Holenderska blokada przejęcia pokazuje, że broker z dostępem do tajemnic firmy staje się strategicznym dostawcą zaufania.

Na pierwszy rzut oka decyzja władz w Hadze przeczyła logice wolnego rynku. Rząd zablokował przejęcie krajowej spółki informatycznej przez potężną amerykańską grupę technologiczną. Przejmowana firma wcale nie była właścicielem krytycznego systemu państwowego. Nie decydowała o jego zasadach, nie miała prawa wprowadzać autorskich zmian. A jednak państwo uznało, że oddanie kontroli nad zewnętrznym, technologicznym zapleczem to zbyt duże ryzyko dla interesu publicznego. Dlaczego? Ponieważ władza nad systemem nie zawsze oznacza dziś posiadanie formalnego aktu własności. Czasem wystarczy po prostu znajdować się krytycznie blisko wewnętrznego obiegu informacji i być trudnym do zastąpienia.

Ta holenderska historia to precyzyjna, rozpisana na role lekcja odporności. Wynika z niej brutalna dla biznesu zasada: jeśli firma zewnętrzna obsługuje twoje najbardziej czułe procesy, dane lub architekturę ryzyka, to przestaje być zwykłym podwykonawcą. Staje się dostawcą zaufania. W świecie dużych, polskich przedsiębiorstw mechanizm ten krok po kroku obnaża możliwe skutki konsolidacji na rynku brokerskim i przenoszenie aktów własności poza granice kraju. Ta transformacja to przykład, który pokazuje dziś wyraźnie, że kto trzyma w ręku rentgen firmy, może stać się kluczem do jej przetrwania.

Holenderski zamek i techniczny klucznik

Aby zrozumieć wagę tego problemu, rozbierzmy sytuację z Holandii na czynniki pierwsze. Działa tam państwowy system identyfikacji, pełniący funkcję cyfrowego klucza obywatela (DigiD). To podstawowe narzędzie, bez którego w tym kraju nie da się załatwić spraw urzędowych, rozliczyć podatków czy sprawdzić recepty. System ten jest rygorystycznie kontrolowany przez państwową organizację techniczną o nazwie Logius. To państwo ustala reguły gry i to ono odpowiada za bardzo silne szyfrowanie danych obywateli.

Mamy również holenderską spółkę technologiczną (Solvinity), na co dzień zajmującą się bezpieczną, zarządzaną infrastrukturą serwerową. Spółka ta dostarczała państwu wyłącznie platformę techniczną. Dbała o to, żeby serwery i dostępna moc obliczeniowa działały bez zarzutu i wytrzymywały obciążenia. Zgodnie z oficjalnymi, podpisanymi procedurami, pracownicy tej prywatnej spółki nie mieli absolutnie żadnej władzy nad logiką działania państwowego klucza. Działali w wąskich ramach umowy.

I właśnie wtedy wielka amerykańska grupa informatyczna (Kyndryl) ogłosiła zamiar przejęcia tej spółki za kwotę stu milionów euro. Holenderski rząd powiedział kategoryczne: nie. Powołując się na interes publiczny i ochronę strategicznej infrastruktury, zatrzymał transakcję w miejscu. Organ nadzorujący i badający inwestycje podkreślił przy tym wyraźnie, że państwowe weto jest całkowicie neutralne wobec kraju pochodzenia inwestora. Tu nie chodziło o antyamerykańskie czy polityczne fobie. Chodziło o nagą, operacyjną zależność.

Rachunek zależności, czyli ile kosztuje przeprowadzka

Urzędnicy w Hadze chłodno policzyli, ile z punktu widzenia państwa kosztuje wstrząs w infrastrukturze. Uznali, że bezpieczne przeniesienie obsługi takiego systemu do innej, nowej firmy zajęłoby wiele miesięcy żmudnego przekazywania specjalistycznej wiedzy. Wymagałoby to rozpisania niezwykle ostrożnych przetargów publicznych. W okresie przejściowym ciągłość działania państwa mogłaby lec w gruzach. Zamiast zgodzić się na zmianę właściciela w podmiocie obsługującym zaplecze techniczne, władze wolały przedłużyć umowę z obecnym wykonawcą na kolejne lata.

