Kontrakt na 20 mld dolarów dla następcy Super Horneta. F/A-XX ma wejść do służby na amerykańskich lotniskowcach w latach 30.

Boeing wygrał jeden z najważniejszych amerykańskich przetargów wojskowych ostatnich lat. US Navy wybrała koncern do opracowania pokładowego myśliwca F/A-XX szóstej generacji. Samolot ma zastąpić F/A-18E/F Super Hornet i EA-18G Growler, a jednocześnie współpracować z F-35C oraz nową generacją bezzałogowych maszyn bojowych.

Jak podaje The War Zone, Boeing pokonał w finałowej rywalizacji Northrop Grumman. Lockheed Martin miał odpaść z postępowania już w marcu 2025 roku. Pentagon wycenił obecny etap programu na około 20 mld dolarów.

To drugi wielki sukces Boeinga w amerykańskim programie myśliwców szóstej generacji. Firma została wcześniej wybrana również do budowy F-47 dla U.S. Air Force.

F/A-XX będzie następcą Super Horneta

Boeing ma zaprojektować maszynę oraz zbudować kilka egzemplarzy przeznaczonych do prób naziemnych, testów w locie, badań systemów oraz integracji uzbrojenia.

US Navy zakłada, że F/A-XX zacznie wchodzić do służby w latach 30. XXI wieku. Najpierw będzie uzupełniał obecną flotę, a następnie stopniowo zastąpi F/A-18E/F Super Hornet oraz samoloty walki elektronicznej EA-18G Growler. Jednocześnie na lotniskowcach nadal mają latać F-35C.

Nowy myśliwiec ma być również jednym z najważniejszych elementów powstającego systemu walki, w którym załogowe samoloty będą współpracować z bezzałogowymi Collaborative Combat Aircraft, czyli CCA. Pilot F/A-XX będzie mógł korzystać z możliwości dronów lecących przed nim lub obok niego, wyposażonych między innymi w dodatkowe sensory i uzbrojenie.

Szczegółowe dane techniczne samolotu są na razie tajne.

Armia

F-15EX dla Polski? USA wpisały nasz kraj do kontraktu

Ogromny, szeroki i bez klasycznego ogona

Na tym etapie nie wiemy jeszcze, jak dokładnie będzie wyglądał seryjny F/A-XX. Program jest ściśle tajny, dlatego możemy opierać się tylko na dwóch oficjalnych renderach Boeinga. Jak zaznacza The War Zone, takie grafiki mogą celowo ukrywać część szczegółów albo pokazywać je w uproszczonej formie.

Mimo to widać kilka charakterystycznych cech. Pokazany na renderach F/A-XX jest bardzo szeroki, masywny i pozbawiony klasycznego pionowego usterzenia. Duża objętość kadłuba może dawać sporo miejsca na paliwo, uzbrojenie i wyposażenie ukryte wewnątrz płatowca. W samolocie stealth ma to duże znaczenie, bo zewnętrzne podwieszenia zwiększają wykrywalność przez radar.

Kabina wygląda na jednomiejscową, choć US Navy ani Boeing tego jeszcze oficjalnie nie potwierdzili. Jeśli rzeczywiście za sterami będzie siedział tylko jeden pilot, część zadań związanych z obsługą systemów i współpracą z dronami będą musiały przejąć rozbudowane systemy automatyczne.

Uwagę zwraca też bardzo szeroki nos, w którym może znaleźć się duży radar AESA. Wloty powietrza do silników są prawdopodobnie umieszczone po bokach dolnej części kadłuba i przesunięte do tyłu. Cała bryła ma płynne przejścia i ostre krawędzie charakterystyczne dla konstrukcji projektowanych z myślą o ograniczeniu wykrywalności.

