Projekt MRPiPS zakłada zakaz pracy w pomieszczeniach powyżej 35°C i nowe limity temperatury w BHP od 2027 roku.

Brak aktualizacji projektu od lipca 2025 roku

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej rozpoczęło prace nad zmianą przepisów BHP pod koniec 2024 roku. Po zebraniu uwag od organizacji pracodawców, związków zawodowych oraz instytucji publicznych, resort opublikował kilka wersji dokumentu.

Najnowszy projekt rozporządzenia nosi datę 27 czerwca 2025 roku, a Rządowe Centrum Legislacji (RCL) udostępniło go 30 czerwca 2025 roku. Ostatnie udokumentowane czynności legislacyjne – dotyczące konsultacji, opiniowania i uzgodnień – zostały zarejestrowane 30 lipca 2025 roku.

Od tamtego momentu nie opublikowano kolejnej wersji rozporządzenia.

Aktualnie nie wiadomo, na jakim dokładnie etapie znajdują się prace legislacyjne ani co dzieje się z projektem. Redakcja Fakty Plus zwróciła się z oficjalnym zapytaniem do ministerstwa z prośbą o wyjaśnienie statusu tych przepisów. Gdy tylko otrzymamy odpowiedź, zostanie ona opublikowana na naszych łamach.

Zgodnie z pierwotnymi zapisami projektu, rozporządzenie miało wejść w życie 1 stycznia 2027 roku. Termin ten zależy jednak od formalnego zakończenia procedury legislacyjnej.

Nowe limity: 35°C w pomieszczeniu i 32°C na zewnątrz

Projekt wprowadza obligatoryjną granicę maksymalnej temperatury 35°C w pomieszczeniach pracy. Po jej przekroczeniu z powodu warunków atmosferycznych pracodawca będzie miał prawny obowiązek czasowego przerwania pracy zatrudnionych osób. Samo ostrzeżenie meteorologiczne nie będzie podstawą do wstrzymania pracy – decydujące znaczenie ma fizyczny pomiar temperatury na konkretnym stanowisku. Jeżeli przekroczenie progu 35°C wystąpi jedynie przez część dnia roboczego, ograniczenie obejmie wyłącznie w tych godzinach.

Projekt zawiera jednak wyjątek technologiczny. Dotyczy on procesów produkcyjnych, których ze względów technicznych nie można zatrzymać lub w których obniżenie temperatury jest niemożliwe. W takich sytuacjach pracodawca będzie zobowiązany do wdrożenia alternatywnych środków ochrony zdrowia.

Z kolei próg 32°C na otwartej przestrzeni nie obejmie wszystkich pracowników wykonujących zadania na zewnątrz. Przepisy te będą miały zastosowanie wyłącznie do prac związanych z dużym wysiłkiem fizycznym. Kryterium kwalifikacji stanowi dobowy wydatek energetyczny organizmu. Ograniczenia zaczną obowiązywać, gdy wydatek ten przekroczy w trakcie zmiany roboczej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn. Natomiast dla kobiet wynosi on 1000 kcal (4187 kJ).

Do tej kategorii zaliczają się m.in. wybrane roboty budowlane, drogowe, ziemne, przeładunkowe oraz prace manualne z użyciem ciężkich narzędzi. Lekkie prace na zewnątrz nie będą podlegały automatycznemu zakazowi po przekroczeniu 32°C. Jednak pracodawca nadal będzie musiał ograniczać wpływ gorąca i zapewniać bezpieczne warunki pracy.

Działania ochronne i katalog wyłączeń branżowych

Projekt nakłada na pracodawców obowiązek reagowania przed wystąpieniem maksymalnych dopuszczalnych temperatur. W pomieszczeniach, po przekroczeniu 28°C, pracodawca musi zastosować rozwiązania techniczne obniżające temperaturę. Przykładami są klimatyzacja, wentylacja czy montaż rolet. Przy ciężkiej pracy fizycznej próg ten wynosi natomiast 25°C.

W przypadku braku możliwości zastosowania środków technicznych, pracodawca musi zmienić organizację pracy poprzez wprowadzenie dodatkowych przerw, rotacji pracowników lub wyznaczenia chłodniejszych miejsc odpoczynku. Na otwartej przestrzeni wdrożenie działań organizacyjnych będzie wymagane po przekroczeniu 25°C. Nie ma tu znaczenia stopień ciężkości wykonywanej pracy. Zasady te należy ustalać w porozumieniu z komisją BHP oraz lekarzem medycyny pracy.

Projekt zawiera jednocześnie długą listę prac, które zostały zwolnione z obowiązku przerwania ze względu na bezpieczeństwo publiczne, ciągłość usług lub konieczność opieki nad ludźmi. Wyłączenia z zakazu pracy w upale obejmują m.in. akcje ratownicze, pracę w ruchu ciągłym, transport, komunikację, zakładowe straże pożarne, rolnictwo, hodowlę, gastronomię, hotelarstwo, gospodarkę komunalną, ochronę zdrowia, oświatę oraz opiekę nad dziećmi. Odrębne regulacje mają objąć służby mundurowe i żołnierzy.

Społeczeństwo

Najbardziej śmiertelne branże w Polsce. Dane obalają mit o górnictwie

Wyłączenie z obowiązku zatrzymania pracy nie zwalnia jednak pracodawcy z ogólnych obowiązków ochrony zdrowia. Firma wciąż musi zapewniać napoje, zacienione miejsca wypoczynku oraz ograniczać czas ekspozycji na słońce.

Aktualny stan prawny w Polsce i Europie

Obecne polskie przepisy BHP nie określają jednej, powszechnej temperatury maksymalnej w miejscu pracy dla dorosłych pracowników. Definiują jednak precyzyjne obowiązki profilaktyczne. Pracodawca ma obowiązek zapewnić darmowe napoje dla pracowników, gdy temperatura przekracza 28°C w pomieszczeniach oraz 25°C przy pracach na otwartej przestrzeni. Napoje muszą być dostępne przez całą zmianę. Ponadto przepisy zabraniają zastępowania ich ekwiwalentem pieniężnym.

Zgodnie z Kodeksem pracy, pracownik ma prawo powstrzymania się od pracy w sytuacji, gdy warunki stanowiskowe stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla jego zdrowia lub życia. Jednak wysoka temperatura otoczenia nie stanowi automatycznej podstawy do opuszczenia stanowiska.

Dla porównania, w Hiszpanii przepisy określają optymalny zakres temperatur w pomieszczeniach (17-27°C dla pracy siedzącej). Przy pracy na zewnątrz od 2023 roku pracodawcy muszą skracać lub przesuwać godziny pracy, jeśli państwowa służba meteorologiczna (AEMET) ogłosi pomarańczowy lub czerwony alert pogodowy. We Włoszech nie ma jednego limitu. Istnieje jednak możliwość zawieszenia pracy z powodu upałów powyżej 35°C i ubiegania się o państwowe świadczenia z tytułu przestoju (Cassa Integrazione). Sytuację tę nadzoruje włoski zakład ubezpieczeń społecznych (INPS).

Na poziomie unijnym Unia Europejska nie określa maksymalnej temperatury wspólnej dla wszystkich państw. O wprowadzenie takich przepisów od lat zabiega Europejska Konfederacja Związków Zawodowych (ETUC). Organizacja domaga się wdrożenia unijnej dyrektywy obligującej do prowadzenia ocen ryzyka termicznego. Ponadto żąda wprowadzenia powszechnego prawa do przerwania pracy bez konsekwencji finansowych. Chce też wdrożenia obowiązkowych szkoleń z rozpoznawania udaru cieplnego.

Kamil Chołuj