Wniosek, z którym muszą zmierzyć się dziś nie tylko europejscy politycy, ale i zarządy w prywatnych firmach, nie pozostawia złudzeń. Nie trzeba posiadać praw własności, żeby trzymać w ręku narzędzia o krytycznym znaczeniu. Wystarczy być trybem, który może mieć wpływ na naszą działalność – zarówno w sferze planowania i zarządzania, jak i w sferze dostępu do informacji, które mogą zostać w nowej erze wykorzystane w sposób jakiego zarządy firm nie planowały.

Europa zamyka drzwi. Trzy wymiary dostawcy zaufania

Dla obywatela w tramwaju to spór o to, czy rano bez awarii zaloguje się do systemu urzędu skarbowego. Z perspektywy analityków bezpieczeństwa, to dowód na potężną zmianę w rozumieniu łańcuchów dostaw i usług doradczych.

Ten sam tok myślenia wymuszają dziś na firmach nowe, restrykcyjne przepisy. Unijne prawo dotyczące ochrony i przepływu danych – stosowane już od września – wzmacnia możliwość ucieczki od jednego dostawcy usług przetwarzania do drugiego, uszczelniając jednocześnie ochronę europejskich zasobów przed wglądem organów państw trzecich. Z kolei europejska dyrektywa o bezpieczeństwie sieci i systemów informatycznych buduje gruby, cyfrowy mur dla osiemnastu krytycznych sektorów gospodarki. Ten drugi przepis wprost zrzuca na barki władz spółek pełną i bezwzględną odpowiedzialność za badanie wiarygodności łańcucha podwykonawców.

Krok po kroku na rynku krystalizują się trzy ostre cechy określające to, kim jest dostawca strategiczny. Po pierwsze: dostęp. Obejmuje on nie tylko bezpośredni wgląd w treść dokumentów, ale też dostęp do konfiguracji technicznej, dzienników zdarzeń, praw administratora czy logiki procesów finansowych. Po drugie: zależność. Jeżeli pożegnanie z doradcą wymaga wielomiesięcznej pracy, ogromnych kosztów transferu wiedzy i grozi paraliżem biznesu, to znaczy, że organizacja tkwi w relacji poddańczej, a nie w zwykłym kontrakcie usługowym. Po trzecie: ciągłość. Dowolna zmiana właściciela po stronie naszego podwykonawcy, jego wrogi spór prawny czy odgórny nacisk na jego struktury mogą zdestabilizować nasze własne fundamenty.

Kto trzyma w rękach rentgen polskiej firmy?

Przenieśmy ten państwowy mechanizm prosto do gabinetu rodzimego przedsiębiorstwa. Duża firma produkcyjna, handlowa, nowoczesny samorząd czy specjalistyczny szpital – każdy z tych organizmów ma własny układ nerwowy. I każdy zarząd ma obszary i słabości, o których wolałby głośno nie mówić. Kto w takim razie dysponuje tajną mapą, na której czerwoną linią nakreślono najbardziej kruche filary organizacji?

News

Koniec największego śledztwa w Polsce. 376 oskarżonych o wyłudzenie 20 milionów złotych z ubezpieczeń

Na samym szczycie tej analitycznej drabiny stoi korporacyjny broker ubezpieczeniowy.

Polskie ustawodawstwo nakreśla bardzo kategoryczny podział kompetencji. Broker reprezentuje bardzo konkretne interesy, a dokumentację z tej skomplikowanej współpracy przechowuje i chroni przez całą dekadę. Z racji swojej funkcji doradczej, broker zmuszony jest pobrać od firmy precyzyjne dane, których zarząd pod żadnym pozorem nie przekazałby swoim rynkowym rywalom, ani międzynarodowym grupom cyberprzestępców lub dywersantów destabilizacji Europy.

