W nocy z 1 na 2 kwietnia 2026 roku rakieta SLS wyniosła czworo astronautów w stronę Srebrnego Globu. To pierwszy raz od ponad 50 lat, kiedy załoga ludzka opuściła niską orbitę okołoziemską, by udać się w kierunku Księżyca.

Start Artemis II: Historyczna noc w Kennedy Space Center

Historyczny start z platformy 39B w Kennedy Space Center odbył się w środę, 1 kwietnia o godzinie 18:35 czasu lokalnego (EDT). Dla obserwatorów w Polsce była to dokładnie godzina 00:35 w nocy z środy na czwartek (2 kwietnia). Ryk silników rakiety SLS, najpotężniejszej obecnie rakiety świata, obwieścił początek misji. Jest ona bezpośrednią kontynuacją dziedzictwa programu Apollo.

„Dzisiejszy start to moment definiujący nasz naród i wszystkich, którzy wierzą w odkrycia”

– powiedział administrator NASA, Jared Isaacman.

„Artemis II buduje fundamenty pod naszą stałą obecność w Bazie Księżycowej i przygotowuje nas do skoku na Marsa. To powrót nie po to, by tylko zostawić flagę, ale by zostać tam na stałe”.

Artemis II: Wielki powrót człowieka na Księżyc. Polka z ESA ujawnia kulisy ochrony astronautów

Załoga statku Orion „Integrity”: Absolutna elita ludzkości

Na pokładzie kapsuły Orion, której załoga nadała imię „Integrity” (Integralność), znajduje się czworo astronautów. To absolutna elita – troje z nich ma już na koncie rekordowe osiągnięcia w kosmosie. Ich łączne doświadczenie w mikrograwitacji przekracza 660 dni (blisko 2 lata). Wybrano ich jako „najlepszych z najlepszych”. Artemis II to misja testowa, więc muszą umieć zareagować na każdą usterkę systemów Oriona. Po raz pierwszy są one sprawdzane z załogą na pokładzie.

Oto ich „kosmiczne CV”, które potwierdza, że Orion jest w dobrych rękach:

• Reid Wiseman (Dowódca, NASA): Weteran, który spędził 165 dni na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) w 2014 roku. Znany z ogromnej liczby przeprowadzonych eksperymentów naukowych i wymagających spacerów kosmicznych (EVA). Jako były szef Biura Astronautów NASA, zarządzał wszystkimi aktywnymi astronautami agencji, co czyni go naturalnym liderem tej przełomowej ekspedycji.
• Victor Glover (Pilot, NASA): Weteran misji SpaceX Crew-1 (2020/2021), podczas której spędził na orbicie 168 dni. Był drugim pilotem pierwszego operacyjnego lotu kapsuły Crew Dragon. Dziś zapisuje się w historii jako pierwszy czarnoskóry astronauta, który opuści niską orbitę okołoziemską i uda się w głęboki kosmos.
• Christina Koch (Specjalistka misji, NASA): Prawdziwa legenda i rekordzistka. To do niej należy rekord najdłuższego pojedynczego lotu kosmicznego wykonanego przez kobietę (328 dni!). Brała udział w pierwszym w historii wyłącznie kobiecym spacerze kosmicznym. Łącznie spędziła w kosmosie prawie rok. Jestjedną z najbardziej doświadczonych osób w NASA.
• Jeremy Hansen (Specjalista misji, CSA): Chociaż Artemis II to jego pierwszy lot w kosmos, od 2009 roku jest filarem Kanadyjskiej Agencji Kosmicznej. Jest pułkownikiem i doświadczonym pilotem myśliwców CF-18. Był pierwszym Kanadyjczykiem, któremu powierzono szkolenie nowych astronautów NASA. Na swoją szansę czekał cierpliwie 15 lat. W tym czasie szkolił się intensywnie w każdym aspekcie operacji księżycowych.

Przebieg misji: Kluczowe etapy i kalendarz lotu

Misja Artemis II potrwa około 10 dni. Każda godzina tego lotu jest zaplanowana co do sekundy, aby potwierdzić bezpieczeństwo statku Orion przed przyszłym lądowaniem na powierzchni Księżyca.

1. Orbita okołoziemska i testy systemów (1-2 kwietnia): Po oddzieleniu się od rakiety SLS, Orion rozłożył panele słoneczne i wszedł na wysoką orbitę eliptyczną (osiągającą 46 000 mil od Ziemi). Załoga aktualnie sprawdza systemy podtrzymywania życia. Jednocześnie przeprowadza testy ręcznego sterowania, aby sprawdzić, jak statek reaguje na polecenia pilota.
2. Manewr TLI – Skok w stronę Księżyca (Czwartek, 2 kwietnia): Wieczorem czasu polskiego silniki Oriona zostaną odpalone na około 6 minut. To manewr Translunar Injection, który wyrwie statek z orbity Ziemi. Następnie skieruje go na trajektorię swobodnego powrotu w stronę Srebrnego Globu.
3. Przelot obok Księżyca (Poniedziałek, 6 kwietnia): To będzie kulminacyjny punkt misji. Orion przeleci zaledwie kilka tysięcy kilometrów nad powierzchnią Księżyca, w tym nad jego niewidoczną stroną. Astronauci będą prowadzić obserwacje obszarów, których ludzkie oko nie widziało z bliska od 1972 roku. Wyjątkowe oświetlenie podczas przelotu pozwoli dostrzec szczegóły powierzchni, które są niewidoczne.
4. Powrót i wielki finał: Po wykorzystaniu asysty grawitacyjnej Księżyca, Orion skieruje się prosto ku Ziemi. Misja zakończy się widowiskowym wodowaniem w Oceanie Spokojnym, poprzedzonym wejściem w atmosferę z prędkością niemal 40 000 km/h.

Międzynarodowa współpraca i nauka

Misja Artemis II to nie tylko sukces USA. Rakieta SLS wyniosła w kosmos również cztery zaawansowane mikrosatelity (CubeSats) przygotowane przez agencje kosmiczne z Argentyny, Niemiec, Korei Południowej oraz Arabii Saudyjskiej. Przeprowadzą one badania naukowe, które pomogą w lepszym zrozumieniu środowiska radiacyjnego i topografii Księżyca.

Współpraca NASA z Kanadyjską Agencją Kosmiczną (CSA) oraz Europejską Agencją Kosmiczną (ESA – dostawca modułu serwisowego Oriona) pokazuje, że powrót na Księżyc jest wspólnym wysiłkiem krajów Zachodu

Dlaczego misja Artemis II jest ważna?

Jest to ostateczny sprawdzian przed misją Artemis III, która – jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem – wyląduje na południowym biegunie Księżyca. Sukces dzisiejszego startu „Integrity” potwierdzają, że marzenia o stałej bazie księżycowej i wyprawach na Marsa przestały być domeną science-fiction. Teraz stały się realnym planem. Tak przynajmniej twierdzi NASA. Ale 50 lat temu mówili podobnie.

Źródło: NASA

Rafał Bernasiński