasy.gov.pl) i poszukaj zakładki „Turystyka”. Znajdziesz tam mapy z wyznaczonymi paleniskami, które są zabezpieczone mineralizowanym pasem ziemi (pozbawionym roślinności), co zapobiega rozprzestrzenianiu się ognia.
• Program „Zanocuj w lesie”: To ogólnopolska akcja Lasów Państwowych dla fanów survivalu i bushcraftu. Na mapach tego programu (dostępnych na stronie czaswlas.pl) zaznaczone są specjalne obszary, gdzie można legalnie biwakować, a często także miejsca wyznaczone do palenia ognia.
• Mapa Banku Danych o Lasach (mBDL): Zainstaluj tę aplikację na telefonie. Pozwala ona nałożyć warstwy turystyczne na mapę lasu. Zobaczysz na niej wiaty, miejsca odpoczynku i oficjalne paleniska w Twojej aktualnej lokalizacji.

News / Podróże

Biwakowanie na dziko w Polsce. Jak legalnie nocować w lesie i nie łamać prawa?

Jesienno-wiosenna zmora: Dlaczego wypalanie traw to błąd?

Przy okazji pożaru na Górze Małosz leśnicy przypominają o innym groźnym zjawisku – wypalaniu traw. To szkodliwy mit, że ogień „użyźnia” ziemię. Nauka mówi co innego:

• Sterylizacja ziemi: Ogień niszczy nasiona roślin, które chcielibyśmy widzieć na łąkach, a promuje ekspansję chwastów.
• Śmierć pożytecznych zwierząt: Wypalanie traw to wyrok śmierci dla pszczół, trzmieli oraz zwierząt łownych, których młode (np. zające) nie potrafią uciec przed ścianą ognia.
• Zagrożenie dla ludzi: Dym z wypalanych traw często ogranicza widoczność na drogach, prowadząc do tragicznych wypadków komunikacyjnych.

Systemy monitoringu: Lasy mają oczy

Warto wiedzieć, że polskie lasy są pod stałym nadzorem. Lasy Państwowe korzystają z systemu wysokich wież wyposażonych w kamery o wysokiej rozdzielczości, służą do obserwacji terenu oraz wykrywaniu dymu i ognia. Coraz częściej wykorzystuje się także drony z kamerami termowizyjnymi, które potrafią wskazać dokładną lokalizację ogniska lub żaru.

Dbajmy wspólnie o las – apel leśników

Pożar na Górze Małosz to bolesna lekcja. Pamiętaj: jeśli zauważysz dym lub ogień w lesie, nie zastanawiaj się – natychmiast dzwoń pod numer alarmowy 112 lub 998. Twoja szybka reakcja może uratować kolejne hektary lasu przed losem, jaki spotkał wałbrzyski młodnik.

Źródło: Nadleśnictwo Wałbrzych

Bartek Kwiryń