Broker zna faktyczną, niesfałszowaną wartość odtworzeniową gigantycznego majątku. Wie doskonale, w którym punkcie łańcucha produkcji nagły brak zasilania zrujnuje wielomilionowe kontrakty eksportowe. Skrupulatnie studiuje pełną historię wszystkich powodzi, pożarów, błędów pracowniczych i bolesnych odmów wypłaty odszkodowań. Otrzymuje wykaz luk w zabezpieczeniach fizycznych oraz tych w sieci komputerowej. Otrzymuje wiedzę o tym, przy jakich konkretnie kwotach firma zdecydowała się z własnej kieszeni pokrywać mniejsze szkody i po upływie ilu dni przestoju zacznie tracić rynkową płynność finansową.

W świetle powszechnie obowiązującej w Polsce ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji mamy tu do czynienia z twardymi informacjami technologicznymi, handlowymi i organizacyjnymi. To w czystej, niczym nierozcieńczonej postaci tajemnica przedsiębiorstwa. Rafał Kaszubowski, prezes zarządu spółki EIB z Torunia, określa tę rynkową więź z chirurgiczną precyzją: zaufany klient instytucjonalny po prostu „powierza nam swoje tajemnice”.

Szanujący się broker nie stoi na bramie wjazdowej do elektrowni i nie posiada w ręku fizycznych kluczy do fabryki. Chroni on w swoich gabinetach coś o wiele cenniejszego – wiedzę o tym, z jakiego materiału ulepiono najsłabszy punkt tej struktury.

Biznes

Czy El Niño wpłynie na ubezpieczenia nad Odrą?

O co toczy się gra, czyli lokalny łańcuch zarządzania

Zrozumienie wagi tych tajemnic prowadzi do oczywistego wniosku: wybór podmiotu z dostępem do strategicznej analizy nie może odbywać się na zasadzie najtańszego przetargu z tabeli w arkuszu kalkulacyjnym, wyższego obrotu globalnego lub bielszego kołnierzyka. Tu docieramy do fundamentalnego założenia, z którego EIB uczyniło swój rynkowy punkt odniesienia. Firma ta od lat powtarza w branży postulat: „polskich interesów pilnuje polski broker”.

Dla ucha wyczulonego na współczesne spory polityczne może to zabrzmieć jak nacjonalistyczny frazes. Prezes EIB błyskawicznie jednak odcina się od tego typu uproszczeń, stanowczo zaznaczając na łamach pism branżowych, że „to w żadnym wymiarze nie jest nawoływanie do protekcjonizmu”.

Skoro nie uderzanie w protekcjonistyczny bębenek, to czym jest ten lokalny postulat? To żądanie drastycznego skrócenia i zdemokratyzowania łańcucha operacyjnego.

Skala prowadzonych operacji pozwala ocenić to twardo i analitycznie. W opublikowanym niedawno rankingu największych podmiotów w Polsce (Almanach brokerów), toruńskie EIB melduje się w pierwszej dziesiątce. Przypisana składka to niemal 642 miliony złotych. Całkowite przychody firmy wynoszą ponad 85 milionów złotych. Najważniejsza w tym rozliczeniu jest jednak czystość operacyjna: aż ponad 84 miliony złotych to środki wypracowane wprost z samej działalności brokerskiej. Stanowi to dziewięćdziesiąt dziewięć procent całego biznesu spółki. Broker ten nie powiększa swoich przychodów, uciekając w boczne ścieżki i prowizje agencyjne; stoi twardo na stanowisku niezależnej, analitycznej oceny ryzyka.

Jak zatem władze spółki interpretują odpowiedzialność krajową? To dla nich konieczność utrzymania rygorystycznych ram:

„lokalne zarządzanie, operacje, kompetencje eksperckie oraz odpowiedzialność regulacyjną w Polsce”.

Mechanizm ten sprawdza się najdotkliwiej w momencie kryzysu. Kiedy nad ranem w płomieniach staje główny magazyn klienta, poszkodowany zarząd nie może czekać, aż korporacyjna machina na innym kontynencie znajdzie okno czasowe, by otworzyć teczkę z procedurami dla polskiej fabryki. Zarząd chce mieć na miejscu decydenta operującego w gąszczu krajowego prawa, posiadającego bezpośredni wpływ na budowę sztabu kryzysowego. Zachowując twardo ową samodzielność, EIB wcale nie zamyka drzwi na świat – dzięki sprawnej obecności w strukturach organizacji Brokerslink zapewnia klientom otwarty dostęp do potężnej pojemności międzynarodowych rynków. Kluczowa, strategiczna decyzja zapada jednak bezwzględnie lokalnie.