Na renderze widać również bardzo mocne podwozie, z podwójnymi kołami z przodu. To typowe dla ciężkiego samolotu pokładowego, który musi wytrzymywać starty z katapulty i lądowania z użyciem liny hamującej. Duże powierzchnie sterowe na skrzydłach mają z kolei pomóc przy locie z małą prędkością podczas podejścia do lotniskowca.

Technologie

Skromny świt ery hipersonicznej. Czy niemiecki HYTEV i nowa generacja samolotów kosmicznych zakończą erę klasycznych rakiet?

F/A-XX przypomina F-47

Najciekawsze są jednak podobieństwa do F-47, który Boeing przygotowuje dla U.S. Air Force. Oba samoloty mają podobne proporcje, układ skrzydeł i charakterystyczne powierzchnie ustawione pod dodatnim kątem.

Nie wiadomo natomiast, czy F/A-XX będzie po prostu daleko zmodyfikowaną wersją F-47 dostosowaną do lotniskowców. The War Zone zaznacza, że podobieństwa mogą być znacznie większe wewnątrz samolotów niż na zewnątrz. Wspólne mogą być oprogramowanie, systemy pokładowe, architektura elektroniczna i część technologii produkcyjnych.

Boeing od kilku lat rozbudowuje zakłady w St. Louis. Inwestycja o wartości około 1,8 mld dolarów przygotowuje firmę do produkcji nowej generacji samolotów bojowych.

Sam koncern zapewnia, że od początku przygotowywał się do prowadzenia obu programów jednocześnie.

„Realizacja dwóch zaawansowanych programów myśliwców równolegle zawsze była naszym planem i odpowiednio w to inwestowaliśmy” – powiedział Steve Parker, prezes Boeing Defense, Space & Security.

Nasz temat

Rosyjskie ataki czasem się udają. Ekspertka UMSC: co wtedy?

Pentagon chciał wcześniej zamrozić F/A-XX

Los programu jeszcze niedawno wcale nie był pewny. W czerwcu 2025 roku Pentagon chciał wstrzymać F/A-XX, argumentując, że amerykański przemysł może nie być w stanie jednocześnie rozwijać dwóch niezwykle skomplikowanych myśliwców nowej generacji.

Priorytet miał dostać F-47. Kongres nie zgodził się jednak na odsunięcie programu US Navy i zapewnił pieniądze potrzebne do jego dalszego prowadzenia.

Marynarka początkowo zapowiadała wybór producenta F/A-XX do sierpnia 2026 roku. Termin minął, a decyzji nadal nie było. Dopiero 29 września US Navy oficjalnie wskazała Boeinga.

Firma znalazła się więc w wyjątkowej sytuacji. Boeing będzie jednocześnie rozwijał oba amerykańskie załogowe myśliwce szóstej generacji: F-47 dla sił powietrznych oraz F/A-XX dla marynarki.

Społeczeństwo

X-BAT: Autonomiczny myśliwiec przyszłości. Czy Shield AI właśnie uśmierciło tradycyjne lotnictwo?

Nazwy nowego myśliwca jeszcze nie ma

F/A-XX nadal jest nazwą programu, a US Navy nie nadała samolotowi oficjalnego oznaczenia. The War Zone zwraca uwagę, że jeśli konstrukcja okaże się blisko spokrewniona z F-47, jednym z możliwych oznaczeń może być F/A-47. Na razie jest to jednak wyłącznie przypuszczenie.

Wiele ważniejszych pytań również pozostaje bez odpowiedzi. Nie znamy dokładnych wymiarów, masy, prędkości, zasięgu, rodzaju silników ani uzbrojenia nowego samolotu.

Wiemy natomiast, czego oczekuje US Navy. F/A-XX ma mieć większy zasięg niż obecne myśliwce, pokonywać silnie bronioną przestrzeń powietrzną, współpracować z bezzałogowcami i pełnić rolę podstawowego myśliwca pokładowego przez kolejne dekady.

Źródła: The War Zone, U.S. Department of War, U.S. Navy, Boeing, U.S. Air Force

Kamil Chołuj