Warto przy tym odnotować, jak Rafał Kaszubowski ocenia wielką falę fuzji i zmian własnościowych przetaczającą się przez rynek brokerski. Szef EIB podsumowuje te konsolidacyjne przejęcia ostrym zdaniem: to

„dużo piany, a mało treści”.

Sama w sobie zmiana kapitału, fuzja dwóch pośredników czy międzynarodowe logo na wizytówce dyrektora nie przekładają się z urzędu na ulepszenie ochrony twoich linii produkcyjnych. Najczęściej prowadzą do jednego: transferu bezcennych, zakładowych tajemnic na odległe serwery zagraniczne, nad którymi tracimy jakąkolwiek bezpośrednią i operacyjną kontrolę prawną. To tu historia znów rymuje się z holenderskim systemem i rygorystyczną blokadą transakcji.

Maskowanie oszczędności, czyli brutalna cena czasu

Tym, co różni prawdziwego dostawcę zaufania od urzędniczego pośrednika, jest zdolność uderzenia pięścią w stół na zebraniu zarządu. Łukasz Górny, dyrektor w EIB odpowiedzialny za sferę rozwoju, punktuje najbardziej bolesny grzech decydentów. Diagnozuje wprost, że

„Niedoubezpieczenie bywa »maskowane« np. dodatkowymi limitami – do czasu, gdy po poważnej szkodzie polisa staje się najważniejszym dokumentem w firmie czy urzędzie”.

Mechanizm ten jest zwodniczy. Przedsiębiorstwo zgłasza do akt zaniżoną wartość majątku, maszyn i nieruchomości, żeby na koniec miesiąca opłacić znacznie niższą stawkę za ochronę. Dział finansowy notuje oszczędności. Kiedy jednak dochodzi do klęski żywiołowej, z uzyskanego po ciężkich bojach odszkodowania nie starcza nawet na pokrycie kosztów rozbiórki spalonych ścian, a co dopiero na odtworzenie zakładu. Niejeden przedstawiciel ubezpieczeniowy sprzeda taką tanią, pięknie opakowaną iluzję, i odjedzie. Świadomy broker musi zatrzymać ten proces. Stąd kategoryczny apel eksperta z Torunia: „premiujmy pełnowartościową ochronę”. Wykazanie klientowi, że oszczędza prosto w kierunku własnego bankructwa, to ostateczny sprawdzian merytorycznej przydatności.

Biznes / Gwiazdy / News

PZU składa zawiadomienie do prokuratury w sprawie podejrzanego odszkodowania dla fundacji Lux Veritatis

Samo odbudowanie hal to jednak tylko niewielki wycinek operacji. Najtwardszą walutą na styku przemysłu i inwestycji budowlanych nie jest beton, lecz uciekający z każdym dniem czas. Patryk Wełnicki, lider w EIB zajmujący się najbardziej skomplikowanymi ryzykami technicznymi, obala tu często powtarzany komunał. Inżynierowie i prezesi na każdej budowie lubią powtarzać, że „czas to pieniądz”. Mało kto potrafi jednak ująć to finansowo.

Obowiązkiem odpowiedzialnego brokera jest sprowadzenie tego sloganu na twardy grunt kalkulatora. Broker musi zapytać zarząd wprost: „ile kosztuje tydzień przestoju?”. Jeśli opóźnienie sprawi, że linia technologiczna wejdzie do użytku trzy miesiące po terminie, do bram spółki zapukają kontrahenci z pozwami za nieutrzymanie dostaw, a pracownicy upomną się o zamrożone wypłaty. Ochrona w biznesie nie może więc ograniczać się tylko do zakupu nowych kabli – musi objąć utracony zysk wynikający z tego opóźnienia. Analizą tych procesów zajmuje się zaawansowana inżynieria ryzyka, a nie powierzchowna sprzedaż.

Maszyna analizuje, oskarżony tłumaczy się sam

Cała zarysowana tu siatka wiedzy, powiernictwa i rygorystycznej kontroli ściera się dzisiaj z największym wyzwaniem dekady: masowym uwielbieniem dla postępującej automatyzacji. Skoro dokumentacja ubezpieczeniowa przedsiębiorstwa gromadzi jego fundamentalne sekrety operacyjne, masowe i bezrefleksyjne przesyłanie tych plików do rozbudowanych mechanizmów sztucznej inteligencji, aby szybciej przygotować raport, zakrawa na skrajną lekkomyślność.

Rafał Kaszubowski Prezes EIB wyraźnie, bez cienia kompromisu stawia w tym miejscu barierę. Narzędzia z obszaru sztucznej inteligencji i głębokiego uczenia maszynowego mogą, a nawet muszą wpisywać się w rozwój branży, jednakże tylko i wyłącznie pod warunkiem, że funkcjonują one

„obok eksperta, nigdy zamiast niego”.

Jeśli oddasz zewnętrzne, analityczne decyzje systemowi z doliny krzemowej, to z kogo wyciągniesz ostatecznie konsekwencje? Algorytm oprogramowania nie odpowie przed państwowym prokuratorem. Nie złoży oświadczenia majątkowego przed inwestorami, kiedy firma runie pod wpływem błędnej polisy. To człowiek – legitymujący się licencją i powagą polskiego rynku doradca – siada ostatecznie naprzeciw prawników reprezentujących zakład ubezpieczeń. Technologia nie usuwa odpowiedzialności za błędy z życiorysów zarządów.

Test niezależności. Kto naprawdę trzyma twój klucz do biznesu?

Poważna konkluzja z holenderskiej, rządowej interwencji w procesy rynkowe nie brzmi wcale jak instrukcja dla lękliwej ucieczki przed wszystkim co zagraniczne. To fałszywy i uproszczony obraz. Zrozumieliśmy z niej coś znacznie trudniejszego. Usługodawców, którzy stoją bardzo blisko naszego systemu nerwowego, nie wolno traktować za pomocą tanich kryteriów rozpisanych pod prosty przetarg na wykonawstwo.

Biznes / News

Od 27 listopada znika luka w OC. Koniec z „czyszczeniem” kradzionych aut polisą ubezpieczeniową

Sprawdzona kancelaria procesowa, niezależny podmiot certyfikujący, specjalista budujący cyfrowe firewalle oraz korporacyjny broker ubezpieczeniowy to partnerzy o wpływie nie do przecenienia. Jeśli współczesny zarząd dużej firmy stawia na świadomy wzrost odporności, to przed podpisaniem umowy o zachowaniu poufności z każdym z nich, musi przeprowadzić stanowczy, merytoryczny test. Rząd holenderski, wetując sprzedaż spółki utrzymującej serwery, ochronił pewność działania państwa. Ochronił, gdyż słusznie założył, że brak decyzyjności u podwykonawcy infrastruktury potrafi wysadzić w powietrze najbardziej nowoczesny projekt państwowy.

Przełożenie tej tezy na realia firmowe nie pozostawia marginesu na wahanie. Ktoś, kto posiada analityczny prześwit na najsłabsze ogniwa twojego zakładu, ktoś, kto dokładnie zdaje sobie sprawę z tego, jak zabezpieczono twój magazyn pod kątem pożaru, jakie są ryzyka z nim związane, przestał być już tylko dostawcą umów. Przekształcił się w architekta rynkowej stabilności spółki. Przykład toruńskiego EIB udowadnia, że postawienie na pełną i natychmiastową dostępność lokalnej odpowiedzialności prawnej to nie wyraz staromodnego sentymentu. To fundament, który decyduje, czy w godzinie najcięższej próby twój biznes będzie wciąż podlegał twoim wyłącznym decyzjom.

Żródła: Rząd Królestwa Niderlandów, Komisja Europejska, Urząd Ochrony Danych Osobowych, Gazeta Ubezpieczeniowa

Andrzej Wróblewski